İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/108 K.2025/97

Mahkememizde görülmekte bulunan Markanın Hükümsüzlüğü ve Sicilden Terkini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin 1988 yılından beri gıda sektöründe faaliyet gösterdiğini, kendi sektöründe geniş bir müşteri kitlesi ve saygın bir yeri olduğunu, Türkiye, Bulgaristan ve İsviçre'de şirketleri ve üretimleri bulunan müvekkilinin, dünyanın en iyi bilinen birçok tüketici ve endüstriyel şirketi için geniş ürün yelpazesiyle dünya çapında tesislere sahip olduğunu, müvekkilinin yoğun kullanım ve tanıtım faaliyetleri ile kalite sembolü haline getirdiği "..." esas unsurlu markalarının TPMK nezdinde tescilli olduğunu,

davaya konu marka ile müvekkiline ait markaların ayırt edilemeyecek kadar aynı ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, davalı ...'ın babası ... ile müvekkili şirket yetkilisi olan ... arasında önceye dayalı vekalet ilişkisi konusu olduğunu, "..." ve "..." markalarını müvekkilinden öğrendiği ve müvekkilinin yanında ayrıldığını, akabinde kötüniyetli olarak kızı olan davalı adına markayı tescil ettirdiğini, markalar arasında ortak/birebir aynı esas unsurun bulunması sebebiyle davaya konu markanın, müvekkili şirketin markalarının serisi şeklinde algılanacağını,

davalının davaya konu markasının tescilli olduğu emtialar ile müvekkilinin markalarının aynı sınıfta/aynı emtialarda tescilli olduğunu, müvekkili adına tescilli "..." ve "..." ibareli markalarla ayırt edilemeycek kadar benzer olan ve müvekkilinin markalarının tescili kapsamında bulunan aynı ve benzer mal ve hizmetler için TPMK nezdinde iltibasa sebebiyet vermesi ve kötüniyetli olarak tescil edilmiş olması nedeniyle davalı adına tescilli ... numaralı "..." ibareli markanın, SMK 6/1 ve 6/9 maddeleri uyarınca hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin kurucusu olduğu firmanın uzun yıllardır aktif şekilde faaliyet gösteren ve çevresinde saygı gören, bilinen bir işletme olduğunu, müvekkilinin "..." markasının yıllardır kullanıldığını, belli bir müşterisi çevresi ve ticari itibarı olduğunu, davacı tarafın bu markayı müvekkilinden almaya çalıştığını, müvekkilinin yıllardır kazanmış olduğu itibar ve müşteri çevresinden dolayı markasını satmayı kabul etmemesi üzerine,

davalının pek çok hukuki yollardan haksız olarak müvekkilinin marka kullanımını engellemeye çalıştığını, "..." ibaresinin esaslı unsur olduğu iddia edilmişse de, bu ibarenin ayırt edici olmayıp soyut bir terim olduğunu, bu ibareyi barındıran birçok marka ve şirketin olduğunu, müvekkilinin markasının esas unsurunun "..." ibaresi olduğunu, "..." ibaresinin bir sıfat olmadığını, "..." ibaresinin yardımcı unsur olabilmesi için bu kelimelerin ismi nitelemesi gerektiğini, "..." kelimesinin başına isim getirilmek suretiyle çoğaltılabileceğini, haksız dava nedeniyle ticari itibarı zedelenen müvekkilinin tazminat alacağı doğduğunu,

davacının kötüniyetli olarak açtığı bu davadan dolayı, müvekkilinin itibarının zedelendiği ve müşteri kaybına uğradığını, bu sebeple gerek maddi gerek manevi zarara uğrayan müvekkili hakkında re'sen tazminata hükmedilmesini talep etme zorunluluğunun doğduğunu, müvekkili aleyhine olan tedbir kararının kaldırılmasını, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, müvekkili hakkında re'sen tazminat alacağına hükmedilmesini talep etmiştir.

TPMK kayıtları istenmiş, HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

21.06.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: ... tescil numaralı "..." markasının ... ve ... sınıfta davacı adına tescilli edilmiş olduğu, hükümsüzlüğü talep eden ... tescil numaralı "..." markasının ....sınıfta davalı adına tescil edilmiş olduğu, davacının... tescil numaralı "..." markası ile hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil numaralı "..." markasının ...sınıfta aynı emtialar için tescil edilmiş oldukları, taraf markalarının ayırt edici unsurunun aynı olduğu,

markalar bir bütün olarak karşılaştırıldığında, ortalama tüketici nezdine markalar arasında ilişkilendirme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali olduğundan dava konusu ... tescil numaralı "..." markasının tescilli olduğu ...sınıfta SMK 6/1 maddesi uyarınca kısmi hükümsüzlük koşulunun olduğu, dosyaya davalının marka tescilinde kötü niyetli olduğunu gösterir somut bir delil ibraz edilmemiş olmakla SMK 6/9.maddesine dayalı hükümsüzlük koşullarının oluşmadığ kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

20.03.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: Kök raporda, taraf markalarının tescilli olduğu ....sınıftaki emtia listesinin aynı olduğunun açıkça tespit edilmiş olmasına karşın sehven "KISMİ HÜKÜMSÜZLÜK" koşulları olduğu şeklinde yazım hatası yapılmış olduğu, dava konusu ... tescil numaralı "..." markasının 30.sınıf emtiaların tamamında hükümsüzlük koşulları oluştuğu, kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce, 20.03.2025 tarihli ek rapora itibar edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: TPMK nezdinde davalı adına tescilli ... numaralı markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkindir.

Davanın açıldığı tarih itibarıyla 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU uygulanacaktar.

6769 sayılı SMK'nın 5.maddesinde marka tescilinde mutlak red sebepleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

Madde 5- (1) Aşağıda belirtilen işaretler, marka olarak tescil edilmez:

a) 4 üncü madde kapsamında marka olamayacak işaretler.

b) Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler.

c) Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.

ç) Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler.

d) Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.

(2) Bir marka, başvuru tarihinden önce kullanılmış ve başvuruya konu mal veya hizmetler bakımından bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa bu markanın tescili birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentlerine göre reddedilemez.

6769 sayılı SMK'nın 6.maddesinde marka tescilinde nisbi red sebepleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

(2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.

(4) Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye ’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

6769 sayılı SMK'nın 25.maddesinde "Marka Hükümsüzlük hâlleri ve hükümsüzlük talebi" aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

(1) 5 inci veya 6 ncı maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir.

(2) Menfaati olanlar, Cumhuriyet savcıları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları markanın hükümsüzlüğünü mahkemeden isteyebilir.

(3) Marka hükümsüzlük davası, dava tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı kişilere veya hukuki haleflerine karşı açılır. Markanın hükümsüzlüğü davalarında Kurum taraf gösterilmez.

(4) Bir marka, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (c) ve (d) bentlerine aykırı olarak tescil edilmiş olup da kullanım sonucunda tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından hükümsüzlük talebinden önce ayırt edici nitelik kazanmışsa hükümsüz kılınamaz.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye ’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.

(7) Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(8) Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir.

(9) Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir...

Marka:Bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye sağlar, markalar işletmelerin üretmiş olduğu emtia veya sunmuş oldukları hizmetlerin birbirinden ayrılmasını sağlamaktadır.

Karıştırılma ihtimali: Bir tescilsiz işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir. Karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekmektedir.

Markaların esas unsurlarının ve vurgu sözcüklerinin aynı veya benzer olması, markanın genel görünümüne etkisi az olan diğer unsurlardaki farklılığa rağmen iltibasa yol açabilir. Sözcük markalarında, sözcüklerin başlangıç ve kökleri bütünsel benzerliğin tayininde önemlidir. İki marka arasındaki iltibasın varlığının saptanmasında, markaların yan yana konularak karşılaştırma yapılmaması gereklidir.

İltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığının saptanmasında ilgili mal ya da hizmetin orta yetenekteki alıcılarının dikkat ve özeni esas tutulur. Bu alıcıların markaları, aynı anda göz önünde bulunduramayacakları da dikkate alınarak ayrıntılara ilişkin farklar ve bütüne ilişkin benzerlikler üzerinde durulur.

SMK hükümleri, TPMK kayıtları, bilirkişi kurulu kök/ek raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde: TPMK nezdinde ...numaralı "..." ibareli markanın, ... ve .... sınıfta davacı ... adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.

TPMK nezdinde ... numaralı "..." ibareli markanın, ...sınıfta davalı ... adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.

Davacı adına tescilli ...numaralı "..." markası ile hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı "..." markasının ....sınıfta aynı emtialar için tescil edildiği, taraf markalarının ayırt edici unsurunun aynı olduğu, markalar bir bütün olarak karşılaştırıldığında; ortalama tüketici nezdinde markalar arasında ilişkilendirme ihtimali dahil karıştırılma ihtimali olduğundan, ... numaralı "..." markanın tescilli olduğu ...sınıfta SMK 6/1 maddesi uyarınca hükümsüzlük koşulunun oluştuğu kanaatine varıldığından, davanın kabulüne; TPMK nezdinde davalı adına tescilli ... numaralı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere TPMK'na gönderilmesine karar verilmiştir.

DAVANIN KABULÜNE

1-TPMK nezdinde davalı adına tescilli ... numaralı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine

2-Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere TPMK'na gönderilmesine,

3-Alınması gereken 615,40 TL ilam harcından; peşin harcın mahsubu ile eksik 435,50 TL harcın davalıdan alınarak hazine irad kaydına,

4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacının yaptığı; 179,90 TL başvuru harç, 179,90 TL peşin harç, 276,50 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.636,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafça fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 17/04/2025

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır