Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/628 K.2025/743

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACILAR : 1-

2-

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

Menfi Tespit

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı şirket tarafından, 19.09.2023 tarihinde davacılar aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile Konya.

İcra Dairesi'nin ...-E sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, söz konusu takibe konu teminat senedi, taraflar arasında 12/10/2022 tarihli ''Anahtar Teslim İnşaat Sözleşmesi'ne'' istinaden verilmiş olması ve davacıların ek olarak sunulan sözleşmedeki ifa borçlarını yerine getirmesi sebebiyle dava konusu icra takibine ilişkin borçlarının bulunmadığını, taraflar arasında 12/10/2022 tarihinde, Konya İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Ada, ...

Parsel sayılı taşınmazda, zemin kat ve 3 kat niteliğinde 12 adet (3+1) daire şeklindeki inşaatın yapımı amacıyla Anahtar Teslim İnşaat Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 3.maddesinin 1.fıkrasında görüleceği üzere, 1.200.000,00 TL'lik bono güvence olarak davalıya verildiğini, ilgili maddeye göre ''zemin ve birinci kat yapılıncaya kadar bu alınan 1.200.000,00-TL'ye ilişkin güvence olarak bono alınmıştır.

Bu işler tamamlanınca bono hükümsüz kalacaktır.'' açıkça görüldüğü üzere, takip konusu senet, teminat senedi olması sebebiyle davalı tarafça başlatılan icra takibi açıkça hukuka aykırı olduğunu, davacılar tarafından, inşaatın yarısından fazlası yapıldıktan sonra davalı iş sahibi tarafından haklı neden dahi gösterilmeden anahtar teslim inşaat sözleşmesi feshedildiğini, sözleşmenin feshedilmesinden sonra davacılar tarafından hak edişleri ödenmediği gibi hükümsüz kalan güvence olarak verilen bono davalı tarafça haksız olarak icra takibine konu edildiğini, belirterek öncelikle teminatsız yahut teminat mukabili olarak tedbiren Konya.

İcra Dairesi'nin ... E sayılı icra dosyasında hacizlerin ve satış kararlarının kaldırılmasını ve icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini, Konya. İcra Dairesi'nin ...-E sayılı icra takibinin iptaline, davacıların Konya. İcra Dairesi'nin ...-E sayılı dosyasında borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf duruşmalara katılmamış ve herhangi bir beyan dilekçesi de sunmamıştır.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Mahkememizce Konya Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na, Konya Defterdarlığı'na, Konya C. Başsavcılığı Sahtecilik ve Dolandırıcılık Suçları Soruşturma Bürosu'na, Konya . İcra Dairesi'ne, Konya . İcra Dairesi'ne, Konya C.Başsavcılığı'na yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. İnşaat Mühendisi, Mobilya Bilirkişisi, Fen Bilirkişisinden oluşan heyetten rapor alınarak, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; İİK.72.maddesine dayalı menfi tespit davasıdır.

Davanın İİK.72.maddesine dayalı menfi tespit davası olduğu, İİK.72.maddesi "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir." İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir. (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar.

Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.(1) (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur.

İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir.

Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.(1) Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.

Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir. Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.

Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur.

" Mahkememize Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... Tic. Ltd. Şti., borçlusunun ... ile ... olduğu, borcun 1.200.000 TL bedelli, 01/10/2022 tanzim tarihli, 30/07/2023 vade tarihli senetten kaynaklandığı, toplam 1.210.000 TL üzerinden takip başlatıldığı görülmüştür.

Mahkememizce davacı tanıkları dinlenmiş, tanık ... beyanında; "dava konusu senet senet inşaatın birinci katı bittikten sonra geri verileceği söylendi sözleşmeye de bu şekilde yazılmıştı, belirtilen tarihte inşaatın birinci katı bitti sözleşme yapılırken ben tarafların yanında idim, ancak senet geri verilmedi, ben davalı ... bey ile görüştüğümde senedi bana geri vereceğini söyledi ancak vermedi, ben davacılardan ... ile komşuyum, iş yerlerimiz karşılıklıdır" şeklinde beyanda bulunduğu, tanık ... beyanında;

"davakonusu senet verildiği esnada ben tarafların yanında değildim, ben söz konusu projenin elektrik mühendisi ve aynı zamanda şantiye şefiyim projedeki inşaatın üç katı da davacılar tarafından yapıldı, tamamlandı, bizim devam ettiğimiz kısma kadar içinde eksiklik yoktur, Mart aylarında zemin ve birinci kat tamamlanmıştı," şeklinde beyanda bulunduğu, tanık ... beyanında;

"ben söz konusu inşaatın temelinden bitimine kadar demir işinde bulundum, söz konusu yapının üç katı da tamamlandı, senet alınıp verildiğine ilişkin herhangi bir bilgim bulunmamaktadır, 2023 yılının Mart aylarında inşaatı yapmaya başladık yaklaşık 3 ay süre içinde de bizim demire ilişkin işimiz tamamlandı, daha sonra ben işimden ayrıldım, 2023 yılının Mayıs ayının sonunda üç katta bitmişti," şeklinde beyanda bulunduğu, tanık ... beyanında;

"ben söz konusu inşaatın elektrik işlerini yaptım , senet alınıp verildiğine ilişkin herhangi bir bilgim yoktur, tam olarak işe ne zaman başladığımı üzerinden zaman geçtiği için hatırlayamıyorum, yaptığımız elektrik işi bir yıl sürdü, ben elektrik işine girdiğimde beton ve demir işleri tamamlanmıştı, üçüncü katın elektrik işini de ben yaptım ancak ne zaman tamamladığımı bilmiyorum," şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizce İnşaat Mühendisi, Mobilya Bilirkişisi ve Fen Bilirkişisinden oluşan heyetten rapor alınmış, bilirkişi heyeti 13/10/2025 tarihli raporda sonuç olarak; dosya kapsamında ve yerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda;

davacı vekilinin 27.08.2024 tarihli dilekçe ekinde bulunan 12.10.2022 tarihli anahtar teslimi inşaat sözleşmesinin 3. Maddesinde İşbu Sözleşme konusu işlerin tamamı, toplam 4.250,00 TL, sabit bedel olarak belirlendiğini, bu bedelin 1.200.000,00 TL' si peşin olarak ödendiğini, zemin ve birinci kat yapılıncaya kadar bu alınan 1.200.000,00 TL'ye ilişkin güvence olarak bono alındığını, bu işler tamamlananınca bono hükümsüz olacağı, denildiği, taşınmazın whatsapp yazışma tarihi 05.06.2023 tarihinde bodrum+zemin+1.

Katın tamamlandığı ve 2. Katın döşeme kalıplarının olduğu, zemin ve birinci katın duvarlarının örüldüğü, google earthden 03.09.2022 tarihli ekran görüntüsünde ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel üzerinde yapı olmadığı, google earthden 15.05.2023 tarihli ekran görüntüsünde ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel üzerinde yapı olduğu ancak görüntüden henüz tamamlanmamış olduğu, google earthden 30.09.2024 tarihli ekran görüntüsünde ... İlçesi ...

Mahallesi ... ada 3 ... parsel üzerinde yapı olduğu, çatısının tamamlanmış olduğu ve binanın kuzey batısında 2 adet aracın park edilmiş olduğu belirtilmiştir.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir. Karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edilir. Kambiyo senetleri birer ödeme aracıdır. Borçlu, bononun teminat bonosu olduğu, ödendiği veya bedelsiz kaldığı yönündeki iddiasını yazılı delil ile ispatlamalıdır. Bu konuda tanık dinletilmesi de mümkün değildir. (Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin ... E., ... K. sayılı- ... E., ... K. sayılı kararları).

Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacı, davalı şirket tarafından, 19.09.2023 tarihinde davacılar aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile Konya.

İcra Dairesi'nin ...-E sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, söz konusu takibe konu teminat senedi, taraflar arasında 12/10/2022 tarihli ''Anahtar Teslim İnşaat Sözleşmesi'ne'' istinaden verilmiş olması ve davacıların ek olarak sunulan sözleşmedeki ifa borçlarını yerine getirmesi sebebiyle dava konusu icra takibine ilişkin borçlarının bulunmadığını beyan ederek Konya. İcra Dairesi'nin ...-E sayılı icra takibinin iptaline, davacıların Konya.

İcra Dairesi'nin ...-E sayılı dosyasında borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiş olup, Konya. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının .... Tic. Ltd. Şti., borçlusunun ... ile ... olduğu, borcun 1.200.000 TL bedelli, 01/10/2022 tanzim tarihli, 30/07/2023 vade tarihli senetten kaynaklandığı, toplam 1.210.000 TL üzerinden takip başlatıldığı görülmüştür.

Taraflar arasında 12/10/2022 tarihinde, Konya İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmazda, zemin kat ve 3 kat niteliğinde 12 adet (3+1) daire şeklindeki inşaatın yapımı amacıyla Anahtar Teslim İnşaat Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 3.maddesinin 1.fıkrasında görüleceği üzere, 1.200.000,00 TL'lik bono güvence olarak davalıya verildiğini, ilgili maddeye göre ''zemin ve birinci kat yapılıncaya kadar bu alınan 1.200.000,00-TL'ye ilişkin güvence olarak bono alınmıştır. Bu işler tamamlanınca bono hükümsüz kalacaktır.'' GÖRÜLMEKLE, Mahkememizce icra edilen keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda, taşınmazın whatsapp yazışma tarihi 05.06.2023 tarihinde bodrum+zemin+1. Katın tamamlandığı ve 2. Katın döşeme kalıplarının olduğu, zemin ve birinci katın duvarlarının

örüldüğü, google earthden 03.09.2022 tarihli ekran görüntüsünde ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel üzerinde yapı olmadığı, google earthden 15.05.2023 tarihli ekran görüntüsünde ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel üzerinde yapı olduğu ancak görüntüden henüz tamamlanmamış olduğu, google earthden 30.09.2024 tarihli ekran görüntüsünde ... İlçesi ...

Mahallesi ... ada 3 parsel üzerinde yapı olduğu, çatısının tamamlanmış olduğu ve binanın kuzey batısında 2 adet aracın park edilmiş olduğu belirtilmiştir. Takibe konu senedin teminat senedi olduğu senet metninden anlaşılmamakla birlikte, senedin teminat senedi olduğunun ispat yükü davacının üstündedir. Teminat senedi olduğu ise yazılı delille ispatlanması gerekip, tanıkla ispatı mümkün değildir.

Dosya arasında mevcut taraflar arasında 12/10/2022 tarihinde düzenlenen sözleşmedeki ''zemin ve birinci kat yapılıncaya kadar bu alınan 1.200.000,00 TL'ye ilişkin güvence olarak bono alınmıştır. Bu işler tamamlanınca bono hükümsüz kalacaktır.'' ibare dikkate alınarak senedin teminat senedi olarak düzenlendiği Mahkememizce kabul edilmiş, Düzenlenen bilirkişi raporu da dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kuurlmuştur.