Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/884 K.2025/802

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

DAVALI :Hasımsız

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle. Davacıya ait ... Bankası ...

Şubesi tarafından düzenlenen, ... seri numaralı, 224.000 TL bedelli, keşide tarihi 11/01/2024 olan çekin, henüz bankaya ibraz edilmeden zayi olduğunu, kaybolduğunu, çekin kaybolduğu fark edildiğinde gerekli araştırmalar yapıldığını ancak çekin bulanamadığını, bu nedenle üçüncü kişilerin eline geçmesi ve kötüye kullanılması ihtimali doğduğunu, bu çekin ödeme tarihi olan 19/06/2025 tarihi itibari ile aradan yaklaşık 6 ay gibi bir süreç geçmesine rağmen, çekin bankaya ibraz edilmediğini, tarafına herhangi bir bilginin de gelmediğini,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818 ve devamı maddeleri gereğince zayi olan çekin iptali için mahkememize başvurduğunu, çekin haksız kullanımı halinde telafisi güç zararların oluşacağı açık olduğunu, tarafının böyle bir durumda ciddi zararlar ile karşı karşıya kalacağını, bu sebeple işbu davanın ivedilikle sonuçlandırılmasının önem arz ettiğini, sayın mahkememizden söz konusu çekin zayi nedeni ile iptal edilmesini, dava sürecinde söz konusu çekten doğabilecek zararlara karşı tedbir konulmasını talep ettiğini, bu nedenle iş bu dilekçe ile mahkemenize müracaat etme zarureti hasıl olduğunu beyan etmiştir.

Dava hasımsız olarak açılan çek iptali istemine ilişkindir.

Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı. Davacı vekili, Kızılay Derneği Marmara Afet Yönetimine ait ... Bankası ...

Şubesi nezdinde bulunan ... nolu hesabın kapatılmak istenildiğini, bankanın, hesabın kapatılması için hesaba bağlı olan 18 adet çek yaprağının iadesini talep ettiğini, yapılan araştırma neticesinde söz konusu çeklerin bulanamadığını ve kaybolmak suretiyle zayi olduklarının anlaşıldığını ileri sürerek, davaya konu 18 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, senedin iptalini ancak senet üzerinde TTK’nın 651/2. maddesi uyarınca hak sahibi olan kişinin talep edebileceği, somut olayda ise, iptal talep eden davacının senet üzerinde hak sahibi olan kişi değil, çek hesabı karşılığı çek karnesi verilen kişi olduğu, ayrıca senedin zayi nedeniyle iptaline karar verilebilmesi için, iptali istenen senedin yasada öngörülen şekilde senet niteliğinde olması gerektiği, çekin şekil unsurların TTK’nın 780. maddesinde düzenlendiği, anılan düzenleme karşısında boş çek yaprağının senet niteliğinde olduğunun kabulünün mümkün olmadığı,

belirtilen nedenlerle davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.'' şeklindedir.

Konya BAM. HD'nin ... E ... K sayılı kararı ''Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddelerine göre tedbir ve iptale ilişkin istemde bulunma hakkının iradesi dışında çek elinden çıkan hamile ait bulunduğu, çeki düzenleyen keşidecinin anılan maddelere dayalı olarak iptal ve ödeme yasağı talebinde bulunma hakkının olmadığı, davacı şirketin 3.kişi çek yetkili hamili olmadığı anlaşılmıştır.

Çek iptali davası TTK 651. maddesi gereğince ancak hamil tarafından açılması gerektiği nazara alındığında; ilk derece mahkemesince delillerin esastan değerlendirilmesi sonucu davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından davacının istinaf taleplerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine...'' şeklindedir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Zayi nedeniyle iptal davasının senet hamillerine tanınmış bir hak olduğu, bu bakımdan keşidecinin iptal davası açmasının mümkün olmadığı, ayrıca kambiyo senetlerine özgü zayi nedeniyle iptal davası açılabilmesi için zayii olan belgenin kambiyo senedi vasfını taşıması gerekir. Somut olayda davacının davaya konu çekte hamil olmadığı, bilakis çek hesap sahibi olduğu anlaşılmakla davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.