Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/286 K.2022/359

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. 16.03.2012 sürücü ..., sevk ve idaresindeki davacıya ait ve müvekkil şirkete zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı dolmuş hattı aracı ... plakalı minibüs ile ... Caddesini ... caddesi kavşağından Otogar kavşağı istikametine doğru seyrederken ... caddesi kavşağına 90 metre kala ...

Lisesi tramvay durağı önünde karlı, buzlu zeminde duramayıp aracının sağ yan ön kısmını ... plakalı sol yan arka kısmına çarpıp sürüklenerek aracının ön kısmını da önündeki kavşaktaki araçlarla birlikte duran ... plakalı kamyonun arka kısmına çarptığını, Bu çarpmanın etkisiyle ileri doğru savrulup ön kısmını önünde aynı nedenden dolayı duran ... plakalı otomobilin arka kısmına çarpmasına neden olduğunu, Kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsü arkadan çarptığı için tam kusurlu olduğunu, Kaza sonrası ... kimlik numaralı ... yaralandığını, açılan dava sonucunda anlaşmaya varılarak kendisine 41.692,90 TL tazminat ödendiğini,

Müvekkil şirketin meydana gelen kaza sonucu ilgililerine ödeme yaptığı, meydana gelen kazada sürücünün İSTİAP HADDİ AŞTIĞI, başlatılan icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiği sabit olduğunu, haksız itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davamızın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkilin, kaza esnasında ... plakalı araçta İSTİAP HADDİNİN AŞILMIŞ OLMASI NEDENİYLE kusurlu olduğunu ileri sürdüğünü, , tazminatı gerektiren olay (trafik kazası) iklim şartları sebebiyle yaşanan yoğun sis ve buzlanma sonucu meydana gelen zincirleme bir trafik kazası olup, riziko, istiab haddinden fazla yolcu taşıması sonucu meydana gelmediğini, ayrıca dava dışı ... ve ... yaralanmalarında birleşik kusurlarının bulunduğu hususunun da mahkemenizce değerlendirilme yapılması gerektiğini, öte yandan, kabul anlamına gelmemekle birlikte,

bir an için müvekkilin maliki bulunduğu ... Plaka sayılı araç sürücüsü ... meydana gelen trafik kazasında tam kusurlu olduğu varsayılsa dahi; dava dışı ... ve ... davacı şirket tarafından ödenen meblağların da ortaya çıkmış olan zararın çok üstünde olduğu, İşbu sebeple, takibe konu miktarları da kabul etmediklerini, hukukumuzda tazminatın zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağı hususu da göz önünde bulundurularak,

zarar konusunda mahkemenizce yeniden inceleme ve değerlendirme yapılmasını talep ettiklerini, Keza, yine rizikonun fazla yolcu taşınması sonucu gerçekleştiği varsayılsa dahi, borçlunun icra inkâr tazminatı ile sorumlu tutulabilmesi için alacağın likit olması zorunlu olduğundan, yukarıda da izah ettiğimiz üzere yargılamaya muhtaç ve likit olmayan alacaklara ilişkin olarak davacı tarafça icra inkar tazminatı talep edilmesi de hukuka aykırı olduğunu, davanın bu yönden de reddi gerektiğini,

davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddi ile davacı aleyhine % 20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

Mahkememizce; Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. Konya . Asliye Ceza Mahkemesi ... Ceza sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. Selçuklu Kaymakamlığının 14/07/2021 tarihli cevabında sosyal ekonomik durum araştırması için Karatay İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılması gerektiğini bildirdiği görülmüştür. Karatay İlçe Emniyet Müdürlüğüne 22/12/2021 tarihli cevabında ... hakkında istenen raporu mahkememize gönderildiğini görülmüştür.

Adli Trafik Bilirkişi ... mahkememize sunmuş olduğu 13/01/2021 tarihli raporunda; dosya üzerinde yapılan incelemede, ifadelere, kaza tespit tutanağına ve krokiye göre; ... plakalı minibüsün ruhsat bilgileri incelendiğinde aracın net ağırlığının 2435 kg olduğu, azami yüklü ağırlığının 4150 kg olduğu, aracın taşıyabileceği yükün 1715 olduğu, koltuk sayısı sürücü dahil 15 kişi olduğu ruhsat bilgilerinden anlaşıldığını, ... plakalı minibüs sürücüsü ...' kaza tarihinde trafik polislerine vermiş olduğu ifadede, “yolcu sayısının 25-30 kişi olduğunu” beyan etmiş olsa da, bunun kesin olduğuna dair imzalı bir delil olmadığı,

yine dosya kapsamındaki soruşturma aşamasında minibüs içindeki yolcuların müşteki olarak alınan ifadeleri sayıldığında minibüs içinde sürücü dahil 15 yolcunun olduğu anlaşıldığından, aracın yolcu taşıma sınırının da 15 kişilik olduğundan meydana gelen bu kazanın oluşumu istiap haddinden kaynaklanmadığı,

kazanın ise karlı buzlu zeminde aracın hızını hava, yol şartlarına uydurmamaktan kaynaklandığı kanaatinde olduğunu, dava konusu olayda davalının zararın artmasında araçtaki istiap haddinin aşılarak müterafik kusurunun bulunmadığı anlaşıldığını, ... plakalı minibüs sürücüsü ...' bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun Madde-56/1-c (Önlerinde seyreden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek “Yakın takip” Arkadan çarpmak) ve Madde 52/1-b (Sürücüler Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol,

hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.) Kurallarını ihlal ettiğinden olayda %100 (yüzdeyüz) ORANINDA HATALI olduğu; ... plakalı otomobil sürücüsü ...' ... plakalı kamyon sürücüsü ...' ve ... plakalı otomobil sürücüsü ... ise bu kazada her hangi bir kural ihlalinde bulunmadıklarını görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Adli Trafik Bilirkişi ...'ün mahkememize sunmuş olduğu 04/04/2022 tarihli Ek raporunda;... plakalı minibüsün ruhsat bilgileri incelendiğinde aracın net ağırlığının 2435 kg olduğu, azami yüklü ağırlığının 4150 kg olduğu, aracın taşıyabileceği yükün 1715 olduğu, koltuk sayısı sürücü dahil 15 kişi olduğu ruhsat bilgilerinden anlaşıldığını, Davacı vekilinin itiraz dilekçesinde belirttiği müşteki tutanaklarına göre 15 yolcu olduğu,

sürücü ile birlikte 16 kişi olduğu kabul edildiğinde bile kazanın oluşumu istiap haddinden kaynaklanmadığını, kazanın ise karlı buzlu zeminde aracın hızını hava, yol şartlarına uydurmamaktan kaynaklandığını, kaza yapan minibüsteki sürücü dahil yolcu sayısı 16 kişi kabul edildiğinde, bu yolcuların her birinin ortalama 90 kg ağırlığında olduğu kabul ettiğimizde yolcularının yolcunu ağırlığının da toplamda 1440 kg olduğu kabul edildiğinde meydana gelen bu kazanın oluşumu istia haddinden kaynaklanmadığ kazanın ise karlı buzlu zeminde aracın hızını hava, yol şartlarına uydurmamaktan kaynaklandığını,

Dava konusu olayda davalının zararın artmasında araçtaki istiap haddinin aşılarak müterafik kusurunun bulunmadığını, ... plakalı minibüs sürücüsü ...' bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun Madde-56/1-c (Önlerinde seyreden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek “Yakın takip” Arkadan çarpmak) ve Madde 52/1-b (Sürücüler Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.) Kurallarını ihlal ettiğinden olayda %100 (yüzdeyüz) ORANINDA HATALI olduğu;

... plakalı otomobil sürücüsü ...' ... plakalı kamyon sürücüsü ...' ve ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın ise bu kazada her hangi bir kural ihlalinde bulunmadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Tüm dosya kapsamı ile davacının davalı aleyhine Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile tarihinde asıl alacak ve ferileri ile birlikte toplam 115.555,34 TL üzerinden icra takibi başlattığı, ödeme emrinin davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği, davalının yasal itiraz süresi içinde itiraz dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine icra takibinin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; haksız itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddi ile davacı aleyhine % 20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. kısmında, sigortacının sigortalısı işletene rücu hakkı düzenlenmiş; rücu edilebilecek haller sınırlı olarak sayılmıştır. Adı geçen kısmın (ç) bendinde "Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması yüzünden meydana gelmiş ise" hükmüne havidir.

Davacı ... şirketinin istiap haddinin aşılması nedeniyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince sigortalısına rücu edebilmesi için aracın istiap haddini aşacak şekilde yüklenmesi veya yolcu taşınması tek başına yeterli olmayıp istiap haddinin aşılmasının kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkili olması gerekir.

İstiap haddinden fazla yolcu taşınmasının kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkili olmasından anlaşılması gereken, kazanın araçta fazla yolcu yada yük taşınması nedeniyle meydana gelmesi yani aracın taşıyabileceği azami sınırların üzerinde yolcu alınmasının kazaya neden olması gerekir. Münhasıran kazaya etkili olması ile kaza ile sonuç arasında illiyet bağı bulunması farklı kavramlardır.

Mahkememizce yargılamaya esas alınan 04/04/2022 tarihli kusur bilirkişi raporunda, dava konusu aracın koltuk sayısının sürücü dahil 15 kişi olduğu, incelenen Konya. Asliye Ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası kapsamı ve kazaya dair diğer evraklara göre kaza esnasında araçta sürücü ile birlikte 16 kişi olduğu, neticeten meydana gelen kazanın oluşumunun istiap haddinin aşılmasından kaynaklanmadığı, karlı ve buzlu zeminde araç hızının hava ve yol şartlarına uydurulmamasından kaynaklandığı tespit edilmiş olup, ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı vekili istiap hakkının aşılması klozuna dayanarak yapılan ödemelerin rücunu talep etmiş ise de; yukarıda izah edildiği üzere rücu edilebilmesinin şartı istiap haddinin aşılması nedeniyle araçtaki yolcuların yaralanmalarının artması olmayıp istiap haddinin aşılması ile kazanın gerçekleşmesi arasında münhasıran illiyet bağının bulunması gerektiğinden ve yargılamaya esas alınan bilirkişi raporuna göre istiap haddinin aşılması ile kazanın gerçekleşmesi arasında herhangi bir illiyet bağı tespit edilemediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar davalı vekili cevap dilekçesinde kötü niyet tazminat talebinde bulunmuş ve mahkememiz kısa kararında ilgili hususun değerlendirilmesi sehven atlanılmış olup, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşturmaması adına kararda herhangi bir değişiklik yapılmayarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...