Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/466 K.2022/256

2-

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle.

Müvekkil ile davalılar arasında, davalılar tarafından 200 dönüme tatlı mısır ekimi yapılması ve ekilen mısırların hasadının müvekkile teslimi için dönüm başına 2000 TL ödenmesi şeklinde anlaşıldığını, müvekkil davalılara, 80.000 TL değerinde 22 çuval ekilecek mısır tohumlarını yolladığını, davalı bu tohumların 3 çuvalını geri yolladığını, müvekkil daha sonra, mısır ekimi için davalı ...'a toplamda 58.000 TL ödemeyi ... ... şubesi yoluyla karşı tarafın ...

Bankası IBAN Merkez şubesi ... IBAN numaralı hesabına yatırdığını, sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi sebebiyle müvekkil, yapmayı umduğu mısır satışlarını gerçekleştiremediğini, müvekkilin yoksun kaldığı kazanç, piyasa araştırması doğrultusunda alınacak bilirkişi raporuyla kesin olarak tespit edilebilinecek olup fazlaya ilişkin haklımız saklı kalmak suretiyle şimdilik 100,00 TL yoksun kalınan kazancın davalılardan alınarak müvekkile verilmesini talep ve dava etmiştir.

(II) DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE

Dava sözleşmeye aykırılık nedeniyle oluşan alacak ve tazminat davasına ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında tatlı mısır ekimi ile ekilen mısırların hasadı ve davacıya teslimi için sözleşme yapıldığını, bu sözleşmeye istinaden davalılara mısır tohumlarının yollandığını, bir kısım ödemeyi banka havalesi yoluyla yaptığını, bakiye 150.000,00 TL'lik ödemeyi de ... seri numaralı 50.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 50.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 50.000,00 TL bedelli çeklerin teslimi ile gerçekleştirildiğini, davalıların sorumluluklarını yerine getirmediklerini ve yapılan ödemeler miktarınca sebepsiz zenginleştiklerini, bu nedenle havale ödemesi ve teslim edilen çeklerin iadesi, davalılara teslim edilen mısır tohumlarının iadesine yönelik hususları talep ve dava etmiştir.

Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.)

Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir.

Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir.

Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda da belirlenmiştir.

Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Bu haliyle taraflar arasındaki hukuki ilişkinin eser sözleşmesine dair olduğu, yapılacak yargılamada taraflar arasındaki sözleşme gereğinin yerine getirilip getirilmediğine yönelik uyuşmazlıkların giderilmesi gerektiği, tarafların tacir vasfının bulunup bulunmadığına yönelik yapılan araştırma neticesinde davalıların tacir vasfının bulunmadığı ve işletme hesabına göre defter tuttukları anlaşılmış olup,

her ne kadar taraflar arasında havale ödemeleriyle birlikte teslim edilen çeklerin iadesi istenilmiş ve kıymetli evraka ilişkin hususlar TTK'da düzenleniyor ise de taraflar arasındaki asıl uyuşmazlık çek bedellerine ilişkin olmayıp eser sözleşmesinin usulüne uygun şekilde yerine getirilip getirilmediğinin denetlenmesine dair olup, çek yalnızca taraflar arasındaki sözleşme kapsamında ödeme aracı olarak kullanılmıştır, bu haliyle davanın Asliye Hukuk Mahkemeleri görev alanına girdiği anlaşılmış olup mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...