Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/132 K.2023/5

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin enerji sektöründe faaliyet gösteren firmalardan biri olduğunu, davacı şirketin ürettiği elektriği davalı şirketin kurulu tesisleri üzerinden geçirerek devlete sattığını, davacı müvekkilinin, davalı şirketin tesislerini kullanması nedeniyle dağıtım bedeli katkı payı adı altında davalıya bir bedel ödediğini, davalı şirketin, müvekkiline haber ve süre vermeksizin katkı payında 5 katından fazla bir artış yaptığını, müvekkilinin projelerinin kredilendirilmesinde büyük zorluklara sebep olduğunu,

hiçbir açıklama yapılmaksızın bu kadar artış yapılmasının iyiniyet ilkesine aykırı olduğunu, davacının ürettiği metanın aynı olduğunu, bu nedenlerle; davanın kabulünü, davalının, davacı müvekkilinden talep ettiği şimdilik 1.000,00 TL tutarında dağıtım bedeli katkı payı borcunun olmadığının; davalının dağıtım bedeli katkı payında yaptığı artışın yasalara ve sözleşmeye uygun olup olmadığının; günün ekonomik koşulları ve diğer hususlar dikkate alınarak adil bir dağıtım bedeli katkı payı miktarının ne kadar olması gerektiğinin;

ve bu hususlarla bağlantılı olarak davacının davalıya (güneş enerji santrallerinin dağıtım bedeli katkı payının 5,6882krş/kwh'tan 28,2765krş/kwh'a yükseltildiği tarihten itibaren) fazla ödeme yapıp yapmadığı ile yapmış ise bunun miktarının ne kadar olduğunun tespitini, yapılacak bu tespite kadar davacının fazla ödeme yapmasının ve hak kaybı yaşamasının engellenmesi amacıyla davacının yapacağı ödeme işlemlerinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle.

Davada idari yargı görevli olduğunu, dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin ilgili maddelerine göre üç işgünü içinde tedarik şirketine itiraz etmeden dava açmasının mümkün olmayacağını, fiyatlandırmayı EPDK belirlediğinden ve belirlenen tarifenin aksine işlem tesis edilemeyeceğinden husumetin EPDK'ya yönetilmesi gerektiğini, davacının kendisinin ne miktarda üretim yaptığını ve buna isabet eden dağıtım bedelini tespit edebileceğinden belirsiz alacak davası açmasının mümkün olmadığını,

mahkemece dağıtım bedeli katkı payının belirlenemeyeceğini, davacının 8 günlük yasal süre içerisinde faturaya itiraz etmediğini, 6446 Sayılı Kanunun 5/2 maddesi uyarınca; lisanslı faaliyet gösterecek olanlar faaliyetlerine başlamadan önce, her faaliyet için ve söz konusu faaliyetlerin birden fazla tesiste yürütülecek olması halinde, her tesis için ayrı ayrı lisans almak zorundadır.

Lisans sahipleti faaliyetin lisansı kapsamında sınırlandığı her bölge için ayrı hesap ve kayıt tutmakla yükümlüdür.

Üretim lisansları en az on yıl en çok kırk dokuz yıl için verebildiğini, lisanslı faaliyette bulunanlar Enerji Piyasası Kurul'u tarafından belirlenen; lisans alma, lisans yenileme, lisans tadili, lisans sureti çıkartma ve yıllık lisans bedellerini Kuruma ödemek zorunda olduğunu, davacının lisanssız statüde olması sayesinde tüm bu bedelleri ödemekten muaf tutulduğunu, EPDK tarafından ilan edilen kendi abone grubuna ait perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli, tesisin işletmeye giriş tarihinden itibaren 10 yıl süre ile uygulandığını,

lisanslı GES'ler ile lisanssız GES'ler Kanun yanı sıra diğer ilgili mevzuat ve EPDK kararlarıyla birbirlerinden farklı hukuki statülere tabii tutulduğunu, Lisanslı GES ile lisanssız GES$'ler arasındaki hukuki statü farklılığı nedeniyle eşitlikten söz edilemeyeceğini, davacının farklılık oluşturulduğu eşitliğin ihlal edildiği yönündeki iddiaları gerçeği yansıtmadığını, bu nedenlerle; davacının dayanak idari düzenleyici işlemin iptalini istemeden idari işlemin uygulamasına karşı talepte bulunmasının mümkün olmaması, davaya konu uyuşmazlıkta idari yargının görevli olması,

aksi değerlendirildiğinde davadan asıl maksadın istirdat olması karşısında arabuluculuğa ve şirkete ön başvuruya ilişkin dava şartlarının yerine getirilmemiş olması, müvekkilinin sadece EPDK kararlarını uygulamış olması, tavan gelir modeli kapsamında müvekkilinin bu idari düzenleyici işlemi uygulaması sebebiyle fazladan bir maddi yarar elde etmemiş olması, iddia edilen alacağın zamanaşımına uğramış olması, müvekkiline husumet düşmemesi, davanın belirsiz bir alacağa ilişkin olmaması ve davacının taleplerinin esası itibariyle haksız bulunması karşısında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

EPDK Genel Müdürlüğünün 16/05/2022 tarihli cevabi yazısı ile; dava konusu tüm kayıt ve belgelerin mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Taraflar arasındaki sözleşmeler ile EPDK'dan celp edilen tarife oranları ve ilgili yönetmelikler irdelenerek davacı iddialarında geçen artış oranlarının yerinde olup olmadığının, dağıtım bedeli katkı payı oranının ve var ise davacının, davalıya yapmış olduğu ödeme miktarlarının tespiti, davalının cevap dilekçesi ve delil dilekçesindeki sorularının yanıtlanmasına ilişkin rapor düzenlenmek üzere talimat mahkemesince dosya bilirkişiler ... , ... ve ... tevdii edilmiş olup, bilirkişiler 14/12/2022 tarihli raporunda özetle.

Davacı ile davalı imzaladıkları ’’ Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması’nda dağıtım sistem kullanım birim fiyatı ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı ve anlaşma ile mevzuatın ve mevzuat değişikliklerinin geçerli kılındığı ve taraflarca da belirtilen yükümlüklerini yerine getirmek zorunda olduğu, anlaşma gereği davalı tarafından davacıya tahakkuk ettirilen faturadaki dağıtım sistemi kullanım bedelini ...

EDAŞ ödemesi gerektiğini ve antlaşmadan kaynaklanan anlaşmazlıkları için EPDK (Kurum) başvurulabileceği açıkca görüldüğü. Dağıtım Sistem Bedeli.

Dağıtım sistemini kullanan gerçek ve tüzel kişilerin(kullanıcıların) bulundukları A.G ve O.G abone grupları , Elektrik üreticisi veya tüketicisi olarak kwh bazında tarife grupları tarifesi içinde ödemeleri gereken bedel olarak tanımlandığı, Lisanslı veya Lisansız GES lerde üretilen enerji bedeli piyasa katılımcıları tarafından verdikleri teklif ve yarışma yöntemleri ile Elektrik piyasası düzenleyen mevzuatlara göre kwh başına.

ABD Dolar-Cent /kwh, (kamunun belirlediği)/YEKA yarışmaları katılan katılımcıların teklif ettikleri ABD Dolar-Cent /kwh/ YEKA yarışmaları katılan katılımcıların teklif ettikleri TL-KRŞ /kwh,/ TL-KRŞ /kwh (kamunun belirlediği),belirlendiğinden, tarife düzenleyicisi EPDK GES üreticilerin ürettikleri aktif enerjisi bedelini hangi birim fiyat üzerinden satılacağını ayrıca belirlememektedir.

GES santrallarında üretilen elektrik enerjisini tüketimde veya fazlasını hangi birim fiyat üzerinde satacağını mahsuplaşma uygulaması içinde belirlemenin dışında aktif enerji belirlenmediği, bu nedenle Dağıtım Şirketler tarafından dağıtım sistemi kullanıcılarına uygulanmak üzere, EPDK tarafından uygulama tarihi belirtilmek üzere onaylanan uygulama bazlı tarifelerde lisansız elektrik üretimi yapan GES lerin gerçek ve tüzel kişilere uygulanacak elektrik enerji satış tarifesi olmadığı, ancak dağıtım sistemi kullanıcılarına uygulanmak üzere EPDK tarafından yayınlanan tarifeleri içeren tablolarından EK.

2 de Lisansız Üreticilere ilişkin Tek Terimli Dağıtım Tarifesi bulunduğunu ve davacıya da uygulanma zorunluğu olan tarife grubunun da anılan tarife olduğunu, bu nedenle de davalı tarafında davacıya fatura edilmesinde sorun olmadığını, düzenlenen yasal düzenleme nedeniyle Türkiye de dağıtım sistemini işleten 21 elektrik dağıtım şirketleri lisans bölgeleri içindeki gerçek ve tüzel kişilik niteliğindeki kullanıcılara bölgesel tarife uygulanmasına 21.12.2025 tarihinde başlanacağından ve bu tarihe kadar ulusal elektrik tarifleri uygulanacağını,

dağıtım sistemini kullanan üretici ve tüketici niteliğindeki kullanıcılara uygulan dağıtım bedeli EPDK tarafından uygulamakta olan Ulusal tarife kapsamında uygulandığını, bu nedenle davalı ... EDAŞ in davacı ... TİC.

A.Ş.nin GES elektrik üretimi ile ilgili tahakkuk edilen Dağıtım Bedelini belirlemek yetkisi bulunmadığı, sadece uygulanmakta olan Elektrik Piyasası mevzuatları gereğince davacının ürettiği ve tükettiği kwh başına elektrik için fatura tahakkuk etmeli yetkili olduğu, 6719 sayılı Yasa ile değişik 6446 sayılı Yasanın geçici 20. Maddesine göre, açılmış davalar hakkında dahi uygulanmak üzere, EPDK kararlarının geçerli ve bağlayıcı olduğu; ...

ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. tarafından EPDK Kurul Kararları ile yürürlüğe konan ulusal dönem tarifelerinde yer alan dağıtım sistem kullanım tarifeleri kapsamında dağıtım bedelinin davacıya doğru şekilde uygulandığı ve faturaların fazladan bir bedel içermediği, dolayısıyla davacıdan fazla dağıtım bedeli tahsil edilmediği,

EPDKnın dağıtım bedeli tespitinde Lisanslı GES lerin kullanıcılarına Dengeleme Güç Piyasası içinde yer almaları nedeniyle uygulana tarifenin ,Lisansız GESlere uygulanmasının mümkün olmadığını ve daha yüksek bedel uygulamasının yapılmasının bundan kaynakladığını iddiası ettiğini, bu savı ileri sürerek savunma yapmasının kabul edilemeyeceğini,

Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği gereği Lisanslı GES üretim tesisleri dengeleme birimi olma yükümlülüğünden muaf olması nedeniyle ,lisansli GES lerle Lisansız GES Lere dağıtım bedeli olarak aynı birim bedelinin uygulanamayacağı iddasının bu yönüyle yasal dayanaktan yoksun olduğunu Lisansız GES'lere uygulanacak dağıtım bedelinin EPDK Lisanslı ve Lisansız GESlere uygulanan dağıtım bedelleri arasında fark olmayacak şekilde birim fiyat TL / kw bazında eşit dağıtım bedelini belirlemesi,

Dağıtım Bedeli şu andaki lisans GES lerde 3,820 krş/kwh iken lisansız GES lerde 28,77 krş/kwh uygulandığını, EPDK nın yeni tarife döneminde dağıtım bedelini belirlerken, Lisanslı GES lerle,Lisansız GES lere uygulanana dağıtım bedelleri arasındaki mevcut farkın dahada açılmaması için Lisansız GES lere uygulanana dağıtım bedellerin sabit tutulması, EPDK nın yeni tarife döneminde dağıtım bedelini belirlerken, ,Lisansız GES lere uygulanana dağıtım bedelleri artış oranın O.G Ticarhane tek terimli abone grubuna yapılacak artış oranı geçmemesi,

gerek lisansız, gerekse lisanslı GES'lerde dağıtım sistemine bağlanması halinde verecekleri yükün aynı olduğu, dağıtım sisteminde bulunan çeşitli nitelikte ve kesitteki ENH larına etkileri aynıdır.Bu nedenle iddianın teknik dayanağı mevcut olmayıp subjektif amaçlı bir iddia olduğu,

yenilenebilir kaynaklara dayalı olarak elektrik üretimi yapan Lisansız veya Lisanlı GES elektrik üreticileriyle ilgili mevzuatının düzenleyen ve denetleyen EPDK nın ulusal elektrifikasyon sistemini oluşturan İletim ve dağıtım sistemin kullanımında (lisanssız elektrik üreticilerinin, gerçekleştirdikleri -tüketimlerinin üzerindeki- üretimlerini yoğun ve lisanslı üreticilere göre dağıtım sistemini düşük verimlilikle kullanarak dağıtım sistemine vermek suretiyle, sistemi ticarethane abone grubuna benzer gibi kullanımının,

sistemin teknik ve ekonomik işleyişini etkilediğini ) farklıklar olduğu söylemek ve iddia etmenin teknik bir dayanağını olmadığını , subjektif amaçlı bir iddia olduğunu, yenilenebilir kaynaklara dayalı olarak elektrik üretimi yapan Lisansız elektrik santrallarının elektrik enerjisinin ulusal elektrifikasyon sistemine bağlantısını sağlayan dağıtım sistemi ve iletim sistemi bağlanmaları nedeniyle teknik elemanlar, Akademisyenler ve Elektrik Mühendisleri Odasının bu konuyla ilgili olumsuz görüşleri bugüne kadar rastlanmadığını, dağıtım bedeli uygulamasında yürürlükte olan 6446 sayılı elektrik piyasası kanunu ve ilgili yönetmelik,

kurul kararları, uygulamaya ilişkin usul ve esaslardın davalı tarafından uygulandığın dan ,dava konusu işlemleri için davacı ve davalının alacak ve borç ilişkilerinin bulunmadığı görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Menfi Tespit (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasıdır.

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı şirketin tesislerini kullanması nedeniyle dağıtım bedeli katkı payı adı altında davalıya bir bedel ödediğini, davalı şirketin, müvekkiline haber ve süre vermeksizin katkı payını 5,6882 krş/kwh'tan 28,2765 krş/kwh'a yükselterek 5 katından fazla bir artış yaptığını, bu nedenlerle; davanın kabulünü, davalının, davacı müvekkilinden talep ettiği şimdilik 1.000,00 TL tutarında dağıtım bedeli katkı payı borcunun olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı imzaladıkları "Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması"nda dağıtım sistem kullanım birim fiyatı ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı ve anlaşma ile mevzuatın ve mevzuat değişikliklerinin geçerli kılındığı ve tarafların belirtilen yükümlükleri yerine getirmek zorunda olduğunu, davacı şirketin lisanssız GES elektrik üreticisi olduğunu, EPDK'nın dağıtım bedeli tespitinde Lisanslı GES'lerin kullanıcılarına Dengeleme Güç Piyasası içinde yer almaları nedeniyle uygulanan tarifenin Lisansız GES'lere uygulanmasının mümkün olmadığını, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

EPDK'dan 2020/2022 yılları arası güneş enerji santralleri dağıtım katkı payları celp edilmiştir.

Mahkememizce rapor düzenlettirilmek üzere dosya bilirkişiler ... , ... ve ... tevdii edilmiş olup, düzenlenen 14/12/2022 tarihli raporda neticeten.

Davacı ile davalı imzaladıkları ’’Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması’nda dağıtım sistem kullanım birim fiyatı ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı ve anlaşma ile mevzuatın ve mevzuat değişikliklerinin geçerli kılındığı ve taraflarca da belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olduğu, anlaşma gereği davalı tarafından davacıya tahakkuk ettirilen faturadaki dağıtım sistemi kullanım bedelini ...

EDAŞ ödemesi gerektiğini ve antlaşmadan kaynaklanan anlaşmazlıkları için EPDK (Kurum) başvurulabileceği. A.G ve O.G abone grupları , Elektrik üreticisi veya tüketicisi olarak kwh bazında tarife grupları tarifesi içinde ödemeleri gereken bedel olarak tanımlandığı, Lisanslı veya Lisansız GES lerde üretilen enerji bedeli piyasa katılımcıları tarafından verdikleri teklif ve yarışma yöntemleri ile Elektrik piyasası düzenleyen mevzuatlara göre kwh başına.

ABD Dolar-Cent /kwh, (kamunun belirlediği)/YEKA yarışmaları katılan katılımcıların teklif ettikleri ABD Dolar-Cent /kwh/ YEKA yarışmaları katılan katılımcıların teklif ettikleri TL-KRŞ /kwh,/ TL-KRŞ /kwh (kamunun belirlediği),belirlendiğinden, tarife düzenleyicisi EPDK GES üreticilerin ürettikleri aktif enerjisi bedelini hangi birim fiyat üzerinden satılacağının ayrıca belirlendiğini, GES santrallarında üretilen elektrik enerjisini tüketimde veya fazlasını hangi birim fiyat üzerinde satacağını mahsuplaşma uygulaması içinde belirlemenin dışında aktif enerji belirlenmediği,

Tek Terimli Dağıtım Tarifesi bulunduğunu ve davacıya da uygulanma zorunluğu olan tarife grubunun da anılan tarife olduğunu, bu nedenle de davalı tarafında davacıya fatura edilmesinde sorun olmadığını, dağıtım sistemini kullanan üretici ve tüketici niteliğindeki kullanıcılara uygulan dağıtım bedeli EPDK tarafından uygulamakta olan Ulusal tarife kapsamında uygulandığını, bu nedenle davalı ... EDAŞ in davacı ... TİC.

A.Ş.nin GES elektrik üretimi ile ilgili tahakkuk edilen Dağıtım Bedelini belirlemek yetkisi bulunmadığı, sadece uygulanmakta olan Elektrik Piyasası mevzuatları gereğince davacının ürettiği ve tükettiği kwh başına elektrik için fatura tahakkuk etmeli yetkili olduğu, dağıtım bedelinin davacıya doğru şekilde uygulandığı ve faturaların fazladan bir bedel içermediği, dolayısıyla davacıdan fazla dağıtım bedeli tahsil edilmediği,

lisansli GES'lerle Lisansız GES'Lere dağıtım bedeli olarak aynı birim bedelinin uygulanamayacağı iddasının bu yönüyle yasal dayanaktan yoksun olduğunu, Lisansız GES'lere uygulanacak dağıtım bedelinin EPDK Lisanslı ve Lisansız GESlere uygulanan dağıtım bedelleri arasında fark olmayacak şekilde birim fiyat TL / kw bazında eşit dağıtım bedelini belirlemesi,

Dağıtım Bedeli şu andaki lisans GES lerde 3,820 krş/kwh iken lisansız GES lerde 28,77 krş/kwh uygulandığını, EPDK nın yeni tarife döneminde dağıtım bedelini belirlerken, Lisanslı GES lerle,Lisansız GES lere uygulanana dağıtım bedelleri arasındaki mevcut farkın dahada açılmaması için Lisansız GES lere uygulanana dağıtım bedellerin sabit tutulması, EPDK nın yeni tarife döneminde dağıtım bedelini belirlerken, Lisansız GES lere uygulanana dağıtım bedelleri artış oranın O.G Ticarhane tek terimli abone grubuna yapılacak artış oranı geçmemesi, iddianın teknik dayanağı mevcut olmayıp subjektif amaçlı bir iddia olduğu,

yenilenebilir kaynaklara dayalı olarak elektrik üretimi yapan Lisansız veya Lisanlı GES elektrik üreticileriyle ilgili mevzuatının düzenleyen ve denetleyen EPDK nın ulusal elektrifikasyon sistemini oluşturan İletim ve dağıtım sistemin kullanımında farklıklar olduğu söylemek ve iddia etmenin teknik bir dayanağını olmadığını, subjektif amaçlı bir iddia olduğu, dağıtım bedeli uygulamasında yürürlükte olan 6446 sayılı elektrik piyasası kanunu ve ilgili yönetmelik, kurul kararları, uygulamaya ilişkin usul ve esaslardın davalı tarafından uygulandığından, dava konusu işlemler yönünden davacının herhangi bir alacağının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi kök ve ek raporları mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; yargılamaya esas alınan bilirkişi raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere davalı firma tarafından uygulanan kat sayıların 6446 sayılı kanun ve ilgili yönetmelik ile EPDK kurulu kararları ve uygulama yöntemlerine göre yerinde olduğu takdir ve kanaatine varılmakla haksız açılan davanın reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim