Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/23 K.2022/347

I) tarafların iddia ve savunmalarının özeti

Müvekkilİ birlik, verdiği hizmetlerden ve davalının birliğe üyeliğinden kaynaklanan, üyelik aidatı ve hizmet bedelli alacaklarının tahsili için Konya. İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı (borçlu) tarafından haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edilmesi sebebiyle 11.11.2021 tarihinde takip durdurulduğunu, davalı ..., ... no.lu işletme üyeliğini 06.02.2019 tarihinde, eşi olan ... devralarak birliğimize üye olmuştur.( Ek-3, 4: Üyelik başvuru formu ve devir dilekçesi) davalının, 05.04.2019 tarihinden icra takibinin başlatıldığı 08.11.2021 tarihine kadar;

birliğe üyelikten kaynaklanan aidat, soy kütüğü ıslah bedeli, küpeleme, suni tohumlama vb. hizmetlere karşılık birikmiş borçları bulunmadığını, davalı, söz konusu borçları ödememiş ve yapılan icra takibine haksız şekilde itiraz ettiğini, dilekçeleri ekinde sunulan cari hesap ekstresi ve faturalardan davalının, müvekkili birliğe borçlu bulunduğu açık bir şekilde anlaşıldığını, likit alacağa ilişkin yaptığı itiraz nedeniyle davalı aleyhine İİK 67/2 maddesi gereğince takip konusu miktarın %20'sinde az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep ettiklerini beyanla.

Davalının mal kaçırma ihtimali dikkate alınarak davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul mallar ile 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarının İHTİYATİ HACZİNE, Davalarının kabulü ile, Konya. İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİ ile duran takibin devamına karar verilmesini, Likit alacağa haksız ve kötü niyeti itiraz eden borçlu aleyhine, 6.381,85 TL Miktarın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, Vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Davacı vekilinin görev hususunda beyanlarının 06/05/2022 tarihli dilekçe ile dosyamıza sunulduğu görülmüştür.

(II)DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE

Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).

Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir.

Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir.

Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda da belirlenmiştir.

Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Uyuşmazlık davalının ... üyelik aidatına yaptığı itirazın iptaline ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı ile yapılan incelemede; Davacı taraf 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanuna göre oluşmuş tüzel kişiliğe haiz kuruluşlardandır.

Her ne kadar davacı vekilinin 5996 sayılı kanunun 10/F maddasi 3. Fıkrasına göre " Islah amaçlı yetiştirici birliklerinin kuruluşu, organları, çalışma usul ve esasları ile dağılma ve tasfiyesine ilişkin olarak bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Kooperatifler Kanunu hükümleri uygulanır" hükmüne dayanarak mahkememizin görevli olduğu ileri sürülse de;

ilgili yasal metin incelendiğinde Kooperatifler Kanununun uygulanabileceği alanlar yasa metninde "birliklerinin kuruluşu, organları, çalışma usul ve esasları ile dağılma ve tasfiyesine ilişkin olarak" sınırlandırıldığından davacı birlik ile üyesi arasındaki üyelikten kaynaklı alacaklar genel hükümlere göre çözüleceğinden, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtilen mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi davalının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır.

Bu hali ile bu davalara bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...