Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/301 K.2022/441

2- ... - ... ...

VEKİLİ

DAVALI

3- ... - ... ...

VEKİLİ

DAVALI

4- ... - ... ...

DAVA

Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; taraflar arasında yapılan iş merkezi satış ve pazarlama sözleşmesinin davalılar tarafından haksız olarak fesih edilmesi nedeniyle sözleşmenin 4.maddesi gereği bu iş yerlerinin satışı sebebiyle doğacak %2 komisyon bedelleri toplamından Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Es sayılı dosyası ile hükmedilen bedelin mahsubu ile fazlaya dair hakları saklı tutulmak üzere kalan komisyon alacaklarından şimdilik 90.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyanın temyiz aşamasında olup henüz derdest olduğunu, ilgili dosya ile fazlaya dair hakların saklı tutulmadığını, davacının herhangi bir taşınmaza aracılık yapıp satış yapmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

(II)DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE

Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).

Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir.

Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir.

Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda da belirlenmiştir.

Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Uyuşmazlık konusunun taraflar arasındaki İş merkezi satış ve Pazarlama Sözleşmesinden kaynaklı satıştan doğacak komisyon bedeli (emlak simsarlık bedeli) talepli alacak davası olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında daha önce aynı uyuşmazlık konusundan kaynaklı Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava görülmüş ve ... Karar sayılı ilamı ile karar verilmiştir.

Bu kez davacı bakiye komisyon bedeli alacağı için yine Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava açmıştır. İlgili Mahkeme tarafından 22.10.2015 tarihinde ... Karar sayılı ilamı ile Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle GÖREVSİZLİK kararı verilmiştir.

Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası temyiz edilerek YARGITAY . Hukuk Dairesinin 27.01.2016 tarihli ... E. Ve ... K sayılı KARAR DÜZELTME YOLU KAPALI olarak verdiği BOZMA ilamı ile davaya bakma hususunda GENEL MAHKEMELERİN görevli olduğuna karar verilmiştir.

Dosya Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sırasına kaydedilmiş, Yargıtay bozma ilamı taraflara tebliğ edilmiş, bozma kararına uyulup uyulmama konusunun duruşmada dikkate alınmasına ara kararı ile Bozma Tensip Zaptı düzenlenmiş ve 10.05.2016 tarihine duruşma günü verilmiştir.

Her ne kadar verilen duruşma gününde bozma konusunda karar verilmemişse de mahkemenin 10.01.2017 tarihli celsesinde "mahkememizin görevli ve yetkili olduğu görüldü" denilerek yargılamaya devam edildiği anlaşılmıştır. Akabinde ise 19.04.2018 tarihinde ... Karar sayılı ilamı ile "taraflar arasında yapılan 04.12.2010 tarihli iş merkezi satış ve pazarlama sözleşmesine göre yapılan ticari iş merkezlerinin yapıldığı, bu işyerlerini satışa çıkartan ... 'ın (davacı) tacir olup ticari iş yaptığı" belirtilerek mahkemenin görevsizliğine ve Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna yönelik İKİNCİ GÖREVSİZLİK kararı verilmiştir.

Mahkeme kararının 19.04.2022 tarihinde kesinleşmesine müteakip talep üzerine dosya gönderilerek mahkememizin ... Esas sayılı sırasına kaydedilmiştir.

Yargıtay' ın bozma ilamı ile yargı yeri ve görevli mahkeme kesin olarak belirlenmiş ve Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından verilen İkinci Görevsizlik kararının hatalı olduğu değerlendirilmekle birlikte, dosya üzerinden yapılan incelemede Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında tarafların tacir olup olmadıklarına yönelik herhangi bir inceleme yapılmadan karar verildiği görüldüğünden, tarafların tacir olup olmadığı yönünde mahkememizce araştırma yapılmış ve gelen müzekkere cevaplarına göre hem davacının hem de davalılardan bir kısmının tacir olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda eldeki somut davaya bakıldığında; tarafların tacir olmadığından ve davanın yukarıda açıklanan nispi ticari dava niteliğinde olmaması gibi yukarıda sayılan kanun maddeleri uyarınca mutlak ticari dava niteliğinde bir davanın da bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu hali ile bu davalara bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşıldığından MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

(III) HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Dava dilekçesinin GÖREV YÖNÜNDEN REDDİ ile, Görevli mahkemenin Konya Asliye Hukuk Mahkemesi olması ve Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle HMK nun 114(1)/c maddesinin yollaması ile HMK nun 115(2) maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,

2-Daha önceden görevsizlik kararı veren KONYA . ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,

3-Mahkememiz ile adı geçen mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan işbu görevsizlik kararının kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde varsa gider avansından harcama yapılarak resen; GÖREV UYUŞMAZLIĞININ ÇÖZÜMÜ (MERCİ TAYİNİ) İÇİN DOSYANIN KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ . HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞINA GÖNDERİLMESİNE.

4-HMK nun 331. maddesi gereğince harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece bir karara bağlanmasına,

5-İşbu karar duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda verildiğinden ve talep olmadan gerekçeli karar tebliğe çıkarılamayacağından varsa gider avansından gerekli harcama yapılarak; davanın karara bağlandığı ve talep halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğe çıkarılabileceği hususlarının tüm taraflara tebliğine,

6-Artan gider avansının dosyasına aktarılmasına,

Katip ... Hakim ...