Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/428 K.2023/567

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLLERİ

DAVALI : 2-

VEKİLİ

DAVALI : 3-

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Davacı ...'ın şoförü ve maliki olduğu ... plakalı araç ile, ... ... Tic. Ltd.

Şti.'ne ait ve ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında 09/11/2021 tarihinde trafik kazasının meydana geldiğini, Kaza nedeniyle davacının aracının ciddi derecede hasar gördüğünü ve aracın perte ayrıldığını, davalı ... ...'in geçiş hakkı davacıda olmasına rağmen yolu kontrol dahi etmeden doğrudan kavşağa çıktığını ve kazanın oluşmasına sebebiyet verdiğini, davalının asli kusurlu olduğunu, ceza dosyasındaki ifadesinde kusurun kendisinde olduğunu kabul ettiğini, kaza sonrasında oluşan hasarın bedeli için karşı tarafın ZMMS sigorta şirketi ...

Sigorta tarafından exper atandığını, exper raporu ile de sürücü ... ...’in tam kusurlu olduğu belirtildiğini, buna istinaden de ZMMS sigorta şirketi olan ... Sigorta tarafından davacıya ZMMS teminat üst limiti olan 43.000,00 TL bedel ödendiğini, aracın rayiç değerinin tam olarak karşılanmadığını, yine kazaya karışan davalı ... ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait ... plakalı araç kasko sigorta poliçesi kapsamında davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi tarafından ... poliçe numaralı kasko poliçesi ile İhtiyari Mali Mesuliyet klozu kapsamında sigortalandığını, uygulamada sovtaj olarak bilinen araç hurdasının davalılar üzerine bırakılmasına ve aracın tam rayiç değerinin davalılardan tazminine karar verilmesini, dava konusu trafik kazası nedeniyle davacının aracını kullanamadığını ve başka aracı da olmayan davacının bu süreçte mağdur olduğunu, kazadan sonra davalıların ZMMS sigortacısı olan ...

Sigorta tarafından eksper atandığını ve eksper raporunda aracın rayiç değerinin 120.000,00 TL olduğunu, bu rakamın aracın gerçek değerini göstermediğini, arabuluculuk sonunda anlaşma sağlanamadığını, davanın kabulü ile, 09/11/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle.

Sovtajın aracın rayiç değerini ödeyecek olan davalı üzerine bırakılmasına, araç rayiç bedeli için HMK m.107 uyarınca toplanacak delillerle belirli hale gelmesi akabinde talep artırımında bulunabilmek üzere şimdilik 100,00 TL belirsiz alacağın işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine,

araç mahrumiyet bedeli için HMK m.107 uyarınca toplanacak delillerle belirli hale gelmesi akabinde talep artırımında bulunabilmek üzere şimdilik 100,00 TL belirsiz alacağın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalılar ... ... ve ... Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Şti. Vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu kaza sebebiyle araçlarının perte çıktığını ve trafikten çekildiğini ifade ettiğini, davacı tarafından sunulan eksper raporu ile yalnızca aracın hasar kaydına dair bilgiler yer aldığını, aracın tam hasarlı olduğu ve hurda belgesi ile işlem gördüğüne dair herhangi bir kayıtın olmadığını, davacı taraf dava dilekçesi ile;

davalıya ait aracın zorunlu trafik sigortasına başvurusu olduğunu, sigorta şirketi tarafından teminat üst limiti dahilinde 43.000,00 TL ödeme yapıldığını beyan ettiğini, ancak dosya ekinde davacı tarafından sigortaya yapılan başvuru evrakı, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme belgeleri ve sair belgelerin sunulmadığını, sigorta şirketi tarafından ödemenin hangi kapsamda yapıldığı,

davacı tarafın yapılan ödeme ile mutabakat halinde olup olmadığı hususlarının bilinmediğini, davalı ....... şirket kazaya konu aracını 1 yıllık kira sözleşmesi ile kiraladığını, 2918 sayılı KTK uyarınca aracın uzun süreli kullanımı kiralayan tasarrufunda olduğundan; davalı ......şirketinin araç sahibi olarak sorumluluğu bulunmadığını, davalı şirketin dönemsel olarak ihtiyaç fazlası araçlarından olan mezkur kazaya konu ... plakalı aracını;01.09.2021 tarihinde işbu tarihli kira sözleşmesi ile aylık 6.000,00 TL bedelle dava dışı ... ...

Tic. Ltd. Şti.' ne 1 yıllığına kiraladığını, kiralama sözleşmesi kapsamında davalıya ait aracın sözleşme süresi boyunca bütün tasarrufu dava dışı ... ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait olacak şekilde kuruma teslim edildiğini, araçlar üzerindeki her türlü tasarrufun dava dışı ... ... Tic. Ltd.

Şti.' ne ait olduğunu, davacının aracın rayiç bedeline dair itirazının yerinde olmadığını, aksine hesaplanan bedelin aracın rayiç değerinin üstünde olduğunu, davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, sorumluluğu kabul etmemekle birlikte aksi halin varlığı halinde aracın sovtajının davacı üzerinde bırakılarak yapılacak hesaplamadan tenzil edilmesi gerektiğini, kazada davalı ......Şti.'nin bir kusurunun olmadığını, yetki itirazlarının kabulü ile davanın yetkisiz mahkemede açılması sebebiyle açılan davanın usulden reddine, açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle müvekkil yönünden esastan reddine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

A.Ş. vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketi tarafından, 09/07/2021-18/06/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, K-...-0-0 numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı araç 09/11/2021 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında ... plakalı araçla kazası neticesinde ... plakalı aracın hasarlandığı iddia edildiğini, kabul anlamına gelmemek şartıyla davalı sigorta şirketi tarafından bakiye pert bedeli ödenmek istenildiğini, davacının kabul etmediğini, davacının davalı sigorta şirketine dava konusu kazayı 28/01/2022 tarihinde ihbar ettiğini,

bu ihbar üzerine ... sayılı hasar dosyası açıldığını, ilgili hasar dosyasında ve ... Sgiorta A.Ş. tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesinde aracın onarımının 75.000,00 TL olacağı, rayiç bedelinin ise 120.000,00 TL olduğunu, sigortalı aracın kazadaki kusurunun ise %100 olduğunu, ... Sigorta A.Ş.

ZMMS poliçesi ile sorumlu olduğu 43.000,00 TL tazminat tutarını ödediğini, davalı sigorta şirket kalan tutar olan 77.000,00 TL'yi ödemek istemişse de davacı tarafından tutar yetersiz görülerek ödemenin kabul edilmediğini, davayı kabul etmemekle birlikte davalı sigorta şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olduğunu, davalı sigorta şirketinin sigorta bedelini ödeme yükümlülüğünün ihbar tarihinde muaccel hale geldiğini, bu sebeple faize hükmedilmesi halinde hükmedilecek faizin ihbar tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz olduğunu, bu nedenlerle;

aleyhine açılan davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ...'e dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun şekilde tebliği edildiği, davalı ... ...'in cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür. Davacı vekilinin 22/09/2023 tarihli bedel artırım dilekçesi sunduğu, bedel artırım dilekçesinin davalılara tebliği edildiği görülmüştür.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

Mahkememizce Konya . Asliye Ceza Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.

Türkiye Noterler Birliği 06/07/2022 tarihli cevabi yazısı ile, ... ve ... plakalı araçların tescil bilgileri mahkememize bildirilmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi 26/07/2022 tarihli cevabi yazısı ile, ... ve ... plakalı araçların poliçe ve hasar bilgileri, kaza tespit tutanağı bilgileri ile eksper rapor bilgisi mahkememize bildirilmiştir.

Türkiye Sigorta, Reasünans ve Emeklilik Şirketler Birliği 06/07/2022 tarihli cevabi yazısı ile, ... plakalı aracın Kasım 2021 kasko değerinin 103.515,00 TL olduğu ve ... plakalı aracın Kasım 2021 kasko değerinin 225.600,00 TL olduğu mahkememize bildirilmiştir.

... A.Ş. 23/08/2022 tarihli cevabi yazısı ile, ... plakalı aracın hasar dosyası ve poliçe bilgilerinin mahkememize gönderilmiştir.

İstanbul Kozyatağı Vergi Dairesi Müdürlüğü 27/12/2022 tarihli cevabi yazısı ile, ... Ticaret Limited Şirketi'nin 01/09/2021-01/09/2022 tarihlerini kapsayan araç kira sözleşmesi mahkememize gönderilmiştir.

İstanbul Kozyatağı Vergi Dairesi Müdürlüğü 23/12/2022 tarihli cevabi yazısı ile, ... 01/09/2021-01/09/2022 tarihlerini kapsayan araç kira sözleşmesinin bildirilmediği mahkememize bildirilmiştir.

İstanbul Kartal Vergi Dairesi Müdürlüğü 22/12/2022 tarihli cevabi yazısı ile, dava dışı ... İnşaat Taahhüt Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 01/09/2021-01/09/2022 tarihlerini kapsayan araç kira sözleşmesinin ibraz edilmediği mahkememize bildirilmiştir.

İstanbul Kadıköy Kaymakamlığı Mal Müdürlüğü 04/01/2023 tarihli cevabi yazısı ile, davacı ... ve Davalı ... ... adına 01/09/2021-01/09/2022 tarihlerini kapsayan herhangi bir araç kira sözleşmesinin bulunmadığı mahkememize bildirilmiştir.

... Sigorta A.Ş. 03/02/2023 tarihli cevabi yazısı ile, ... numaralı hasar dosyası mahkememize gönderilmiştir.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü 02/05/2023 tarihli cevabi yazısı ile, dava dışı ... Ticaret Limited Şirketinin sicil kayıtları mahkememize bildirilmiştir.

Mahkememizce 24/10/2022 tarihinde keşif icra edildiği görülmüştür.

Mahkememizce keşif yapılmış, keşif sonrası trafik kusur bilirkişisi ... ve Hasar bilirkişisi ...'nun mahkememize sunmuş olduğu 06/11/2022 tarihli kök raporunda özetle; kusur yönünden; kazaya sebebiyet veren davalı sürücü ... ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, hasar yönünden; davaya konu aracın onarımının mümkün olduğu,

ancak, hasar durumunun ağır olması neticesi, onarımının ekonomik olmayacağı, hasarlı şekli satılmasının, elzem olduğu toplam hasar miktarı 64.400,00 TL ve toplam zarar miktarının 67.500,00 TL olacağı, davaya konu aracın hasarlı şekli ile davacının uhdesinde kalması durumunda toplam hasar miktarının 64.400,00 TL olacağı, davaya konu aracın, davacı tarafından sigorta şirketine teslimi halinde, davacının davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği tazminat miktarının 135.000,00 TL olacağı görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Trafik kusur bilirkişisi ... ve Hasar bilirkişisi ...'nun mahkememize sunmuş olduğu 20/12/2022 tarihli Ek raporunda özetle. Kusur yönünden; kazaya sebebiyet veren davalı sürücü ... ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, hasar yönünden; davaya konu aracın onarımının mümkün olduğu, ancak hasar durumunun ağır olması neticesi, onarımının ekonomik olmayacağı, hasarlı şekli satılmasının, elzem olduğu,

toplam hasar miktarı 64.400,00 TL ve toplam zarar miktarının 67.500,00 TL olacağı, davaya konu aracın hasarlı şekli ile davacının uhdesinde kalması durumunda toplam hasar miktarının 64.400,00 TL olacağı, davaya konu aracın, davacı tarafından sigorta şirketine teslimi halinde davacının davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği tazminat miktarının 135.000,00 TL olacağı görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

SMMM bilirkişi ...'ın kira sözleşmesinin tespitine ilişkin mahkememize sunmuş olduğu 13/06/2023 tarihli raporunda özetle. Dava dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi, nihayetinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ... Ltd Şti ve ... Ltd. Şti.'nin yasal defterlerinin süresinde sisteme yüklendiği ve delil niteliği taşıdığı, ...

Ltd Şti nin uzun dönemli araç kiralama sözleşmesi yaptığı ve buna uygun olarak Eylül döneminden itibaren kaza tarihine kadar faturalarınını ... ... Tic. Ltd. Şti. ye düzenlediği, ... Ltd. Şti.'nin faturalara itiraz etmeyerek kabul ettiği ve kayıtlarına aldığı, ayrıca kazaya karışan ... ...'in ... -... İş Ortaklığı'nın (31.08.2021 de işe başlama tarihi olan) Kasım 2021 bordrosunda ... sgk numarası altında 10.09.2021 den itibaren sigortalı olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; dava haksız fiilden kaynaklı maddi tazminat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesiyle, 09/11/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının ... plakalı aracın kaza sebebiyle perte çıktığını, davalı ... ...'in dava konusu kazada tam kusurlu olduğunu, ... Sigorta şirketi tarafından davacıya 43.000,00 TL ödeme yapıldığını ancak bu bedelin aracın gerçek değeri olmadığını, kaza nedeniyle araçta oluşan araç rayiç bedelini ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Şti. vekili cevap dilekçesiyle, davalı şirketin araç sahibi olduğu ancak aracı dava dışı ... İnşaat...Şti.'ne kiraladığını, kiralama süresince araç ile ilgili tüm sorumluluğun dava dışı ... İnşaat...Şti.'ne ait olduğunu, davanın davalı ...Şti. yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesiyle, dava konusu kazaya ilişkin olarak ... Sigorta A.Ş.'nin 43.000,00 TL tazminat tutarı ödendiğini, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

Trafik tescil kayıtlarının incelenmesinde, ... plakalı aracın davacı ... adına kayıtlı olduğu, ... plakalı aracın ise dava dışı ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Sigorta poliçesi incelenmesinde, ... plakalı aracın ZMMS'nin davalı ......Şti. adına sigortalandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce 24/10/2022 tarihinde keşif icra edildiği, keşif sonrası trafik kusur bilirkişisi ... ve Hasar bilirkişisi ...'nun mahkememize sunmuş olduğu 06/11/2022 tarihli kök raporunda neticeten; kusur yönünden; kazaya sebebiyet veren davalı sürücü ... ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, hasar yönünden; davaya konu aracın onarımının mümkün olduğu,

ancak, hasar durumunun ağır olması neticesi, onarımının ekonomik olmayacağı, hasarlı şekli satılmasının, elzem olduğu toplam hasar miktarı 64.400,00 TL ve toplam zarar miktarının 67.500,00 TL olacağı, davaya konu aracın hasarlı şekli ile davacının uhdesinde kalması durumunda toplam hasar miktarının 64.400,00 TL olacağı, davaya konu aracın, davacı tarafından sigorta şirketine teslimi halinde, davacının davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği tazminat miktarının 135.000,00 TL olacağı tespit edilmiştir.

Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporunun yargılamaya esas alınmıştır.

SMMM bilirkişisi ...'ın 13/06/2023 tarihli kira sözleşmesinin tespitine ilişkin raporunda neticeten; ... Ltd Şti ve ... Ltd. Şti.'nin yasal defterlerinin süresinde sisteme yüklendiği ve delil niteliği taşıdığı, ... Ltd Şti nin uzun dönemli araç kiralama sözleşmesi yaptığı ve buna uygun olarak Eylül döneminden itibaren kaza tarihine kadar faturalarınını ... ... Tic. Ltd. Şti. ye düzenlediği, ... Ltd. Şti.'nin faturalara itiraz etmeyerek kabul ettiği ve kayıtlarına aldığı, ayrıca kazaya karışan ... ...'in ... -... İş Ortaklığı'nın (31.08.2021 de işe başlama tarihi olan) Kasım 2021 bordrosunda ... sgk numarası altında 10.09.2021 den itibaren sigortalı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporunun yargılamaya esas alınmıştır.

Davacı vekili 21/09/2023 tarihli bedel artırım dilekçesiyle, araç mahrumiyet bedelini 3.000,00 TL artırdığını beyan etmiştir.

İşbu davanın yargılaması sırasında davacı vekili Av.... mahkememize sunmuş olduğu 18/10/2023 tarihli dilekçesi ile davada araç rayiç bedeli taleplerinden feragat ettiklerini, mahkememize bildirmiştir.

HMK nun 307. maddesi "(1)Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir." hükmünü amirdir.

HMK nun 308. maddesi "(1)Kabul, davacının talep sonucuna, davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir. (2)Kabul, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda hüküm doğurur." hükmünü amirdir.

HMK nun 309. maddesi "(1)Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. (2)Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. (3)Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir. (4)Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır." hükmünü amirdir.

HMK nun 310. maddesi "(1)Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir." hükmünü amirdir.

HMK nun 311. maddesi "(1)Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. İrade bozukluğu hâllerinde, feragat ve kabulün iptali istenebilir." hükmünü amirdir.

HMK nun 312. maddesi "(1)Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir. Feragat ve kabul, talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine mahkûmiyet, ona göre belirlenir. (2)Davalı, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmez." hükmünü amirdir.

Davadan feragat, kesin hükmün yasal sonuçlarını doğuran ve davayı sonuçlandıran taraf işlemi olup, davalının kabulüne dâhi bağlı değildir. Bu durumlar karşısında davacının araç rayiç bedeli taleplerinden feragat etmesi nedeniyle davanın araç rayiç bedeli yönünden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık bilirkişi raporlarına göre kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsü davalı ... ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, davacının değer kaybından kaynaklı zarara ilişkin talepleri kusur oranıyla birlikte nazara alındığında, aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zarar için 3.100,00 TL'nin 09/11/2021 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Her ne kadar davalı ......Şti. aleyhine dava açılmış ve davalı işleten olarak görünüyor ise de; kazaya karışan sigortalı aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile dava dışı ......Şti.'ye kiraladığı yargılamaya esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olup, bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Ancak sigortalı araç davalı adına tescilli olduğundan ve davacının araç kiralama işlemlerini dava açarken bilmesi hususu beklenemeyeceğinden bu davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim