Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/702 K.2023/29

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacının mimarı olduğunu, davalı şirket ile arasında, davalıya ait Akşehir Organize Sanayi alanında fabrika inşaatı için fabrika ve iki katlı ofis yapısının mimari proje ve mesleki hizmetlerinin projelerin yapımı konusunda anlaşma yapıldığını, davacının taahhüt ettiği üzere projeyi eksiksiz tamamlandığını ve davalıya teslim ettiğini, davalı, projeyi idareye sunarak yapı ruhsatını aldığını, yapı ruhsatında görüleceği üzere mimari proje davacı tarafından yapıldığını, projenin teslim edildiğini ve davacının alacağının muaccel hale geldiğini, ancak,

davalı-borçlu yapılan iş karşılığı taahhüt ettiği ücreti davacıya ödemediğini, TMMOB Mimarlar Odası En Az Bedel Hesap sistemine göre müvekkilimin hak ettiği ücret ... fiyatlarına göre.

Proje Hizmetleri ve Mesleki Uygulamalar için 240.508,00 TL (FABRİKA), -Mesleki kontrollük hizmetleri için 144.348,00 TL (FABRİKA), -Proje hizmetleri ve mesleki uygulama için 189.839,00 TL (İki katlı ofis binası), -Mesleki kontrollük hizmetleri için 113.903,00 TL (İki katlı ofis binası) olmak üzere toplamda 688.598,00 TL olduğunu, davalı-borçlunun ödemesi gereken ücretleri ödememesi üzerine davacı tarafından Konya. İcra Müdürlüğü’nün ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, ödeme emri gönderildiğini ve tebliğ edildiğini, davalı-borçlu haksız ve kötü niyetli olarak, alacağı sürüncemede bırakmak ve geciktirmek amacı ile takibe konu borca ve işlemiş faize itiraz ettiğini ve icra takibi durduğunu, daha sonra 19.09.2022 tarihinde dava şartı arabuluculuk yoluna gidilmiş ancak anlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle.

Mesleki kontrollük bedellerinden doğan alacağımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik; davalı-borçlunun Konya. İcra Müdürlüğü’nün ...

E. Sayılı dosyasında talep ettiğiğmiz proje bedelleri olan 430.347,00 TL ye yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına ve %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmek zorunluluğu doğduğunu, hızla değişen enflasyon nedeniyle her ay fiyat farkı oluştuğundan fazlaya ilişkin haklarımızı ve munzam zararlara bağlı haklarını saklı tutarak, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı müvekkili aleyhine Konya. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattığını, süresinde yaptıkları itiraz sonucu icra dosyasının durdurulduğunu, bunun üzerine de Konya. Asliye Ticaret mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açtığını, davalı yanın takip talebinde 688.598TL talep etmiş olmasına karşın açmış olduğu itirazın iptali davasında fazlaya dair haklarını saklı tutarak itirazın 430.347TL lik kısım için kaldırılmasını talep ettiğini, başka bir anlatımla kısmi dava açtığını, davalının açmış olduğu itirazın iptaline konu etmeyip dava hakkını saklı tuttuğu kalemlerin fabrika ve iki katlı ofis binasının kontrolörlük hizmetlerine ilişkin olduğunu,

henüz fabrika inşaatı başlamadığı için kontrolörlük hizmetlerinin yerine getirilmiş olması ve bu hizmetten dolayı ne takip tarihinde ne de işbu davanın ikame tarihinde bir borç doğmuş olmasının hukuken mümkün olmadığını, itirazın iptali davası açılırken 258.251TL yönünden feragat edilmemesi aksine davanın kısmi açılmasının fazlaya dair talep ve dava haklarının saklı tutulması sebebi ile 258.251TL bedel yönünden müvekkilinin halen tehlike altında olduğunu, iş bu davanın ikamesinde menfaatlerinin olduğu yerleşık Yargıtay içtihatlarınca da sabit olduğunu,

bu sebeple icra takibi ve itirazın iptali davası rakamları arasında kalan 258.251TL'lik fark açısından borçlu olmadıklarının tespitini istediklerini, bu nedenlerle Konya. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında talep edilmesine karşın Konya. Asliye Ticaret mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyası ile dava edilmeyen 258.251TL yönünden borçlu olmadıklarının tespiti ile %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE

Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).

Dava; İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasıdır.

Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir.

Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir.

Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda da belirlenmiştir.

Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Bu haliyle taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtilen mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi davacı - birleşen dosya davalısı ...'un Ticaret Sicili Müdürlüğü cevabi yazısına göre; tacir kaydının bulunmadığı, Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü cevabi yazısına göre; davacı - birleşen dosya davalısının GMSİ mükellefi olduğu dolayısıyla herhangi bir ticari faaliyetinin bulunmadığı, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin cevabi yazısına göre; davacı - birleşen dosya davalısının herhangi bir kaydının bulunmadığı tespit edildiğinden eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; Somut olayda da davanın, TTK'nın 4. Maddesinde sayılan mutlak ticari dava olmadığı, davacı - birleşen dosya davalısının da tacir vasfına haiz bulunmadığından, taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu husus TTK kapsamında düzenlenmediğinden, bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan ve taraflar arasındaki davanın ticari dava niteliğinde de olmadığı anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine ilişkin ve davaya Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği yönünde görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...