Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/745 K.2023/13

İddianın özeti

Müvekkilinin, satmış ve teslim etmiş olduğu ürünlerden kaynaklı olmak üzere düzenlenen 54.835,00 TL’lik fatura ile sabit alacağının tahsili amacı ile davalı hakkında Konya. İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip (örnek 7) yaptığını, davalıya, 25/10/2022 tarihinde ödeme emri tebliğ edildiğini ve davalı tarafından 25/10/2022 tarihinde takibe, borca, faize haksız olarak itiraz edilmesi üzerine de ilgili icra takibi durdurulduğunu, davalının takibe itirazı yerinde olmayıp itirazın iptali ile takibin devamına karar verilerek,

davalı hakkında %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, müvekkilinin çiftçilik işleri ile iştigal ettiğini, davalı tarafa da fasulye şeker satışı yaptığını ve karşılığında dilekçeleri ekinde mübrez takip dayanağı fatura tanzim edildiğini, davalı, müvekkilden satın almış olduğu ürünleri teslim almasına rağmen, ürünlerin bedelini ödememiş ayrıca da bahse konu ürün satışına ilişkin düzenlenen fatura uyarınca yapılan takibe de haksız olarak itiraz ettiğini, tarafların ticari defterleri de sayın mahkemenizce incelendiğinde bu durumun sübuta ereceğini,

tarafların ticari defterlerinin bu anlamda incelenmesini talep ettiklerini, ayrıca, takibe konu alacakları likit olup, haksız olarak takibe itiraz eden borçlunun alacaklarının %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, borçlunun icra takibine yaptığı haksız itirazının iptaline ve takibin devamına, borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE

Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).

Türk Ticaret Kanununun ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir.

Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir.

Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiştir.

Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Bu durumda eldeki somut davaya bakıldığında; Mahkememizce davacının tacir olup olmadığı hususunda araştırma yapılmış olup Konya Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen müzekkere cevabında tacir kaydının bulunmadığı bildirilmiş olup yine Derebucak Kaymakamlığı Mal Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabında davacının bilanço esasında veya ikinci sınıf tüccar olarak kaydının bulunmadığı bildirildiğinden davacı ...'ın tacir sıfatının olmadığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtilen mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi davacının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır.

Bu hali ile bu davalara bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...