Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/788 K.2024/614

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

Sözleşmenin Uyarlanması

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin Uyarlanması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin, ... Tic.

A.Ş. ile jeneratör alımı konusunda 18.12.2021 tarihinde sözleşme yaptığını, sözleşmeye konu jeneratör 23.12.2021 tarihinde müvekkili şirkete teslim ettiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre ... motorlu kabinli jeneratörü müvekkiline teslim edeceğini, jeneratörün tam yükte %100 yakıt sarfiyatının 18 litre olacağı ve jeneratörün 2 yıl veya 2000 saat garantisi olacağının kararlaştırıldığını, yalnızca 23 saat çalışan jeneratörün motorunun kilitlendiğini, ... motorlu kabinli jeneratörlerde 400 beygirlik motor olması gerektiğini, tespite konu jeneratörde 200 beygirlik motorun koyulduğunu, bu motorun yeni olmadığını,

ikinci el motor olduğunu, ayrıca jeneratörün yakıt sarfiyatının sözleşmede kararlaştırılandan çok daha fazla olduğunu, bu durum ortaya çıkar çıkmaz müvekkili tarafından hemen davalı tarafa bildirildiğini, ancak herhangi bir cevap alınamadığını, davaya konu jeneratörde ayıp ve arıza olup olmadığının tespiti, ayıp ve arıza varsa bu ayıp ve arızaların neler olduğunun tespiti, bu ayıpların gizli ayıp niteliğinde olup olmadığının tespiti amacıyla Hatay.

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı Değişik iş dosyası ile delil tespiti yapıldığını, teslim alının jeneratör'ün ayıplı mal niteliğinde olduğunu ve sözleşmede kararlaştırılandan farklı özellikler taşıdığını, davaya konu jeneratörün bu şartlarda kullanabilme kabiliyetinin bulunmadığını, davanın kabulü ile malın ayıplı olması nedeniyle jeneratörün ayıpsız olan benzeri ile değiştirilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin davacı ile jeneratör alımı konusun da 18.12.2021 tarihinde ürünün tüm özelliklerinin de yer aldığı bir sözleşme yaptığını, sözleşmeye konu jeneratör 23.12.2021 tarihinde davacıya kusursuz olarak teslim edildiğini, davaya konu olan jeneratörün müvekkili tarafından satılan tüm jeneratörler gibi her türlü son kontrolü ve yasal muayeneleri yapıldıktan sonra teslim edildiğini, davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde her ne kadar motorun sözleşmedeki özelliklere uymadığından bahisle soyut iddialarda bulunulsa da motor, tarafların sözleşmelerine uygun olarak teslim edildiğini, davacı tarafça da kabul edildiğini, hal böyle iken,

basiretli tacir olmanın gereği olarak davacı yanca teslim alınmasının ardından jeneratörün incelenip dava dilekçesinde iddia ettiği gibi ayıplar varsa bunların müvekkiline süresi içinde bildiriminin de yapılması gerektiğini, davacı tarafından dilekçesinde yer verilen raporda da ''motor bu durumu itibariyla aşırı zorlamadan dolayı harareti yükselmiş olduğu ve kropaj yaparak kitlendiği anlaşılmaktadır'' ibaresine yer verildiğini, dava konusu jeneratörde herhangi bir ayıp olmadığını, ayıp olduğu iddia edilen arıza kullanıcı hatasından kaynaklandığını,

kabul anlamına gelmemekle birlikte bir ayıbın varlığından bahsedilse dahi davacı tarafça buna ilişkin ihbar yükü yerine getirmediğini, ayrıca davacının dilekçesinin eklerinde yer alan ayıp bildirimine ilişkin olduğu iddia edilen kayıdın, davacı tarafından zarar verilen motorun sadece servis talebine ilişkin olduğunu, bu servis talebi de jeneratörün tesliminden tam 8 ay 25 gün sonra 18.08.2022 tarihinde jeneratöre kusurlu olarak zarar verildikten sonra oluşturulduğunu, davacı tarafın kötü niyetli olarak dava konusu jeneratörün ayıpsız olan benzeri ile değiştirilmesini istemesi hukuki dayanaktan yoksun olduğunu,

haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

Mahkememizce Hatay . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.

Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 01/12/2023 tarihli kök raporunda özetle.

Dava konusu jeneratörde kullanılan dizel motorun yeni olmadığı, jeneratörde eski model motor kullanılmış olduğu ve motor gücünün yetersiz kaldığı, Jeneratörden istenilen randımanı sağlayamadığı için “ayıplı mal” olduğu, söz konusu jeneratörde alternatörün gücü ... olmasına rağmen daha düşük ve eski model teknolojiye sahip olması nedeniyle yetersiz olduğu ve motorun yüksek hararet yapabileceğinden dolayı kilitlenmiş olduğu, davacı jeneratörün dış görünümüne aldanarak eski model motor kullandığı ve motor gücünün yetersiz olduğunu fark edemeyeceği için alınan ürünün “ gizli ayıplı” olduğu,

dava konusu jeneratörün teslim tarihi itibariyle ayıpsız jeneratörün piyasa alım-satım değerinin ortalama olarak 220.000,00 TL olduğu görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 27/02/2024 tarihli 1. Ek raporunda özetle; Davaya konu “jeneratör” ... Mahallesi ... Caddesi No... adresinde yapılan keşif ve inceleme neticesinde, bahse konu Jeneratör de resimlenerek mevcut hali tespit edilerek akabinde rapor düzenlendiğini, davalı vekilin itirazının yersiz olduğu, ayıplı malın 2 gün veya en geç 8 gün içerisinde belli olması gerektiğini belirtmiş ise de bir süre Jeneratörün çalışmasını veya ayıplı çıkmasını gerektirecek sürede olmadığı, Jeneratörün dizel motorunun yeni olmadığı eski motor olduğunu ve motor gücünün yetersiz olduğunu 3 Makine Mühendisleri olaraktan tespit edip Jeneratörün ayıplı olduğunu görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 30/05/2024 tarihli 2. Ek raporunda özetle; Davaya konu “jeneratör” ... Mahallesi ... Caddesi No... adresinde yapılan keşif ve inceleme neticesinde, bahse konu Jeneratör de resimlenerek mevcut hali tespit edilerek akabinde rapor düzenlendiğini, davalı vekilin itirazının yersiz olduğu, ayıplı malın 2 gün veya en geç 8 gün içerisinde belli olması gerektiğini belirtmiş ise de bir süre Jeneratörün çalışmasını veya ayıplı çıkmasını gerektirecek sürede olmadığı, Jeneratörün dizel motorunun yeni olmadığı eski motor olduğunu ve motor gücünün yetersiz olduğunu 3 Makine Mühendisleri olaraktan tespit edip Jeneratörün ayıplı olduğunu görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İşbu dava ayıplı malın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesiyle, müvekkili ile davalı arasında 18/12/2021 tarihinde jeneratör alımına ilişkin sözleşme yapıldığını, sözleşmeye konu jeneratörün 23/12/2021 tarihinde müvekkiline teslim edildiğini, ... motorlu kabinli jeneratörlerde 400 beygirlik motor olması gerekirken dava konusu jeneratör de 200 beygirlik motor koyulduğunu, bu motorunda ikinci el olduğunu, jeneratörün 23 saat çalışma sonrasında motorunun kilitlendiğini, bu duruma ilişkin müvekkilinin davalı tarafa başvuruda bulunulduğunu, ancak cevap alınamadığını, dava konusu Jeneratöre ilişkin olarak Hatay.

Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş dosyası ile tespit yapıldığını, jeneratörün gizli ayıplı olarak bildirildiği, bu nedenlerle dava konusu dava konusu jeneratörün ayıpsız olan benzeri ile değiştirilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle, müvekkili ile davacı arasında 18/12/2021 tarihinde yapılan sözleşmede ürünün tüm özelliklerinin belirtildiğini, sözleşme gereği 23/12/2021 tarihinde de davacıya kusursuz olarak sözleşmeye uygun şekilde ürünün teslim edildiğini, davacının da bunu kabul ettiğini, ürünün gizli ayıplı olmadığını, davacının jeneratörü aşırı zorlamasından kaynaklandığını, tespit dosyasındaki rapor da da motordaki durumun aşırı zorlamadan yükseldiğinin belirtildiğini, dava konusu jeneratörde herhangi bir ayıbın olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

6100 sayılı HMK hükümlerine göre; mahkeme, çözümü hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde taraflardan birinin talebi üzerine veya resen bilirkişi görüşünün alınmasına karar verebilir. Hakim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer deliller ile birlikte serbestçe değerlendirir. Raporu serbestçe değerlendirme yetkisi, hakimin, bilirkişinin yerine geçerek hakimlik mesleği dışında özel ve teknik bilgi gerektiren bir durumda şahsi bilgisi ile karar vereceği manasına gelmemektedir.

Bu cihetle taraflardan davacının ayıp hususundaki iddiasının davalı tarafından tam muhalefet ile arıza bulunmadığı yönündeki savunmalarının tespiti ancak teknik bilirkişilerin oy ve görüşleri ile tespit edilebileceğinden, dosya uyuşmazlığın tespiti ve çözümü için teknik heyete tevdi edilmiş, 01/12/2023 tarihli kök raporunda neticeten.

Dava konusu jeneratörde kullanılan dizel motorun yeni olmadığı, jeneratörde eski model motor kullanılmış olduğu ve motor gücünün yetersiz kaldığı, Jeneratörden istenilen randımanı sağlayamadığı için “ayıplı mal” olduğu, söz konusu jeneratörde alternatörün gücü ... olmasına rağmen daha düşük ve eski model teknolojiye sahip olması nedeniyle yetersiz olduğu ve motorun yüksek hararet yapabileceğinden dolayı kilitlenmiş olduğu, davacı jeneratörün dış görünümüne aldanarak eski model motor kullandığı ve motor gücünün yetersiz olduğunu fark edemeyeceği için alınan ürünün “ gizli ayıplı” olduğu,

dava konusu jeneratörün teslim tarihi itibariyle ayıpsız jeneratörün piyasa alım-satım değerinin ortalama olarak 220.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir. 27/02/2024 tarihli 1. Ek raporunda neticeten. Davaya konu “jeneratör” ... Mahallesi ...

Caddesi No... adresinde yapılan keşif ve inceleme neticesinde, bahse konu Jeneratör de resimlenerek mevcut hali tespit edilerek akabinde rapor düzenlendiğini, davalı vekilin itirazının yersiz olduğu, ayıplı malın 2 gün veya en geç 8 gün içerisinde belli olması gerektiğini belirtmiş ise de bir süre Jeneratörün çalışmasını veya ayıplı çıkmasını gerektirecek sürede olmadığı, Jeneratörün dizel motorunun yeni olmadığı eski motor olduğunu ve motor gücünün yetersiz olduğunu 3 Makine Mühendisleri olaraktan tespit edip Jeneratörün ayıplı olduğu tespit edilmiştir. ve 30/05/2024 tarihli 2. Ek raporunda neticeten.

27/02/2024 tarihli 1. Ek raporundaki görüşlerinin devam ettiğinin bildirildiği tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi heyet raporları mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; teknik bilirkişiler tarafından düzenlenen raporlarda da belirtildiği üzere davacı iddia ettiği kullanılan jeneratöre takılan motorun tarafları arasındaki sözleşmeye uygun olması sorununun gizli ayıp mahiyetinde olduğu anlaşılmış olup, ayıba karşı tekeffül hükümlerine göre davacı satın aldığı ayıplı üründeki seçimlik haklarından aracın misli ile değişimini talep ettiği,

her ne kadar bu talep mahkeme hakimi tarafından resen yapılacak değerlendirme ile ayıbın onarımı mümkün olduğu takdirde ekonomik değerlerler de nazara alınarak ücretsiz onarım şeklinde uyuşmazlığa çözüm takdiri tanınmış ise de, üretilen jeneratörde kullanılan ana malzeme olan motorun anlaşmaya uygun olmaması karşısında tamiratı de mümkün olmadığından ve motorun değişmesi noktasında diğer parçalar ile uyumluluğu davacı açısından yeniden risk oluşturacağı takdir ve kanaatine varılarak,

300 KVA Man Motorlu Kabinli Jeneratörün taraflar arasındaki sözleşmeye uygun şekilde ayıpsız misli ile değişimine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim