Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/418 K.2023/433

Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava üzerine Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi 19/04/2023 tarih ... Esas, ... Karar sayılı görevsizlik kararı ve HMK nun 20. maddesi gereğince görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki haftalık yasal süresi içinde başvuruda bulunulması üzerine dava dosyası kararda görevli gösterilen mahkememize gönderilmekle, dava dosyası mahkememizin yukarıdaki ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili Konya. Asliye Hukuk mahkemesine sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Konya. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından müvekkiline 89/1, 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini, gönderilen ihbarnamelerin muhtara usulsüz olarak tebliğ edilmesi nedeniyle müvekkilinin ihbarnamelerden haberi olmadığını ve dosyaya borçlu olarak kaydedildiğini, usulsüz tebliğ işlemlerine karşı Konya.

İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından şikayet yoluna başvurulmuş olduğunu, şikayet dosyasının halen derdest bulunduğunu, icra dosyasının esas borçlusunun ...'in müvekkilinin eşi olduğunu, müvekkili ile dosya borçlusu arasında herhangi bir borç ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin dosya borçlusuna herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek müvekkilinin takip borçlusu ...'e borçlu olmadığının tespiti ile, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin Konya . Asliye Hukuk mahkemesine sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ihbarnamelerin tebliğinin usule uygun olarak gerçekleştiğini, menfi tespit davasının yasal süresinde açılmadığını, davanın açılmasına davacı tarafın sebebiyet verdiğini belirterek açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını beyan etmiştir.

DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE

İşbu dava, bonoya dayalı olarak başlatılan icra takibinde 3. Kişinin açmış olduğu menfi tespit davasıdır.

Mahkememizce; dava dilekçesi, cevap dilekçesi, diğer dilekçe ve belgeler, Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.

İşbu davada öncelikle Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının ve mahkememizin görevli olup olmadığının üzerinde durulması gerekmiştir.

HMK nun görev-görevin belirlenmesi ve niteliği başlıklı 1. maddesi; "(1)Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmünü amirdir.

HMK nun görev-asliye hukuk mahkemelerinin görevi başlıklı 2. maddesi; "(1)Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2)Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." hükmünü amirdir.

HMK nun yargı yeri belirlenmesini gerektiren sebepler başlıklı 21. maddesi; "(1)Aşağıdaki hâllerde, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur: a)Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa. b)İki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa. c)İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse. ç)Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse." hükmünü amirdir.

HMK nun inceleme yeri başlıklı 22. maddesi; "(1)Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur. (2)İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir." hükmünü amirdir.

TTK nun 5. maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5. maddesine göre; Asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir.

Bir davaya asliye ticaret mahkemesinin bakmakla görevli olabilmesi için görülecek dava veya işin; 1-Ya her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davası olması, 2-Ya da TTK nda düzenlenen bir konudan doğan hukuk davası olması, 3-Veyahut TTK 4/1. maddenin (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde sayılan konulardan doğan hukuk davası olması, 4-Yahut da diğer özel kanunlardan doğan hukuk davası olması gerekmektedir.

Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarına asliye ticaret mahkemeleri bakar.

Eldeki dava TTK nda düzenlenmiş bir dava ve iş de değildir.

Eldeki dava özel kanunlarda sayılan asliye ticaret mahkemelerinin bakacağı dava ve işlerden de değildir. Bilakis eldeki dava icra müdürlüğünce davacıya gönderilen haciz ihbarnamesine karşı asıl borçlu ...' e karşı borçlu olunmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.

Aynı yerdeki farklı mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, mahkemelerce görev hususu resen nazara alınır. HMK nun 114. maddesi gereğince mahkemenin görevli olması hususu dava şartlarındandır. HMK nun 115. maddesi gereğince de mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartındaki noksanlığın sonradan giderilmesi mümkün değildir. Mahkemenin görevsizliği halinde de davanın usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmelidir.

İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Dava konusu husus icra müdürlüğünce davacıya gönderilen haciz ihbarnamesine karşı asıl takip borçlusu ...' e karşı borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir. Ortada icra takibindeki bonoya yönelik borçlu olunmadığının tespitine yönelik bir dava ve talep yoktur. Davadaki talep bono ve takip borçlusu dava dışı ...' e karşı borçlu olunmadığının tespitine yönelik bir davadır. Dava dışı ... ile davacımız arasında herhangi bir bono, poliçe, çek bulunmamaktadır. Ayrıca tarafların tacir olduğuna ilişkin dosyamıza herhangi bir belge de sunulmamıştır.

01.10.2011 tarihinden sonra açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Prof. Dr. ... , İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, sh:476)

Bu nedenlerle işbu davaya bakmaya mahkememiz görevsiz olup, davaya bakmaya asliye hukuk mahkemeleri bakmakla görevlidir. (Yargıtay . Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı, Ankara BAM .HD'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamları da bu yöndedir.) Bu nedenle HMK nun 114/1-c maddesi ve HMK nun 115/2. maddesi gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre vs. verilmesine gerek olmaksızın dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ve daha önceden görevsizlik kararı veren ve görevsizlik kararı yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşen Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna ve adı geçen mahkeme ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...