Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/6 K.2023/11

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi özetle; davacı şirket tarafından müşterisine verilmek üzere ... Bankası A.Ş. ...

Şubesi hesap ... ve ... çek numaralı, 05/01/2023 tarih ve 92.324 TL bedelli çek keşide edildiğini, söz konusu bu yazılı çek, davacı şirketin uhdesindeyken rızası hilafına elinden çıktığını, kaybolduğunu ve tüm aramalara karşın bulunamadığını, kaybolan iş bu çekin 3. şahıslar tarafından kullanılması ihtimali bulunduğundan, dava konusu çekin kötüniyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve vadesi geldiğinde muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesi davacının mağduriyetine neden olacağını, bu sebeplerle; davacı şirket tarafından keşide edilmiş bulunan iş bu çekin kaybedilmiş olması, tüm aramalara rağmen bulunmaması,

suiniyetli kişi ve/veya kişilerin eline geçmesi halinde davacı şirketin zarara uğrayacak olması ve TTK.m. 711/3 hükmü gereğince davacı şirketin ödemeden men talimatı vermek suretiyle uğrayabileceği zararı bertaraf etmesinin mümkün olmaması nedenleriyle, dava konusu çeke öncelikle ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile; davacının ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla; ... Bankası A.Ş. ...

Şubesi hesap ... ve ... çek numaralı, 05/01/2023 tarih ve 92.324 TL kaybedilen çekin vadesinin 05.01.2023 tarihli olması sebebiyle ivediyle Ödeme Yasağı Kararı verilerek ilgili banka şubelerine bildirilmesine, gerekli ilanların yapılmasına, yapılacak yargılama sonunda kaybedilen dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve davacının iddiası ile dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait olduğu ve davacının işbu davayı keşideci (hesap sahibi) sıfatı ile açtığı anlaşılmıştır (hamil sıfatı ile açmadığı anlaşılmıştır).

Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının dava açma (aktif husumet) ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır.

Zayi olmuş çekler hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çeklerden cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir.

Davacı dava dilekçesindeki beyanlarında çek keşidecisi olduğunu beyan etmiş olup, kendi çekleri hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağından, dava şartındaki bu eksikliğin sonradan giderilmesi de mümkün olmadığından, davacıya eksikliği gidermesi bakımından bir ihtar yapılmasına gerek görülmeden ve HMK 320/1 maddesi gereğince duruşmaya davet etmeden ve HMK 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartının noksan bulunması nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ...