Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/307 K.2025/431

Davacının mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; T.C. ... Bankası A.Ş. ... Şubesi tafafından kendisine tahsis edilen ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ve ... çek koçanına ait 10 adet çek yaprağı, Konya ili Ereğli ilçesinde kaybolduğunu, kendisi tarafından yapılan tüm araştırmalara rağmen bu çek yapraklarına ulaşamadığını, çeklerin üçüncü kişilerin eline geçme olasılığı göz önünde bulundurulduğunda, ileride doğabilecek hukuki ve mali sorumlulukların önlenebilmesi açısından ödemeden men yasağı konulmasını ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve davacının iddiası ile dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait olduğu ve davacının işbu davayı keşideci (hesap sahibi) sıfatı ile açtığı anlaşılmıştır (hamil sıfatı ile açmadığı anlaşılmıştır).

Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının dava açma (aktif husumet) ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır.

Zayi olmuş çekler hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çeklerden cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir.

Ayrıca çek yaprakları TTK. 780. maddesinde belirtilen unsurları taşımadığı müddetçe TTK 781. madde gereği kıymetli evrak hükmünde yani çek olarak kabul görmeyeceği, davaya konu boş çek koçanları yönünden çek yaprağının imzasız ve boş olduğunun anlaşıldığı, bu hali ile kambiyo senedi vasfında bulunmadığı,

dolayısı ile iptal edilmesinin mümkün olmadığı ve davacılar çek hesabı sahibi olup, kendi çekleri hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağından, HMK nun 114/1-d (tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır) ve HMK nun 115/2. maddeleri gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre verilmesine gerek olmaksızın aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerektiği vicdani sonuç ve kanaate varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...