Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/42 K.2024/616

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ... Şubesine ait ... seri nolu keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti olan 31/12/2022 tarihli 260.000 TL bedelli çeki ciro ettiği ... A.Ş tarafından ... ... Şubesine ibraz edildiğini, ibraz üzerine Aksaray .Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.

İş sayılı dosyası ile çek üzerinde tedbir konması nedeniyle hesap bakiyesi müsait olmasına rağmen ödenmediğini, ibraz işleminde banka çekin arkasına şerh yazarken çekin ibraz tarihini yazmadığını, bu nedenle çek kambiyo vasfını yitirdiğini, bunun neticesi olarak çek dayanak yapılarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatılamadığını, çekin ödenmemesi üzerine de hamilin müvekkiline başvurarak çek bedelini aldığını, davalı bankaca çeke ibraz tarihinin yazılmaması nedeniyle çek tazminatı, çek komisyonu ve bunlara ilişkin vekalet ücreti alamayacaklarını bu nedenle davalı aleyhine Konya.

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden ilamsız icra takibine başlandığını, itiraz üzerine de takibin durdurulduğunu belirterek; söz konusu takibin yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili bankanın ... Şubesi'ne ait 31/12/2022 düzenleme tarihli ve 260.000,00 TL tutarındaki çek ... A.Ş. ve ... Tic. Ltd. Şti Ortaklığı hamilliğine verildiğini, ilgili çek davacı ... Tic. Ltd. Şti. 'ye daha sonrasında ... Tic. A.Ş.'ye ciro edildiğini, çek, ... Tic. A.Ş. tarafından müvekkili bankanın ...

Şubesi’ne ibraz edildiğini, herhangi bir ödeme yapılmadan 02/12/2022 tarihinde hamiline iade edildiğini, söz konusu çekten dolayı davacı ile çekin keşidecileri arasında görülen Aksaray İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı itirazın kaldırılması davası sonucunda yargılama gideri olarak 3.705,90 TL ödemesine karar verildiğini, davacı Konya. İcra Dairesi ...

Esas ile müvekkili banka aleyhine başlatmış olduğu takibe taraflarınca itiraz edilmesi üzerine işbu davanın açıldığını, çekin ... Tic. A.Ş. tarafından müvekkili bankaya ibraz edildiği tarihte Çek üzerinde Aksaray.

Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 30/11/2022 tarih ... sayılı ödeme yasağı kararı olması ve çek tarihi olan 31.12.2022 tarihinin haftasonu tarihine denk gelmesi, takas sisteminin haftasonu çalışmaması nedenleriyle işlem yapılmadığını, davacının müvekkili bankadan bilgi almak için yaptığı başvuruya verdiği 19.01.2023 tarihli cevabi yazıda detaylıca izah edildiğini, çek üzerindeki tedbirin kaldırılmasına ilişkin mahkeme kararı 31.12.2022 tarihinde verilmiş ancak müvekkiline 02.01.2023 tarihinde ulaştığını, cevabi yazıda 02.01.2023 tarihinde çek için hesap bakiyesinin müsait olduğunun bildirildiğini,

müvekkili bankanın çeki ibraz edene ödeme yapmamasında hukuka aykırı bir eylem bulunmadığını, hamil ... Tic.

A.Ş. keşide tarihinden önce tahsil sağlamaya çalışarak ilk yanlışı yaptığını, müvekkilini banka ise hamilin bu hatası karşısında çekin üzerine ibraz tarihini yazmayarak çekin düzenleme tarihinden önce ibraz edildiği, çekte ödeme yasağı olduğu bilgisini işleyerek çeki hamiline iade ettiğini, davacının müvekkili bankadan çek tazminatı talep ve tahsil etmesi hukuken mümkün olmadığını, ... Tic. A.Ş.

Kanuna aykırı şekilde çeki süresinden önce tahsil etmeye çalıştığı ve başarılı olamadığı için ciro eden davacı şirketten talep ettiğini ve davacı şirket çek bedelini hamile ödediğini, kendi isteği ile süresi gelmeden bedeli ödeyen davacı, ödediği bedeli başlattığı başkaca icra takipleri ile önceki cirantalardan talep etmeye çalıştığını, çabaları başarısız olan davacı son çare olarak ilamsız takip ile müvekkili bankadan ödediği bedeli kötü niyetli olarak tahsil etmeye çalıştığını, müvekkili banka aleyhine haksız yere başlatılan ilamsız takipte keşideci ile davacı şirket arasında görülen Aksaray İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası davacı şirket aleyhine sonuçlanmış ve davanın kaybedilmesiyle yargılama giderleri kendi üzerine kaldığını, yargılama giderleri de davanın açılmasıyla ilgisi bulunmayan müvekkili bankadan tahsil edilmeye çalışıldığını, bu nedenlerle; davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, davacının kötüniyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

Aksaray İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. Aksaray İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. Aksaray . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. ... 31/01/2024 tarihli cevabi yazısı ile; keşideci ... Tic. Ltd. Şti olduğu ... nolu 31/12/2022 keşide tarihli 260.000 TL tutarlı çekin şubelerine 10/06/2022 tarihinde vadesinde tahsil edilmek üzere ibraz edildiği bildirilmiştir.

Bankacı Bilirkişi ... mahkememize sunmuş olduğu 02/06/2024 tarihli raporunda özetle; davacının Konya. İcra Dairesi ... Esas Dosyası ile 10.11.2023 tarihinde ... Bankası A.Ş'ye İcra Takibi başlattığı, ... Bankası tarafından ... Esas sayılı dosyaya takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ettiği, davalı Bankanın 19.01.2023 tarih ... sayılı, ... Nolu Çek ile ilgili olarak Av. ... hitaben düzenlediği yazıda.

"Çekin ibraz tarihinin ne olduğunun bilinemediğini, tedbirin kaldırılmasına ilişkin mahkeme kararının 31.12.2022 olup, 02.01.2022 tarihi hafta sonu olup, hafta sonu takas sistemi çalışmamaktadır, 02.01.2023 tarihinde çek için hesap bakiyesi müsaittir." belirtildiği, 10.01.2023- 31.12.2022 tarihleri arası yapılan hesap incelemesinde.

Bankanın hesaba tanımlı ilave 250.000,00 TL Açık Hesap limitinin bulunduğu, Çekin ödenmesi gereken bu hesapta, çekin ibraz süresi içerisinde bir çok işlem yapıldığı, bir çok çek ödemesi ve başkaca işlemlerin gerçekleştiği ve buna rağmen ibraz süresi boyunca hesapta çek bedelini karşılayacak meblağın sürekli olarak bulunduğunun tespiti, dava dışı ... Tic.

A.Ş.'nin çeki ibraz süresinden önce bir tarihte tahsil etmeye çalıştığı ve tahsil edememesinden dolayı ciro eden davacı firma ... Tic. Ltd.

Şti.'den talep ettiği ve davacının çek bedelini ödediği, çek tazminatı, muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin %10' unu ödemekle yükümlü olmasından başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eden bir kavram olduğu, hüküm kapsamında çeki elinde bulunduran, keşideciden çekin bedelinin yanında, ödenmeyen çek bedelinin yüzde onu oranında çek tazminatı talep edebileceği, çek tazminatını ödemekle yükümlü olan kişi keşideci olduğu, bu nedenle Çek Tazminatının davalıdan talep edilemeyeceği, Aksaray İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası davacı şirket aleyhine sonuçlandığı, davanın kaybedilmesiyle yargılama giderleri davacı şirket üzerinde kaldığı, davalı bankadan talebinin değerlendirilmesi mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Bankacı Bilirkişi ... mahkememize sunmuş olduğu 22/07/2024 tarihli raporunda özetle. 31.12.2022- 10.01.2023 tarihleri arası yapılan hesap incelemesinde.

Bankanın hesaba tanımlı ilave 250.000,00 TL Açık Hesap limitinin bulunduğu, Çekin ödenmesi gereken bu hesapta, çekin ibraz süresi içerisinde bir çok işlem yapıldığı, bir çok çek ödemesi ve başkaca işlemlerin gerçekleştiği ve buna rağmen ibraz süresi boyunca hesapta çek bedelini karşılayacak meblağın sürekli olarak bulunduğu tespit edildiği, bankanın, ödemeden yasaklama isteğine uyması yasadan kaynaklanmaktadır.

Bu nedenle, ödemeden men edilen çek ibraz edildiğinde muhatap banka ödeme yapmamalı, buna karşılık, ibraz tarihini, karşılığının bulunup bulunmadığı ve ödemeden men edildiğini çekin arkasına yazması gerektiği, davalı banka tarafından ödeme yasağı bulunan çekin arkasına, yazdıklarına ilave olarak; ibraz tarihi ve karşılığının bulunup bulunmadığının yazılması gerektiği görüş ve kanaatini bildirmiştir.

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İşbu dava; bankacılık işlemlerinden kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin ... ... Şubesine ait ... seri nolu keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti olan 31/12/2022 tarihli 260.000 TL bedelli çeki ciro ettiği ... A.Ş tarafından ... ... Şubesine ibraz edildiğini, ibraz üzerine Aksaray .Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.

İş sayılı dosyası ile çek üzerinde tedbir konulması nedeniyle hesap bakiyesi müsait olmasına rağmen ödenmediğini, ibraz işleminde banka çekin arkasına şerh yazarken çekin ibraz tarihini yazmadığını, bu nedenle çek kambiyo vasfını yitirdiğini, bunun neticesi olarak çek dayanak yapılarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatılamadığını, çekin ödenmemesi üzerine de hamilin müvekkiline başvurarak çek bedelini aldığını, davalı bankaca çeke ibraz tarihinin yazılmaması nedeniyle çek tazminatı, çek komisyonu ve bunlara ilişkin vekalet ücreti alamayacaklarını bu nedenlerle.

Konya. İcra Müdürlüğünün ... sayılı takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle. Müvekkili bankanın ... Şubesi'ne ait 31/12/2022 düzenleme tarihli ve 260.000,00 TL tutarındaki çek ... Tic. A.Ş. ve ... Tic. Ltd. Şti Ortaklığı hamilliğine verildiğini, ilgili çek davacı ... Tic. Ltd. Şti. 'ye daha sonrasında ... Tic. A.Ş.'ye ciro edildiğini, çek, ... Tic. A.Ş. tarafından müvekkili bankanın ...

Şubesi’ne ibraz edildiğini, herhangi bir ödeme yapılmadan 02/12/2022 tarihinde hamiline iade edildiğini, söz konusu çekten dolayı davacı ile çekin keşidecileri arasında görülen Aksaray İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı itirazın kaldırılması davası sonucunda yargılama gideri olarak 3.705,90 TL ödemesine karar verildiğini, davacı Konya. İcra Dairesi ...

Esas ile müvekkili banka aleyhine başlatmış olduğu takibe taraflarınca itiraz edilmesi üzerine işbu davanın açıldığını, çekin ... Tic. A.Ş. tarafından müvekkili bankaya ibraz edildiği tarihte Çek üzerinde Aksaray.

Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 30/11/2022 tarih ... sayılı ödeme yasağı kararı olması ve çek tarihi olan 31.12.2022 tarihinin haftasonu tarihine denk gelmesi, takas sisteminin haftasonu çalışmaması nedenleriyle işlem yapılmadığını, davacının müvekkili bankadan bilgi almak için yaptığı başvuruya verdiği 19.01.2023 tarihli cevabi yazıda detaylıca izah edildiğini, çek üzerindeki tedbirin kaldırılmasına ilişkin mahkeme kararı 31.12.2022 tarihinde verilmiş ancak müvekkiline 02.01.2023 tarihinde ulaştığını, cevabi yazıda 02.01.2023 tarihinde çek için hesap bakiyesinin müsait olduğunun bildirildiğini,

müvekkili bankanın çeki ibraz edene ödeme yapmamasında hukuka aykırı bir eylem bulunmadığını, bu nedenlerle; davanın reddini talep etmiştir.

Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesi neticesinde açılan mezkûr itirazın iptali davasının süresinde olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosya bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi 02/06/2024 tarihli raporunda neticeten; davacının Konya. İcra Dairesi ... Esas Dosyası ile 10.11.2023 tarihinde ... Bankası A.Ş'ye İcra Takibi başlattığı, ... Bankası tarafından ... Esas sayılı dosyaya takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ettiği, davalı Bankanın 19.01.2023 tarih ... sayılı, ... Nolu Çek ile ilgili olarak Av. ... hitaben düzenlediği yazıda.

"Çekin ibraz tarihinin ne olduğunun bilinemediğini, tedbirin kaldırılmasına ilişkin mahkeme kararının 31.12.2022 olup, 02.01.2022 tarihi hafta sonu olup, hafta sonu takas sistemi çalışmamaktadır, 02.01.2023 tarihinde çek için hesap bakiyesi müsaittir." belirtildiği, 10.01.2023- 31.12.2022 tarihleri arası yapılan hesap incelemesinde.

Bankanın hesaba tanımlı ilave 250.000,00 TL Açık Hesap limitinin bulunduğu, Çekin ödenmesi gereken bu hesapta, çekin ibraz süresi içerisinde bir çok işlem yapıldığı, bir çok çek ödemesi ve başkaca işlemlerin gerçekleştiği ve buna rağmen ibraz süresi boyunca hesapta çek bedelini karşılayacak meblağın sürekli olarak bulunduğunun tespiti, dava dışı ... Tic.

A.Ş.'nin çeki ibraz süresinden önce bir tarihte tahsil etmeye çalıştığı ve tahsil edememesinden dolayı ciro eden davacı firma ... Tic. Ltd.

Şti.'den talep ettiği ve davacının çek bedelini ödediği, çek tazminatı, muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin %10' unu ödemekle yükümlü olmasından başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eden bir kavram olduğu, hüküm kapsamında çeki elinde bulunduran, keşideciden çekin bedelinin yanında, ödenmeyen çek bedelinin yüzde onu oranında çek tazminatı talep edebileceği, çek tazminatını ödemekle yükümlü olan kişi keşideci olduğu, bu nedenle Çek Tazminatının davalıdan talep edilemeyeceği, Aksaray İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası davacı şirket aleyhine sonuçlandığı, davanın kaybedilmesiyle yargılama giderleri davacı şirket üzerinde kaldığı, davalı bankadan talebinin değerlendirilmesi mahkemenin takdirinde olduğu tespit edilmiş olup, yine bilirkişi 22/07/2024 tarihli ek raporunda neticeten. 31.12.2022- 10.01.2023 tarihleri arası yapılan hesap incelemesinde.

Bankanın hesaba tanımlı ilave 250.000,00 TL Açık Hesap limitinin bulunduğu, Çekin ödenmesi gereken bu hesapta, çekin ibraz süresi içerisinde bir çok işlem yapıldığı, bir çok çek ödemesi ve başkaca işlemlerin gerçekleştiği ve buna rağmen ibraz süresi boyunca hesapta çek bedelini karşılayacak meblağın sürekli olarak bulunduğu tespit edildiği, bankanın, ödemeden yasaklama isteğine uyması yasadan kaynaklanmaktadır.

Bu nedenle, ödemeden men edilen çek ibraz edildiğinde muhatap banka ödeme yapmamalı, buna karşılık, ibraz tarihini, karşılığının bulunup bulunmadığı ve ödemeden men edildiğini çekin arkasına yazması gerektiği, davalı banka tarafından ödeme yasağı bulunan çekin arkasına, yazdıklarına ilave olarak; ibraz tarihi ve karşılığının bulunup bulunmadığının yazılması gerektiği tespit edilmiştir.

Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi kök ve ek raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; yargılamaya esas alınan bilirkişi raporu da nazara alınarak; ibraz tarihi yazılmadığından kıymetli evrak çek vasfını yitirdiğinden ve davacı tarafından çek tazminatı ve komisyonu talep edemediğinden ve Aksaray İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası aleyhine sonuçlandığından ve bu zararların, davalının ibraz tarihini ilgili çekte belirtmemesi sebebiyle oluştuğundan davanın kısmen kabulünü ile; Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile; takibin 26.000,00 TL çek tazminatı, 780,00 TL Komisyon ve 3.705,90 TL Aksaray İcra Hukuk Mahkemesi ... yargılama gideri üzerinden devamına karar verilmiştir.

Takipten evvel davalı temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faiz talebine dair fazlaya ilişkin talebin reddi ile, alacak likit ve muayyen olduğundan kabul edilen miktar üzerinden % 20 oranında hesaplanan 6.097,18 TL icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim