Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/656 K.2025/247

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

22/05/2024 tarihinde trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda davalı şirkete ait olan ... plakalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğunu, kaza neticesinde müvekkili şirkete ait ... plakalı araçta maddi hasar meydana geldiğini, ... plakalı aracın kontrolsüz ve dikkatsiz olarak üzerindeki malzemeyi boşaltmak için damperini kaldırdığı sırada, müvekkili şirkete ait aracın üzerine yatması sonucu meydana geldiğini, kazanın Konya ili ... ilçesi ... mahallesi Aslım çöplüğü hafriyat alanında meydana geldiğini, kaza neticesinde Konya ili ...

İlçesi ...

Polis Karakolu memurlarınca olay tespit tutanağı tutulduğunu, müvekkiline ait aracın beton, çimento, yük taşıma ve hafriyat işleriyle iştigal ettiğini, meydana gelen bu kaza sonrasında müvekkili şirkete ait aracın onarım gördüğünü, kaporta, boya ve parça değişim işlemlerinin yapıldığını, yapılan bu tamir işlemleri nedeniyle müvekkiline ait aracın 22/05/2024 (hasar tarihi) - 15/07/2024 (tamir bitiş ve araç teslim tarihi) tarihleri arasında 35 iş günü boyunca çalışamadığını ve müvekkilinin bu nedenle ticari kazanç kaybına uğradığını, bu nedenlerle şimdilik sonra artırılmak üzere 1000 TL'sinin,

haksız fiilin gerçekleşme tarihi olan 22/05/2024'den itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte Davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle.

İşbu davaya bakmaya İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, işbu davanın müvekkiline ait ... plakalı kamyonetin davacıya ait ... plakalı kamyonete yandan devrilmesi nedeniyle açıldığını, davacının kusurlu olduğunu, müvekkilinin dava konusu kazada kusurlu olmadığını, kazaya dair Polis Memurlarınca düzenlenmiş 22.05.2024 tarihli Görgü Tespit tutanağında, söz konusu devrilme nedeniyle her iki kamyonda da hasar olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin aracıyla ilgili herhangi bir kusur izafesi bulunmadığını,

davacının müvekkilini tam kusurlu olarak ifade etmesinin ispata muhtaç olduğunu, somut olayda, kazanın oluş şekli, tarafların kusur oranları, zorunlu giderler, hasar geçmişi ve niteliği, kilometresi, marka ve model bilgisi, trafiğe çıkış tarihleri, tamirde kullanılan parçaların niteliği ve süresi vs diğer seçenekli kriterlere göre belirlenecek zarar kapsamında bilirkişi raporu alınmasını, yapılan onarım ile onarım süresinin uyumlu olup olmadığının da kontrolü gerekli olduğunu, bu nedenlerle müvekkili aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın usulden ve esastan reddini,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir

Davacı vekilinin 19/02/2025 tarihli dav değeri artırım dilekçesi sunduğu görülmüştür.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi 26/09/2024 tarihli cevabi yazısı ile, ... plakalı aracın eksper raporunun mahkememize gönderildiği görülmüştür. Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği 25/09/2024 tarihli cevabi yazısı ile, ... plakalı aracın Mayıs 2024 kasko değeri bilgilerinin mahkememize gönderildiği görülmüştür. UYAP sisteminden ... ve ... plakalı araçların tescil bilgileri çıkarılarak dosya arasına alındığı görülmüştür. ... Sigorta A.Ş. 04/11/2024 tarihli cevabi yazısı ile, ... ve ... plakalı araçların 22/05/2024 tarihli hasar dosyasının mahkememize gönderildiği görülmüştür.

SMMM bilirkişisi ... mahkememize sunmuş olduğu 06/12/2024 tarihli raporunda özetle. Davacı taraf Ticari Defter ve belgelerinin incelenmesi neticesinde. Davacı tarafın 2018 yılı ticari defterlerinin TTK'na göre usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve yevmiye defteri kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yapıldığı, Davacı şirketin 2024 yılında e defter tuttuğu, açılış tasdiklerinin ve tasdik beratlarının, T.T.K.69. ile 213. Sayılı V.U.K. 220. ve 222.

Maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, Defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı kanaatinde olduğunu, Dava konusu aracın, 2024 yılının Ocak- Şubat döneminde ortalama aylık kazancının 49.170,00 TL olduğu, 2024 yılı Mart-Nisan-Mayıs- Haziran döneminde ortalama aylık kazancının 69.999,00 TL olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Adli Trafik Bilirkişisi ... mahkememize sunmuş olduğu 08/12/2024 tarihli kusur bilirkişi raporunda özetle. Sürücülerin tutanak ve beyan şeklinde yazdıkları ifadeler, kazadan sonra çekilen kaza yeri ve araçların fotoğrafları, yukarıda yazdığım polis görevlilerince hazırlanmış olan görgü tespit tutanağı, Sigorta Ekspertiz raporuna, davacının dava dilekçesine ve diğer bilgi ve belgelere göre.

34 DBL 247 plakalı Kamyon Sürücüsü ... ' ın meydana gelen bu kazada 2918 sayılı Karayolu Trafik Kanunun Madde-47/ 1-d (Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk ve yükümlülüklere, uymamak “kamyondan yükünü boşaltmadan önce tedbirinin almadığı”) Maddesini ihlalden %100 oranında kural ihlalinin olduğu; ... plakalı kamyon sürücüsü ... ise meydana gelen bu kazada her hangi bir kural yapmadığından %0 oranında kural ihlalinin olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Hasar Bilirkişisi ... mahkememize sunmuş olduğu 26/12/2024 tarihli raporunda özetle. Yaşanan kaza sonrası aracın servisteki işlemleri dikkate alınmaksızın normal şartlarda onarım işleminin. Değişim yapılacak parçaların temini, boya işlemleri, hasarlı parçaların sökümü ve temin edilen parçaların montajı, araç temizliği ve teslimat aşamalarından oluşacak şekilde toplam 20 günde yapılabileceği, araç mahrumiyeti tazminatı “makul onarım süresi”dir.

Onarımı mümkün olmayan hasarlarda,yeni bir araç alıncaya kadar aradaki makul süre olduğu, davacı, aracı hasar görmeseydi araç kiraladığı bu süre içerisinde kendi aracını kullanacak, kullanılan aracında bu süre içerisinde yapacağı kilometreye bağlı olarak; yağ, bakım ve amortisman giderleri olacaktı. Ancak davacı aracının onarımda kaldığı süre içerisinde kiraladığı aracı kullanarak katlanmak zorunda olduğu bu giderlerden muaf olacaktır.

Bu sebeple davacının günlük kiralama bedelinden bu giderlerin düşülmesi gerekeceği, araç kiralama firmalarından yapılan araştırmalardan, davaya konu araca emsal bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük ortalama KDV hariç 2.250,00 TL bedelle kiralanabileceği tespit edilmiştir. Bu bedelden davacının kendi aracını kullanmayacak olması sebebiyle, aracını kullanıyor olması halinde katlanmak zorunda kalacağı yağ, bakım ve amortisman gibi bedellerin düşülmesi gerekecektir.

Bu bedelin de ortalama günlük kiralama bedelinin %5’i civarında olacağı anlaşıldığı, buna göre araç malikinin, aracın onarımda kalması sebebiyle aracını kiralayamamaktan kaynaklı günlük reel kaybı -%5= 2.137.50.-TL olduğu, araç üzerinde meydana gelen hasar dikkate alındığında; yeni bir araç alıncaya kadar aradaki makul süre “20” gün süreceğinin değerlendirilmesinin uygun olacağı, netice olarak davacı araç üzerinde meydana gelen hasar ve yapılan onarımlar dikkate alındığında; aracın onarımının “20” gün süreceği, bu süreye göre kiralama bedelinin KDV hariç 42.750,00 TL olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; dava haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesiyle, 22/05/2024 tarihinde davalı şirkete ait ... plakalı aracın müvekkiline ait ... plakalı aracına çarpması sonucun maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşmasında davalı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin beton, çimento, yük taşıma ve hafriyat işleriyle iştigal ettiğini, müvekkilinin aracının kaza nedeniyle onarım gördüğünü, 35 iş günü boyunca aracını kullanamadığını ve ticari kazanç kaybına uğradığını, bu nedenlerle müvekkilinin zararının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle, işbu dava da müvekkilinin kazanın oluşmasında kusur ve sorumluğunun bulunmadığını, müvekkilinin pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, dava konusu kazada davacının kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracının da kaza nedeniyle zarar gördüğünü, davacının zararlarının belirlenmesi için bilirkişi raporu alınmasını, yapılan onarım ile onarım süresinin uyumlu olup olmadığının da kontrol edilmesi gerektiğini, davanın reddini talep etmiştir.

Sigorta poliçesinin incelenmesinde, ... plakalı aracın davalı ... Anonim Şirketi adına davalı sigorta bünyesinde sigortalandığı anlaşılmıştır.

UYAP sisteminden yapılan tescil bilgileri incelemesinde; ... plakalı aracın kaza tarihinde davacı ... Ticaret Limited Şirketi'ne ait olduğu, ... plakalı aracın kaza tarihinde davalı ... Ticaret Anonim Şirketi'ne ait olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce davalı sigorta nezdindeki hasar dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

Adli Trafik Bilirkişisinin mahkememize sunmuş olduğu 08/12/2025 tarihli raporunda neticeten; ... plakalı kamyon sürücüsü dava dışı ... 'ın meydana gelen bu kazada %100 oranında kural ihlalinin olduğu; ... plakalı kamyon sürücüsü dava dışı ... ise meydana gelen bu kazada her hangi bir kural ihlalinin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir kusur bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Hasar Bilirkişisinin mahkememize sunmuş olduğu 26/12/2024 tarihli raporunda neticeten; davacı araç üzerinde meydana gelen hasar ve yapılan onarımlar dikkate alındığında; aracın onarımının “20” gün süreceği, bu süreye göre kiralama bedelinin KDV hariç 42.750,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir hasar bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

SMMM bilirkişisi ... 06/12/2024 tarihli raporunda neticeten. Davacı taraf Ticari Defter ve belgelerinin incelenmesi neticesinde. Davacı tarafın 2018 yılı ticari defterlerinin TTK'na göre usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve yevmiye defteri kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yapıldığı, Davacı şirketin 2024 yılında e defter tuttuğu, açılış tasdiklerinin ve tasdik beratlarının, T.T.K.69. ile 213. Sayılı V.U.K. 220. ve 222.

Maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, Defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı kanaatinde olduğunu, Dava konusu aracın, 2024 yılının Ocak- Şubat döneminde ortalama aylık kazancının 49.170,00 TL olduğu, 2024 yılı Mart-Nisan-Mayıs- Haziran döneminde ortalama aylık kazancının 69.999,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Her ne kadar davacı kazaya karışan aracın tamir süresince çalıştırılamamasından kaynaklı oluşan zararların tazminini talep etmiş ise de; yapılan defter incelemesinde ve sunulan diğer delillerde dava konusu aracın aylık net kazancı şüpheye mahal vermeyecek şekilde tespit edilemediğinden ve TTK 18/2 maddesi her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği hükmüne havidir.

Bu maddedeki basiretli tacir ilkesinin objektif davranış ölçüsü esasına göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu cihetle söz konusu ticari faaliyet ile ilgili olarak tedbirli bir tacirden beklenen özen derecesi esas alınmalıdır.Yani tacirin kendi yetenek ve imkanlarına göre ondan beklenilebilecek özen değil, aynı ticaret alanında faaliyet gösteren tedbirli ve öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesi gerekmektedir.

Her ne kadar davacı kazaya karışan aracın çalıştırılamamasından kaynaklı zararını talep etmiş ise de; mezkur hüküm gereği basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacının ticaretinde kullandığı aracın tamiri süresince muadili bir aracı kiralayarak çalıştırması gerekmekte olup, burada oluşacak zararda muadil aracın kiralanmasından kaynaklı oluşacak zarar kadar olmalıdır.

Davacı vekili 19/02/2025 tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile; müvekkilinin kazanç kaybı zararını 42.750,00 TL'ye artırdığını beyan etmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık kusur bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde dava dışı araç sürücüsü ...'ın %100 kusurlu olduğu, davacının maddi tazminat talepleri kusur oranı, bilirkişi raporları, dava değeri artırım dilekçesi birlikte nazara alındığında; Dava konusu aracın kullanılamadığı döneme ilişkin 42.750,00 TL'nin davalıdan kaza tarihi olan 22/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Katip Hakim