Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/737 K.2025/696

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1.BEYANLAR:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir. Müvekkili olduğu şirket ile davalı arasında TKDK kapsamında ...-...

Çatı GES kurulumu için sözleşme yapıldığını, iş bedelinin 42.000 Dolar, proje ve evrak işlerinin bedelinin ise 1.500 Dolar olarak kararlaştırıldığını, bu kapsamda ... ile 27.09.2023 tarihinde bağlantı sözleşmesinin imzalandığını, müvekkilin tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davalının sözleşmeden cayarak herhangi bir ödeme yapmadığını, bu nedenle 1.500 Dolar tutarındaki proje işlerine ilişkin alacak için Ilgın İcra Dairesi’nin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalının kötü niyetli olarak ödeme emrine itiraz ettiğini beyan etmiştir.

Ayrıca 17.08.2023 tarihli arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu, bu nedenle İİK m.67 uyarınca itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının kötü niyetli olması nedeniyle takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir. Öncelikle geçerli bir icra takibi bulunmadığını, zira Ilgın İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında davacı şirketin ticaret unvanının eksik yazıldığını, bu nedenle alacaklının gerçek kişi mi yoksa tüzel kişi mi olduğunun anlaşılamadığını, dolayısıyla dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

Ayrıca taraflar arasındaki işin ticari nitelikte olması sebebiyle davanın Asliye Hukuk Mahkemesi’nde değil Ticaret Mahkemesi’nde görülmesi gerektiğini, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Esasa ilişkin olarak, davacı tarafından sunulan sözleşmedeki unvan ile davayı açan şirketin unvanının farklı olduğunu, bu nedenle davacıyla hukuki ilişki bulunmadığını, davacının iddia ettiği hizmeti verdiğini ispat etmek zorunda olduğunu ifade etmiştir.

Hizmet verilmediği takdirde bedel talep edilemeyeceğini, itirazın iptali davalarında ispat yükünün davacıda olduğunu, ayrıca alacağın likit olmadığını, basit inceleme ile tespit edilemeyeceğini, bu nedenle icra inkâr tazminatına hükmedilemeyeceğini savunarak, davanın usul ve esas yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER: Bilirkişi (... ) 21.04.2025 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; 19.02.2022 tarihli sözleşme, bağlantı anlaşması ve diğer belgeler incelenmiş, ayrıca 20.04.2025 tarihinde Konya İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... parselde yerinde keşif yapılmıştır. Yapılan incelemede, sözleşme kapsamında kurulması gereken çatı güneş enerji santralinin belirtilen adrese kurulmadığı, sözleşmede öngörülen malzeme ve teçhizatın da mevcut bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, takibe konu edilen tesis bedeline ilişkin borcun oluşmadığı kanaatine varıldığını, nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu belirtmiştir.

Bilirkişi (... ) 21.05.2025 tarihli ek raporunda özetle şu hususları belirtmiştir. Davacı vekilinin itirazında ileri sürdüğü gibi dava konusu alacağın yalnızca 1.500 USD tutarındaki “proje işleri” bedeliyle sınırlı olduğu, 42.000 USD tutarındaki tesis kurulumuna ilişkin olmadığı yönündeki iddiası incelenmiştir.

Ancak raporunda belirttiği üzere, sözleşmenin bütününe bakıldığında davalı tarafından sözleşmeden dönüldüğü, bu durumda TBK hükümleri uyarınca tarafların karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulacağı, yalnızca ifa edilen edimler ve bunların geri iadesinin gündeme gelebileceği, ayrıca davacı tarafından müspet ya da menfi zarar tazminine ilişkin bir talep veya ispatın yapılmadığı görülmüştür.

Bu nedenle proje bedeline ilişkin muaccel bir alacağın doğmadığı, sözleşmeden dönülmesi sebebiyle davacı lehine borç kabul edilemeyeceği yönündeki önceki görüşünü tekrar ederek, nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu belirtmiştir.

Bilirkişi (... ) 26.05.2025 tarihli 2. ek raporunda özetle şu hususları belirtmiştir.

Taraflar arasında 19.02.2022 tarihli sözleşmede iş bedelinin 42.000 USD, proje işleri bedelinin ise 1.500 USD olarak belirlendiği, ancak yapılan incelemede tesis kurulmadığı için iş bedeline ilişkin bir borcun doğmadığını önceki raporunda da ifade ettiğini, proje işleri için talep edilen 1.500 USD’nin ise hangi kalemlerden oluştuğunun dosyada açıklanmadığını belirtmiştir. ... ile bağlantı anlaşmasının yapıldığı görülmekle birlikte bu işlem için dağıtım şirketine herhangi bir ücret ödenmediği,

olası harcamaların ise personel, ulaşım, kırtasiye gibi yüklenicinin iç masrafları olabileceği, bunların da ancak davacı tarafından belgelendirilip ispat edilebileceği ifade edilmiştir.

Bu nedenle proje işleri için istenen 1.500 USD’nin somut masraf karşılığı olarak tespit edilemediği, takibe konu edilebilecek bir borç bulunmadığı, ancak davacının varsa zarar ve masraflarını TBK hükümleri uyarınca müspet veya menfi zarar tazminatı talebi şeklinde ileri sürebileceği, davacının dosyada buna dair bir ispat yapmadığı kanaatine varılarak, nihai takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

3. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında uyuşmazlık konusunun Bankacılık Sözleşmesine dayalı itirazın iptaline ilişkin olduğu görülmüştür.

İtirazın iptali davası, takip alacaklısı tarafından takip borçlusuna karşı itirazla duran takibin devamını sağlama amacıyla açılan bir davadır. Alacaklı davayı kazanır; yani borçlunun itirazı hükümden düşürülürse bununla aynı zamanda borçlunun itirazı da iptal edilmiş olur.

Mahkeme bir alacak davasında olduğu gibi bu davada da tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere inceleyecek, borçlunun ödeme emri itirazının doğru olup olmadığı hususunu araştırır. Burada alacaklı alacağını ispat bakımından İcra ve İflas Kanunu madde 68'de sınırlı sayıda belirtilmiş bulunan belgelere bağlı değildir. Alacaklı bir alacak davasında olduğu gibi alacağını Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre her tür delil ile ispat edebilecektir (... /... /... /... :İcra ve İflâs Hukuku, Ankara 2018, s. 172-184).

İtirazın iptali davasında davacı alacaklı takip konusu alacağın varlığını ispat etmelidir. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. İtirazında borcunun varlığını kabul edip, ödeme savunmasında bulunan borçlu bu savunmasını ispat etmelidir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 6'ya göre; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her bir taraf hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür hükmü amirdir.

Somut olayda; taraflar arasında Güneş Enerji Sistemi kurulması ve gerekli işlemlerin yapılması için sözleşme akdedildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin niteliğinin eser sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacının sözleşmede yüklenici sıfatına davalının iş sahibi sıfatına haiz olduğu, davacının sözleşmenin asli unsuru olan ve iş sahibinin yükümlülüğü olan bedel ödenmemesi iddiasıyla iş bu icra takibine giriştiği, davalının itirazı üzerine süresinde iş bu davanın açıldığı,

davalının vermiş olduğu cevabi dilekçede davacının yüklenici olarak herhangi bir iş yapmadığını bu sebeple ücrete hak kazanmadığını iddia ettiği, mahallinde yapılan bilirkişi inceleme tespitinin "ilgili mahalde herhangi bir güneş enerji sisteminin kurulmamış olduğu, ayrıca dava dışı yetkili şirkete yapılan başvuru hususunda belge bulunmadığı" şeklinde olduğu, tarafların arasındaki sözleşmenin niteliği gereği yüklenici olan davacının işin yapıldığı hususunda ispat yükümünde olduğu,

yapılan tespite göre davacının asli edim yükümlülüğünü yerine getirmediği gibi kurulum için yaptığı harcamalar hususunda herhangi bir belgeyi dosyaya sunmadığı gözetilmekle ücrete hak kazanmadığı değerlendirilmiş belirtilen sebeplerle davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...