Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/88 K.2024/761

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi ile özetle.

Müvekkili şirketin yap-sat işiyle uğraşmakta olduğunu, bu kapsamda davalı ile Teklif Formu Sözleşmesini 06/10/2023 tarihinde imzalandığını, sözleşme kapsamında davalı tarafından sözleşmede geçen malzemeler teslim edilecek, teslim esnasında da malların teslim edildiğine dair irsaliye alınacağı ve bunun sözleşmede geçtiğini, müvekkili tarafından sözleşme gereğince teslim edilecek mallar ile ilgili olarak tanzim tarihleri sözleşme tarihi ile aynı olan alacaklısının davalı, borçlusunun ise davacı müvekkil şirket olan 06/10/2023 Tanzim Tarihli, 30/12/2023 Vade Tarihli ve 100.000,00-TL tutarlı ile yine 06/10/2023 Tanzim Tarihli,

30/01/2024 Vade Tarihli ve 100.000,00-TL Tutarlı bonoları verdiğini, anlaşmasına göre müvekkilinin sözleşmenin imzalandığı tarihte bonoları teslim edeceğini, malzemelerin teslimine müteakip de bono ödemelerinin gerçekleştirileceğini, yine sözleşmede de sipariş tarihinin vade tarihi olarak kararlaştırıldığını, müvekkilinin sözleşmeye müteakip bonoları düzenleyip davalıya verdiğini, bonoların asıllarının davalı şirket yetkilisi tarafından alındığını, alındı şerhinin düşüldüğünü, müvekkilinin sözleşme gereği bonoları teslim ettiğini, ancak davalının malzemeleri teslim etmediğini, müvekkilinin bedelsiz kalmış olan bonolar için Konya.

Noterliği aracılığı ile davalıya bonoları teslim etmesi için ihtar çekildiğini, davalının bu ihtara cevap vermediğini, bu nedenlerle dava konusu bonolardan 06/10/2023 Tanzim, 30/01/2024 Vade Tarihli ve 100.000,00-TL tutarlı ile ilgili öncelikle teminatsız, aksi takdirde göstereceğimiz teminat karşılığında ihtiyati-tedrir kararı verilmesini, davalı tarafa elden teslim etmiş olunan söz konusu bonoların bedelsiz kaldığının tespiti ile karşı tarafa 2 adet bono bakımından müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve bonoların kendilerine iadesine,

avukatlık ücreti ile mahkeme masraflarıtlın karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle.

Davacının eldeki dava ile kambiyo senedinden doğan kambiyo ilişkişi dışındaki nedenlere dayanmaya çalıştığını, ancak, kambiyo taahhüdünün geçerliliği sebebe bağlı olmadığını, bu senetlerin maddi anlamda soyut (mücerret) senetler olduğunu, tarafların arasındaki temel borç ilişkisinin alım-satım sözleşmesi olduğu şeklinde bir değerlendirme yapılsa bile Yargıtay uygulamasına göre satım bedelinin ödenmemesi yahut malın teslim edilmemesi iddialarının belgelenmesi,

defter kayıtlarıyla doğrulanması gerektiğini, bu nedenle ispat yükünün tamamen davacıda olduğunu, davacının, müvekkilinin söz konusu bonoları üçüncü kişilere cirolamış gibi göstererek üçüncü kişi üzerinden tahsil etmeye çalıştığı iddiası da tamamen gerçeklerden uzak mesnetsiz bir iddia olduğunu, müvekkilinin batık olduğuna ilişkin iddia gerçeklerden uzak olduğunu, müvekkilinin yerleşim yerinin sabit olduğunu, ticari faaliyetine devam ettiğini, davacının açmış olduğu işbu kötü niyetli davanın öncelikle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatteyse davanın esastan reddine,

yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

Konya . Noterliği 12/02/2024 tarihli cevabi yazısı ile, 30/12/2023 tarih, ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin mahkememize gönderildiği görülmüştür. ... Bankası ... Şube Müdürlüğü 20/03/2024 tarihli cevabi yazısı ile, dava konusu 06/10/2023 tanzim tarihli, 30/01/2024 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli senede ilişkin bankada kayıtlarının bulunmadığı mahkememize bildirilmiştir.

SMMM bilirkişi ... mahkememize sunmuş olduğu 31/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Davacı şirketin 2023 yılı defterlerinin açılış tasdiklerinin T.T.K.69. ile 213. Sayılı V.U.K. 220. ve 222.

Maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, tutulması zorunlu defterlerin birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı tespit edilmiştir. 2024 yılı defterlerinden Yevmiye ve Envanter Defterinin açılış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, ancak Kebir Defterinin tasdikinin yapılmadığı tespit edilmişti.

Davalı şirketin 2023 yılı defterlerinin açılış tasdiklerinin T.T.K.69. ile 213. Sayılı V.U.K. 220. ve 222. Maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, tutulması zorunlu defterlerin birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı tespit edilmiştir.

Davacı Şirketin Muavin Defteri ile Davalı Şirketin Muavin Defteri birbirleriyle uyuşmamaktadır.

Davacı şirketin Defterlerin de 4 adet Alış faturası kayıtlı iken, Davalı şirket Defterlerinde 9 adet satış faturası görünmekte olduğunu, davacı şirketin Muavin Defterinde 10.12.2023 tarihi itibariyle borç 0 ( sıfır) TL iken, Davalı Muavin Defterinde Alacak 28.738,95 TL olarak göründüğünü, davacı şirket, davaya konu 31/12/2023 vadeli 100.000,00 TL ve 31/01/2024 vadeli 100.000,00 TL değerinde 2 senet vermiş ve muhasebe kayıtlarını usulüne uygun olarak olması gereken hesaplara kaydetmiştir.

Bu senetler ile ilgili verilen siparişin davacı tarafından teslim edilmediği, Davacının Ticari Defterlerinde bunula ilgili bir mal alış kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir. Davalı şirketin, Ticari defterlerinde söz konusu senetlerle ilgili Mal/Hizmet teslimine ilişkin bir satış kaydına rastlanmamıştır.

Davalı Şirketin, davacı şirketten aldığı mal/hizmet'e ait siparişle ilgili 31/12/2023 vadeli 100.000,00 TL ve 31/01/2024 vadeli 100.000,00 TL değerinde 2 senedi muhasebe usul ve esaslarına uygun olarak ilgili hesaplara kaydetmediği görüş ve kanaatini bildirmiştir.

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İşbu dava; Avans olarak davalıya verildiği iddia olunan senetlere ilişkin Menfi Tespit davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesiyle, müvekkilinin davalı ile 06/10/2023 tarihinde Teklif Formu Sözleşmesi imzaladığını, bu sözleşme kapsamında 06/10/2023 tanzim tarihli, 30/12/2023 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli, 06/10/2023 tanzim tarihli, 30/01/2024 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli iki adet senedi davalıya teslim ettiğini, ancak davalının sözleşmede anlaşılan malzemeleri müvekkiline teslim etmediğini, bonoların iadesi için ihtarname çekildiğini, davalının cevap vermediğini, senetlerin 3. Kişilere ödenmesi riski bulunduğunu, dava konusu senetlerin bedelsiz kaldığının tespitini, bu senetlerden dolayı karşı tarafa borçlu olmadığının tespitini, senetlerin müvekkiline iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle, davacının işbu davayı temel borç ilişkisine dayandırmaya çalıştığını, ispat yükünün tamamen davacı üzerinde olduğunu, davacının bu davayı açmakta hukuki bir yararı olmadığını, müvekkilinin bu senetleri 3. Kişiler üzerinden tahsil etmeye çalıştığı iddiasının mesnetsiz bir iddia olduğunu, kötü niyetli olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce dosya SMMM bilirkişisine tevdi edilmiş olup, 31/05/2024 tarihli raporda neticeten. Davacı şirketin 2023 yılı defterlerinin açılış tasdiklerinin T.T.K.69. ile 213. Sayılı V.U.K. 220. ve 222.

Maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, tutulması zorunlu defterlerin birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı tespit edildiği, 2024 yılı defterlerinden Yevmiye ve Envanter Defterinin açılış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, ancak Kebir Defterinin tasdikinin yapılmadığı tespit edildiği, Davalı şirketin 2023 yılı defterlerinin açılış tasdiklerinin T.T.K.69. ile 213.

Sayılı V.U.K. 220. ve 222. Maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, tutulması zorunlu defterlerin birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığının tespit edildiği, davacı Şirketin Muavin Defteri ile Davalı Şirketin Muavin Defteri birbirleriyle uyuşmadığı,

Davacı şirketin Defterlerin de 4 adet Alış faturası kayıtlı iken, Davalı şirket Defterlerinde 9 adet satış faturası görünmekte olduğunu, davacı şirketin Muavin Defterinde 10.12.2023 tarihi itibariyle borç 0 ( sıfır) TL iken, Davalı Muavin Defterinde Alacak 28.738,95 TL olarak göründüğünü, davacı şirket, davaya konu 31/12/2023 vadeli 100.000,00 TL ve 31/01/2024 vadeli 100.000,00 TL değerinde 2 senet vermiş ve muhasebe kayıtlarını usulüne uygun olarak olması gereken hesaplara kaydettiği, bu senetler ile ilgili verilen siparişin davalı tarafından teslim edilmediği,

Davacının Ticari Defterlerinde bunula ilgili bir mal alış kaydının bulunmadığının tespit edildiği, Davalı şirketin, Ticari defterlerinde söz konusu senetlerle ilgili Mal/Hizmet teslimine ilişkin bir satış kaydına rastlanılmadığı, Davalı Şirketin, davacı şirketten aldığı mal/hizmet'e ait siparişle ilgili 31/12/2023 vadeli 100.000,00 TL ve 31/01/2024 vadeli 100.000,00 TL değerinde 2 senedi muhasebe usul ve esaslarına uygun olarak ilgili hesaplara kaydetmediği tespit edilmiştir.

İşbu dava menfi tespit davası olup, alacağın varlığının ispatı iddia eden davalı üzerindedir. İspat külfeti halen davalı üzerinde bulunduğundan mevcut delil durumu itibariyle yemin delili hatırlatılmış olup, davalı tanınan kesin süre içerisinde yemin metni sunmamış olup, teslimi ispatlayamamıştır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde.

Mahkememizce yargılamaya esas alınan bilirkişi raporunda davacı şirketin, davaya konu 31/12/2023 vadeli 100.000,00 TL ve 31/01/2024 vadeli 100.000,00 TL değerinde 2 senet verdiğini, bu senetler ile ilgili verilen siparişin davalı tarafından teslim edilmediği, davacının ticari defterlerinde bununla ilgili bir mal alış kaydının bulunmadığı, dava dilekçesi ekinde sunulan 06/12/2023 tarihli dava konusu senetlerin davalı tarafından teslim alındığına evrak bulunmasına rağmen davalı şirketin, ticari defterlerinde söz konusu senetlerle ilgili Mal/Hizmet teslimine ilişkin bir satış kaydına rastlanılmadığı,

davalı şirketin, davacı şirketten aldığı mal/hizmet'e ait siparişle ilgili 31/12/2023 vadeli 100.000,00 TL ve 31/01/2024 vadeli 100.000,00 TL değerinde 2 senedi muhasebe usul ve esaslarına uygun olarak ilgili hesaplara kaydetmediği anlaşılmakla, davacının 100.000,00 TL Miktarlı, 06/10/2023 Tanzim Tarihli, 30/12/2023 Vade Tarihli ve 100.000,00 TL Miktarlı, 06/10/2023 Tanzim Tarihli, 30/01/2024 Vade Tarihli bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespitine,

bonoların davalı uhdesinde olduğu kesin olarak ispat edilemediğinden 3.kişilerin iyi niyetli haklarının korunması adına bono iade taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim