Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/124 K.2025/272

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

"TÜRK MİLLETİ ADINA"

T.C. GEREKÇELİ KARAR

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA : KOOPERATİFİN MÜNFESİH OLDUĞUNUN TESPİTİ

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı vekilinin davalı aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizde yapılan açık yargılama sonunda, mahkememizin 11/10/2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararında belirtilen nedenlerle ana davanın reddine ilişkin istinaf kanun yolu açık olan bu kararımıza karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 04/02/2025 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile HMK nun 353/1.a.4 maddesi gereğince kararımızın kaldırılmasına ve dava dosyasının mahkememize gönderilmesine kesin olarak karar verilmesi üzerine mahkememize gelen dava dosyası mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle; yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; davalı kooperatifin 08.03.2011 tarihinde tescil edilerek faaliyetine başladığını, davalı kooperatifin olağan genel kurul toplantısının en son 07.09.2019 tarihinde yapıldığını, bu tarihten sonra genel kurul toplantısının yapılmadığını, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 81/6 maddesinde üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde kooperatifin dağılacağının hüküm altına alındığını, her ne kadar davalı kooperatifin üç yıl üst üste olağan genel kurul toplantısını yapmaması nedeniyle dağılmış olsa da bu durum kooperatifin tasfiye edilip sicilden silindiği anlamına gelmediğini,

kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ve ücreti kooperatifin malvarlığından karşılanarak tasfiye heyetinin atanması için işbu davayı açtıklarından bahisle davalarının kabulü ile ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin münfesih olduğunun tespitine, kooperatife tasfiye heyeti atanmasına, 659 sayılı KHK' nin 6/2 ve 14/1 maddeleri gereğince yargılama giderleri ve idari lehine vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı kooperatif temsilcilerinin vermiş olduğu 11/03/2025 tarihli beyan dilekçeleriyle özetle; kooperatifin 2019-2020-2021 yıllarına ait olağan genel kurul toplantılarını yaptıklarını ve ticaret sicil müdürlüğü nezdinde tescil ve ilan ettiklerini beyan etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ve davalı kooperatife tasfiye heyeti atanması isteminden ibarettir.

Açılan dava ilk önce Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sırasına kaydedilmiş, bu sıra üzerinden yapılan yargılama neticesinde 11/10/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı karar ile davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 04/02/2025 tarih ... Esas ...

Karar sayılı ilamı ile “1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81 inci maddesinde kooperatiflerin dağılma sebepleri düzenlenmiştir. Anılan maddeye 3476 sayılı Kanun ile eklenen 6. bent uyarınca kooperatifin üç yıl olağan genel kurulunu yapamaması hâlinde kooperatife genel kurul yapabilmesi için uygun bir süre verilmesine gerek olmaksızın kooperatif kendiliğinden dağılmış sayılacaktır.

Aynı maddenin 7. bendinde ise, kooperatifin amacına ulaşma imkânının bulunmadığının ilgili Bakanlıkça tespiti hâlinde mahkemeden alacağı kararla dağılacağı hükmüne yer verilmiştir. Benzer mahiyette davalı kooperatife ait ana sözleşmenin "Dağılma Sebepleri" başlıklı 112/g bendinde de; kooperatifin amacına ulaşma imkânının bulunmadığının Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca tespiti hâlinde mahkemeden alacağı kararla dağılacağı düzenlenmiştir.

Öte yandan Kooperatifler Kanunu'nun 86/2. maddesinde. Bakanlığın, kooperatifleri teftiş etmeye, denetlemeye ve denetlettirmeye görevli ve yetkili olduğu belirtilmektedir. Bakanlık, kooperatifleri ve üst örgütlerini müfettişleri veya kontrolörleri aracılığıyla denetlettirebilir.

Dava dilekçesinde dayanak yasa maddesi bildirilmese dahi kooperatifin niteliğine göre tarımsal amaçlı kooperatifler yönünden 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun Ek Madde 1/2 nci fıkrası uyarınca ilgili Bakanlığın Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı (Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı) olduğu, davacı Bakanlığın aynı Kanun'un 81 inci maddesinin 7 nci bendine dayanarak davalı kooperatifin feshi için dava açabileceği, dava dilekçesindeki anlatıma göre 81 inci maddenin 7 nci bent hükmüne de dayanıldığı anlaşılmakta olup davacının eldeki davaya açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır (Yargıtay HGK'nun 01.03.2023 tarih ...

Esas ... Karar sayılı ilamı). Bu nedenle davanın esasının incelenmesi gerekirken dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığı ...” gerekçeleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında dava Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilaf; davalı kooperatifin dava tarihinden geriye dönük olarak üst üste 3 yıl olağan genel kurul toplantısını yapıp yapmadığı, yapmamış ise kooperatifin kendiliğinden dağılıp dağılmadığı, kooperatifin münfesih olduğunun tespitine karar verilmesinin gerekip gerekmediği, gerekirse tasfiye memuru atanmasının gerekip gerekmediği ile tasfiye masraflarının kim tarafından karşılanmasının gerektiği hususlarından ibarettir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde kooperatifin dağılma sebepleri sayılmıştır. Anılan maddenin 1. fıkrasının 6. bendi ile üç yıl genel kurul toplantısının yapılmaması dağılma sebebi olarak öngörülmüştür. Bu kapsamda davalı kooperatifin üç yıl genel kurul toplantısının yapmamış olması halinde yasa gereğince kendiliğinden dağılmış sayılacağı açıktır.

Davalı kooperatif dava tarihinden önce en son 2019, 2020 ve 2021 yılları olağan genel kurul toplantısını 06/09/2023 tarihinde yapmıştır. Dava ise 11/10/2023 tarihinde açılmış olup, dağılma nedenlerinden biri olan "üç yıl genel kurul toplantısının yapılmamış olması" durumunun gerçekleşmediği açıktır. Her ne kadar davacı 06/09/2023 tarihinde yapılan birleştirilmiş genel kurul toplantısının usulsüz olduğunu iddia etmiş ise de, gerek bu iddianın yasal süresi içinde ileri sürülmemesi ve davalının açık bir muvafakatinin olmaması gerek de genel kurul toplantısının usulsüz olup olmadığının eldeki davanın konusu olmaması nedeniyle bu yöndeki iddialara itibar edilmemiştir. Anılan nedenlerle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip