Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/644 K.2025/964

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalının, müvekkili yem satışı nedeniyle borcu bulunduğu ve bu borcunu ödemediğini, müvekkilinin davalıya 1370 torba toklu besi yemi sattığını ve bu malları iş yerinde teslim ettiğini, davalı tarafından ödeme yapılmaması sebebiyle icra yoluna başvurulduğunu, davalının takibe haksız ve kötü niyetli bir şekilde itiraz ettiğini, müvekkilinin alacağı, 1153 adet toklu besi yem satışı nedeniyle 507.000,00 TL anapara ve 1.125,12 TL 17/10/2022 - 26/10/2022 tarihleri arası 9 günlük yasal faiz, icra giderleri,

vekalet ücreti ve 508.125,12 TL toplam alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek %9 oranında yasal faizi alacağına dayandığını, bu nedenlerle.

Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasındaki başlatılan icra takibine konu 507.000,00 TL asıl alacağın yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı verilmesini, takip talebinde belirtilen toplam alacaklarının faiziyle birlikte davalının alacağın tahsili ile davacı ödenmesini, davalının haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle alacağın da likit olduğu da dikkate alınarak davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılamanın adlı yardımlı yapılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE

Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).

Dava; Alacak davasıdır.

Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir.

Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir.

Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda da belirlenmiştir.

Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Bu haliyle taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtilen mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi Karaman Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabı yazısına göre; davalı ...'un herhangi bir mükellefiyet kaydına rastlanılmadığı, Karaman Ticaret Sicili Müdürlüğünün cevabı yazısına göre; davalının tacir kayıtlarına ve şirket ortaklığına rastlanılmadığı, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin cevabı yazısına göre; davacı ...'ın karayolu ile yük taşımacılığı meslek dalında kaydının bulunduğu ve 11/12/2023 tarihinde vergisini kapattırdığı, terk işlemi/sicil silme işlemi yaptırmadığı,

sicil kaydının 07/10/2025 tarihi itibariyle devam ettiği, Ereğli Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabi yazısına göre; davacının 12/06/2009 - 11/12/2023 tarihleri arasında mükellefiyet kaydının bulunduğu, bilanço esasına göre defter tuttuğu, Ereğli Ticaret Sicili Müdürlüğünün cevabı yazısına göre; davacının kaydına rastlanılmadığı tespit edildiğinden eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; bu davalara bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...