Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/122 K.2026/147

VEKİLİ Av. ...

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 09/09/2021

KARAR TARİHİ : 04/03/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 23/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafın iddiaları: Davacı nezdinde sigortalı bulunan davalıya ait iş yerinde ( ... fabrikasında) 03.07.2020 tarihinde meydana gelen patlama sebebiyle poliçe kapsamında 3. kişilere ödenen 820.000,00 TL'nin davalı sigortalının izinsiz olarak barut üretilmesi ve bu barutun imalatta kullanılması ve ayrıca yasal olmayan şekilde depolama ve üretim yapılması bu hususun sigorta şirketinden gizlenmesi suretiyle gerçeğe aykırı beyanda bulunulup beyan yükümlülüğün ihlal edildiği gerekçesiyle davalı sigortalıdan rücuen tahsilini talep etmiştir.

Davalı taraf; iddiaya dayanak olan genel şartların sigorta şirketi tarafından kendilerine bildirilmediğini, beyan yükümlülüğünün ihlal edilmediğini, sorumluluk için beyan yükümlülüğünün kasten ihlal edilip bu ihlal ile zarar arasında bağlantının varlığının ispatlanması gerektiğinin ayrıca 3. kişilere yapılan 10.000,00 TL üzerindeki ödemelere de itirazlarının bulunduğunun, sigortalının sigortacıya sorulmamış bilgileri bildirme zorunluğunun olmadığını belirleterek davanın reddini istemiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık: Davalının iş yerinde mevzuata aykırı şekilde depolama ve imalat yapılıp yapılmadığı, sigortalının sigortacıya bu kapsamda beyan yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, beyan yükümlülüğünün ihlalinin gerçekleşip gerçekleşmediği, 3. Kişilere yapılan 10.000,00 TL üzeri ödemelerin gerçeğe uygun olup olmadığı, davacı sigortanın yapmış olduğu ödemeleri poliçeye aykırılık nedeniyle davalı şirketten rücuen talep edip edemeyeceği olduğu hususlarında olduğu tespit edilmiştir.

Davalıya ait iş yerinde (... fabrikasında) meydana gelen patlamaya ilişkin olarak Sakarya 1. Ağır ceza mahkemesinin 2020/336 esas sayılı dosyasında yürütülen ceza yargılaması neticesi beklenmiştir. Yargılama neticesinde verilen kararın temyiz incelemesinde yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2024/3643 Esas 2024/7016 Karar sayılı kararında "03.07.2020 tarihinde patlamanın gerçekleştiği davalıya ait yüksek riskli piroteknik malzeme üretimi yapan havai fişek fabrikasında patlama riskinin gerçekleşmesini engellemeye yönelik etkili ve yeterli tedbirlerin alınmadığı, aksine usule aykırı ve izinsiz olarak barut üretimi ve depolanması, ruhsatsız yapılar inşa edilmesi gibi eksik, hatalı ve tehlikeli çalışma yöntemine başvurulduğu" hususları maddi vakıa olarak kabul edilmiş ve maddi vakıa kesinleşmiştir.

Bu kabul TBK 74 maddesi hükmü gereği mahkememiz açısından bağlayıcıdır.

Sigorta hasar dosyası getirtilmiş, Yargıtay ilamı ile kesinleşen oluş ve kabule göre sigortalının (davalının) sigortacıya (davacıya) karşı tehlike ve risk ve beyan yükümlülüğünün ihlali niteliğinde bir eylemin bulunup bulunmadığı, yapılan tazminat ödemelerinin tespitlere uygun ve gerçek olup olmadığı yönünde bilirkişi raporu alınmıştır. Rapor alınırken davalının 10.000,00 TL üzerindeki tazminat ödemelerine yönelik itirazları nazara alınmıştır. Davalının 10.000,00 TL altındaki tazminat ödemelerine bir itirazı bulunmamaktadır.

Bilirkişi rapor ve ek raporunda özetle;

Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartların "C.2. Sigorta Ettirenin Sözleşme Yapılırken Beyan Yükümlülüğü" maddesi uyarınca;

Sigortacı bu sigortayı, sigorta ettirenin teklifnamede, teklifname yoksa poliçe ve eklerinde yazılı beyanına dayanarak kabul etmiştir. Sigorta ettirenin beyanı gerçeğe aykırı veya eksik ise sigortacının sözleşmeyi daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek durumlarda sigortacı durumu öğrendiği andan itibaren sekiz gün içerisinde prim farkının ödenmesi hususunu sigorta ettirene ihtar eder.

Sigorta ettiren ihtarın tebliğ tarihini takip eden sekiz gün içinde talep olunan prim farkını ödemez veya ödemeyeceğini bildirirse sözleşme feshedilmiş olur. Prim farkının süresinde istenilmemesi halinde fesih hakkı düşer. Feshin hüküm ifade edeceği tarihe kadar geçen sürenin primi kısa müddet esası üzerinden hesap edilir ve fazlası geri verilir.

Gerçeğe aykırı beyan hali, zararı doğuran olayın meydana gelmesinden sonra öğrenilmişse bu zarardan dolayı ödenmiş ve ödenecek tazminatın;

a)Gerçeğe aykırı beyan, kasten yapılmış olması halinde tamamı için,

b)Kasıt olmaması halinde ise, ödenecek tazminatın, alınan prim ile alınması gereken prim arasındaki oran kadar kısmı dışında kalan miktarı için, sigorta ettirene rücu edebilir.

" Hükmünün bulunduğunu,

Yargıtay ilamı ile kesinleşen oluş ve kabule göre sigortalının sigortacıya karşı tehlike, risk ve beyan yükümlülüğünü ihlal ettiği,

Sigorta şirketince 3. Kişilere yapılan toplam 820.000,00TL tutarlı ödemelerin dosyaya ibraz edilen ekspertiz raporları ve talep dilekçeleri gözönünde bulundurularak yapılmış olan maddi tazminat ödemeleri olduğu ve ödenen hasar tutarlarının gerçek zarara uygun olduğu; hatta poliçe teminat limiti olan 820.000,00TL gözönünde bulundurularak gerçek zarar tutarlarının daha da altında yapılmış olduğu, poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak 3. Kişilere zarar ödemelerinin yapıldığı" Belirtilmiştir.

Yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davacı sigorta şirketinin sigortalısı davalının ... fabrikasında meydana gelen patlamayı kapsar şekilde Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi düzenlediği, "03.07.2020 tarihinde meydana gelen bu patlama sebebiyle oluşan maddi zararlarının tazmini kapsamında üçüncü kişilere 820.000,00 TL ödeme yaptığı, alınan bilirkişi raporuna göre bu tazminat ödemelerinin gerçek zarar ile uyumlu olduğu ve poliçe hükümleri kapsamında kaldığı,

Yargıtayın 12. Ceza Dairesinin kesinleşen kabulüne göre davalının yüksek riskli piroteknik malzeme üretimi yapan ... fabrikasında patlama riskinin gerçekleşmesini engellemeye yönelik etkili ve yeterli tedbirlerin almadığı gibi usule aykırı ve izinsiz olarak barut üretimi ve depolaması yaptığı, davalının bu usulsüz barut üretimini ve depolamasını davacı sigorta şirketinden kasten gizlediği ve gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu, davalının bu eyleminin Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartların "C.2.

Maddesinde düzenlenen Sigorta Ettirenin Sözleşme Yapılırken Beyan Yükümlülüğünün kasten ihlali niteliğinde olduğu, bu haliyle davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu tazminat ödemelerini davalıdan tazminini talep etmekte haklı olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, Davacı sigortanın faiz talebi bulunmadığından faize hükmolunmamıştır.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır