Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1054 K.2022/1578

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... ile davalı ...arasında 08/10/2021 tarihli bir Hayvan Bakım Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye göre davacı tarafından davalıya karma 77 adet küçükbaş hayvan verildiğini, sözleşmeye göre 77 adet küçükbaş hayvanın davacı tarafından davalıya bırakılacağını, 5 yıl süresince dişilere ortak bakılacağını, hayvan bakımı için gerekli olan tüm masrafları davalı tarafın karşılayacağını, kazancın yarı yarıya bölüşüleceğini içeren bir sözleşme olduğunu ancak 21/06/2022 tarihinde davalı ... vekili tarafından davacıya ihtar çekildiğini, ihtarın içeriğinde.

"Müvekkilim 08.10.2021 tarihli hayvan bakım sözleşmesine konu hayvanların bakımını karşılayamamaktadır, sözleşmeye göre ihtar eden ile beraber ...'in hayvan bakım masraflarını üstlenmesi gerekirken taraflar arasında uyuşmazlık olması ve artan hayat pahalılığından dolayı müvekkilim işbu hayvanların bakımına maddi olarak yetişememektedir. Müvekkilimin elinde ihtarnamenin çekildiği tarih itibariyle 33 adet hayvan kalmıştır. Hayvanlar hastalıktan dolayı ölmektedir.

İhtarnamenin tebliğinden itibaren 2 gün içinde sözleşme konusu hayvanları iade almanı aksi durumda sözleşme konusu hayvanların satılacağı ve satım sonucunda elde edilen paranın ise mahkeme kararıyla mahkeme veznesine depo edileceği ihtaren tarafınıza bildirilmiştir." yazdığını, hayvanların hastalık sebebiyle telef olduğuna ilişkin veteriner raporu sunmaksızın taraflar arasında uyuşmazlık olduğu için haksız biçimde sözleşmeden dönüldüğünü bu sebeplerle Akyazı Arabuluculuk Bürosuna başvuru yapıldığını ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını,

hayvan telefinin sebebinin kimden kaynaklı olduğu hususunun açığa kavuşturulmasını ayrıca 77 adet küçükbaşın değerinin bilirkişi marifetiyle hesaplanması ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, hayvan bakım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebine ilişkindir.

Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra 22.12.2022 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Bu durumda eldeki davada, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın UYAP sisteminden alınan kayıtlarına göre; davalının "Potansiyel" vergi mükellefi olarak olarak göründüğü, gelir getirici bir işinin olmadığı, dolayısıyla davalının tacir sıfatına haiz olmadığı, yine davacının ise "İkamet amaçlı olmayan binaların inşaatı" işi nedeniyle vergi kaydının olduğu, dava konusu hayvan bakım işinin davacının vergiye esas işletmesini de ilgilendirmediği, az yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda, davanın mutlak ticari dava olmadığı gibi davalının tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmadığı,

bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, miktar itibariyle basit yargılama usulüne tabi olduğu ve 6100 Sayılı yasanın 320.maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilebileceği anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı