Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/402 K.2023/282

1-... 2- ... VEKİLİ :...

DAVALI :... VEKİLLERİ :...

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/02/2022

KARAR TARİHİ : 11/05/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 12/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ...AVM’de yer alan inşaat alanının, ileride doğabilecek tüm rizikolara karşı önlem amacı ile ...

Sigorta’dan ... poliçe numarası ile İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi ile sigorta ettirildiğini, sigorta poliçesi’nin süresi devam etmekte iken Aralık 2020 tarihine kadar gerçekleşen aşırı ve yoğun yağışlar sebebiyle henüz inşası devam eden müvekkil şirkete ait proje alanındaki asansör kuyularında su baskınlarının meydana geldiğini, durumun müvekkil adi ortaklık ile aralarındaki 22.02.2018 tarihli sözleşme uyarınca asansörlerin mekanik montajlarından sorumlu dava dışı ...A.Ş.’ye bildirildiğini,

akabinde 10.07.2020 tarihinde yürütülen ön saha kontrolleri neticesinde Şubat 2020 tarihinde mekanik montajları tamamlanmış olan 41 adet asansör için su teması sonrası korozyona ve hasara uğrayan malzemeler olduğunun ortaya çıktığını, dava dışı ... tarafından yapılan hasar tespit çalışmaları sonucunda toplamda 18 adet asansörün arızalandığının müvekkil adi ortaklığa bildirildiğini, ...tarafından düzenlenen 01.12.2020 tarihli teklif formunda işbu hasarlı asansörlerin tamir ve bakım masrafları için toplamda 13.250,00 Amerikan Doları + KDV teklif edildiğini,

müvekkil adi ortaklık tarafından 17.02.2021 tarihinde 108.311,46-TL'nin ...ye ödendiğini, müvekkil adi ortaklık tarafından öğrenilir öğrenilmez 08.12.2020 tarihinde durumun davalıya ihbar edildiğini, açılan hasar dosyasının davalı tarafından incelenmesinin akabinde SOMPO Sigorta tarafından müvekkil adi ortaklığın hasar tazmini talebinin 18 adet asansörün tek seferde arızalanamayacağından, bu sebeple her bir asansörün ayrı bir hasar olmak üzere toplam 18 adet hasar olarak değerlendirilmesi gerektiğinden ve işbu değerlendirmede her asansör için 13.500 Amerikan Doları zararın söz konusu olamayacağından,

Sigorta Poliçesi kapsamında hasarlarda minimum 2.500 Amerikan Doları muafiyet bulunduğundan, dolayısıyla ilgili hasarın muafiyet altında kaldığından bahisle reddedildiğini, müvekkil adi ortaklığın zarar tazmini talebinin davalı tarafından reddedilmesi akabinde işbu hasarlı asansörlerin tadilatı için ... tarafından verilen teklif kapsamında sunulan bedelin müvekkil adi ortaklık tarafından proje inşaatının devamlılığının sağlanabilmesi gayesiyle kabul edilerek ve 108.311,46- TL tutarındaki ödeme gerçekleştirilerek,

18 adet asansörün tadilat işlemleri tamamlanmak zorunda kalındığını, davalı sigorta şirketi tarafından zararın tazmin edilmemesi üzerine Sakarya .... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin .../...

Değişik İş numaralı dosyasında delil tespiti yaptırıldığını, davalıya karşı yargı sürecine geçilmeden 02.09.2021 ile 09.11.2021 tarihli iki adet ihtarname gönderilerek müvekkil adi ortaklığın zararının tazmininin talep edildiğini, ihtarnamelere rağmen davalının taleplerini yine reddettiğini, aşırı yağışlar nedeniyle gerçekleşen rizikonun taraflar arasında akdedilen sigorta sözleşmesi teminatı kapsamında kaldığını, hasar dosyasında gönderilen yazıdaki iddiaların tam aksine asansörlerin tek seferde ve aynı anda hasarlandıklarını, Sulh Hukuk mahkemesinden aldırılan bilirkişi raporunun da bu hususu desteklediğini,

uğramış olunan zararın davalının iddialarının aksine sigorta muafiyeti kapsamında kalmadığını, müvekkil adi ortaklığın 88.947,46 TL zararının davalı sigorta şirketine yapılan hasar bildirim tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ile davalı tarafından ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekilinin süresinde cevap dilekçesi verdiği, dava konusu talebin sigorta teminatı kapsamı dışında kaldığını, zarara ilişkin gerekli önlemlerin alınıp alınmadığın araştırılması gerektiğini, yapılan ekspertiz çalışması neticesinde, hasar rakamının 13.250,00 USD olduğunun tespit edildiğini, 18 adet asansörde hasar meydana gelmiş olup, hepsinin tek seferde hasarlanmasının mümkün olmayacağını, 18 ayrı muafiyet uygulanması gerektiğini, bu durumda hasar rakamının poliçe muafiyeti altında kaldığını, dava konusu zarar muafiyet bedeli altında kaldığından sigorta şirketinin sorumluluğunun doğmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; asansörlerin tek seferde ve aynı anda mı hasarlandığı, davaya konu talebin sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, davacının uğramış olduğu zararın sigorta muafiyeti kapsamında kalıp kalmadığı, zararın sigorta muafiyeti kapsamında kalmaması halinde davacının ne kadar miktarda zarar talep edebileceği hususlarındadır.

Sakarya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas - .../... Karar sayılı dosyası verilen görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edilmekle mahkememizin yukarıda belirtilen esas sırasına kaydedilmiştir.

Sakarya... Sulh Hukuk Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosya aslı celp edilmiştir.

Sompo Sigorta dava konusu kazaya ilişkin hasar dosyasının bir suretini göndermiş, 08/12/2020 tarihinde başvuru alındığını, başvuruya istinaden ödeme yapılmadığını bildirmiştir.

Dosya sigortacı ve makineci bir bilirkişiye tevdi edilerek dayaya konu asansörlerin tek seferde ve aynı anda mı hasarlandığı, davaya konu talebin sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, davacının uğramış olduğu zararın sigorta muafiyeti kapsamında kalıp kalmadığı, zararın sigorta muafiyeti kapsamında kalmaması halinde davacının ne kadar miktarda zarar talep edebileceği hususlarında taraf iddiaları da gözetilerek rapor hazırlanması istenmiş, makine mühendisi bilirkişisi ... ve sigorta uzmanı bilirkişisi ... ... tarafından dosyaya sunulan 22.11.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

AVM'nin çatısından kule ve kuyularına suyun sızdığı, asansöre ait metal malzemelerin uzun süre suyla teması veya nemli ortamda olması nedeniyle 18 tanesinde korozyon ve korozyona bağlı hasarların meydana geldiği, yağmur sularının kule ve kuyulara girmesiyle birlikte asansör ve elemanlarında korozyona maruz kalma sürecin aynı anda başladığı, asansörlerin tamiratı veya çalışabilir hale getirilmesi için yedek parça ve işçilik bedelinin 88.947,46-TL olduğu,

hasar dosyasına 08/12/2020 tarihinde ihbarda bulunulan 18 asansörün korozyon ve korozyona bağlı hasarları ayrı ayrı olarak değil tek hasar olarak değerlendirilmesi ve eksik sigorta oranı düşüldüğünde 32.662,43-TL hasar tutarından 2.500 USD (1 USD = 7.8227 TL) tenzili muafiyet uygulandığından 32.662,43-TL - 19.556,75-TL=13.105,68-TL ödenmesi kanaatine vardıkları şeklinde rapor düzenlemişlerdir.

Bilirkişi raporunda asansörlerin tamiratı veya çalışabilir hale getirebilmesi için yedek parça ve işçilik bedelinin 88.947,46-TL olduğunun tespit edildiği, hesaplamanın nasıl yapıldığının raporda açık bir şekilde belirtilmediği, hasar bedeli hesaplanırken eksper tarafından tespit edilen 103.650,78-TL üzerinden hesaplamanın yapıldığı anlaşılmakla, davacının zarar miktarının tespiti hususunun denetime elverişli ve çelişki oluşturmayacak bir şekilde davacı taraf vekilinin beyanları da dikkate alınarak ek rapor hazırlanması için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, makine mühendisi bilirkişisi ....ve sigorta uzmanı bilirkişisi ...

06.03.2023 tarihli ek raporda özetle.

AVM'nin çatısından kule ve kuyularına suyun sızdığı, asansöre ait metal malzemelerin uzun süre suyla teması veya nemli ortamda olması nedeniyle 18 tanesinde korozyon ve korozyona bağlı hasarların meydana geldiği, yağmur sularının kule ve kuyulara girmesiyle birlikte asansör ve elemanlarında korozyona maruz kalma sürecin aynı anda başladığı, dosya içindeki bilgilere göre ekspertiz raporunda tespit edilen hasar ile yapılan ödemenin arasında küçük bir fark olduğu, ancak talep edilen zarar miktarının ödenen tutardan daha az olduğunun anlaşıldığı,

uygulamada yapılan ekspertiz çalışmalarıyla onarım çalışmaları sırasında genellikle bir fark meydana geldiği, bunun nedeninin ekspertiz çalışmaları sırasında gözden kaçan veya daha sonra onarım sırasında ortaya çıkan hasarlar olduğu, bu nedenle ekspertiz raporu ile onarım yapan firmaya yapılan ödeme arasında bir tutar farklılığı olmasının doğal olduğu, kök raporda talep edilen zarar miktarı olarak sehven talep edilen hasar miktarının alındığını, sonuç olarak asansörlerde meydan gelen gerçek hasarın yapılan ödeme tutarı olduğunun net olduğu,

dava dosyasında bulunan ekspertiz raporunda yedek parça ve işçilik içeriği olmadığı için sadece fotoğraflara bakılarak hasarın boyutunun tahmin edilmeye çalışıldığı, bu doğrulta asansörlerde meydana gelen toplam hasar tutarının Hyundai firmasına ödeme yapılan 108.311,46 TL olduğu kanaatine varıldığı, asansörlerin tamiratı veya çalışabilir hale getirilmesi için yedek parça ve işçilik bedelinin 108.311,46-TL olduğu, davacı tarafından yapılan ödemeye göre hasarın 108.311,46 TL olduğu,

hasarın %68,49 eksik sigorta oranı yani 74.182,52 TL düşüldüğünde sigorta kapsamına giren hasarın 34.128,94 TL olacağı, sigorta kapsamında tenzili muafiyet şartı uygulandığında hasar tutarından 2.500 USD (1 USD = 7,8227 TL) tenzili muafiyet uygulandığında 32.128,94 TL - 19.556,75 TL = 14.572,19 TL ödenmesi gerektiği, sigorta kapsamında meydana gelen hasar tazminatının 14.572,19-TL olduğu şeklinde ek rapor düzenlemişlerdir.

Sakarya.... Sulh Hukuk Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosyası, hasar dosyası, 22.11.2022 tarihli bilirkişi raporu, 06.03.2023 tarihli ek bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde.

Davacı tarafa ait Cadde...’de yer alan inşaat alanının davalı ...A.Ş. tarafından İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altına alındığı, sigorta poliçesinin süresi devam etmekte iken Aralık 2020 tarihine kadar gerçekleşen aşırı ve yoğun yağışlar sebebiyle inşaatı devam eden AVM'nin asansör kuyularında su baskınları meydana geldiği, dava dışı ...A.Ş.

Tarafından yapılan hasar tespit çalışmaları sonucunda toplamda 18 adet asansörün arızalandığının davacıya bildirildiği, davacı tarafından hasarlı asansörlerin tamir ve bakım masrafları için 17.02.2021 tarihinde 108.311,46 TL dava dışı ......

A.Ş.'ne ödeme yapıldığı, davalı sigorta şirketine ise 08.12.2020 tarihinde başvuru yapıldığı, başvuruya ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından hasar dosyası açıldığı, 18 asansördeki hasarın her birinin ayrı hasar olarak değerlendirilmesi gerektiği ve uygulanacak muafiyetin 352.021,50 TL olması gerekeceği belirtilerek davalı sigorta şirketi tarafından başvuruya istinaden davacıya ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.

...

AVM’de yer alan inşaat alanında Aralık ayında yoğun yağışların meydana geldiği, asansörler üzerindeki incelemenin ise yaklaşık yedi ay sonra Temmuz ayında yapıldığı, montajları tamamlanmış olan asansörlerde, ...in çatısından kule ve kuyularına suyun sızdığı, asansöre ait metal malzemelerin uzun süre suyla teması veya nemli ortamda olması nedeniyle 18 tanesinde korozyon ve korozyona bağlı hasarların meydana geldiği, bu nedenle yağmur sularının kule ve kuyulara girmesiyle birlikte asansör ve elemanlarında korozyona mağruz kalma sürecin aynı anda başladığından söz edilmesi gerekeceği, ayrıca ... nolu...(Car) Sigorta Poliçesi incelendiğinde.

72 Saat klozu başlığı altında "Sigortalı kıymetlerde inşaat süresince maddi zararlar bölümü altında tazmin edilebilir; fırtına, tayfun, hortum, siklon, su hasarı, sel, deprem, tsunami ve volkanik aktiviteler sonucu 72 saat içinde oluşacak bütün fiziksel hasar veya zararlar (tamir edilebilir durumda olsun veya olmasın) tek bir olaymış gibi kabul edilecektir.

Olay başına muafiyet uygulaması yapılırken bu zaman limiti dikkate alınır." düzenlemesine yer verildiği, 72 saat klozundan da anlaşılacağı üzere 18 asansörün hasarında aksi ispat edilmediği sürece korozyon ve korozyona bağlı hasarların aynı anda başladığı ve hasarın ayrı ayrı hasarlar olarak değerlendirilemeyeceği tek hasar olarak değerlendirilmesi gerektiği, alınan bilirkişi raporunun bu yönüyle denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, yağmur sularının kule ve kuyulara girmesiyle birlikte asansör ve elemanlarında korozyona mağruz kalma sürecin aynı anda başladığı,

bu nedenle 18 adet asansörün aynı anda hasarlanıp tek bir muafiyet uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi raporunda eksik sigorta yönünden de değerlendirme yapıldığı ve 10/03/2020 tarihli 31064 sayılı resmi gazetede Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2020 yılı yapı yaklaşık birim maliyetleri IV Sınıf C Sınıfı yapılar iş merkezleri (yapı yüksekliği 21,50m ile 30,50m arası 30,50m dahil yapılar) için 2.000,TL olarak göz önünde bulundurulduğunda 177.129 m2 alana sahip iş merkezinin yapı maliyetinin yaklaşık olara 177.129 m2 X 2.000,00 = 354.258.000,00TL olması gerekirken 111.663.766,95 TL olarak eksik sigorta düzenlendiği eksik sigorta oranının %68,49 olduğu tespit edilmiştir.

TTK'nın eksik sigorta başlıklı 1462. maddesinde "Sigorta bedeli, sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması hâlinde sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat öder." düzenlemesine yer verilmiştir.

...olu İnşaat Tüm ...Poliçesi incelendiğinde özel koşullar, muafiyetler, açıklamalar başlığı altında "..Bu poliçe belirtilen sigorta bedelinin proje nihai bedeline eşit olması esastır. Proje süresince enflasyon ve/veya keşif artışları nedeniyle sigorta bedelinde meydana gelmiş yada gelebilecek değişiklikler sigortacıya bildirilecek olup aksi halde genel şartların 15/5 maddesi gereğince hasar tazminat hesabı yapılacak ve eksik sigorta söz konusu olabilecektir.

Poliçede belirtilen inşaat süresinin uzaması halinde Sigortalı'nın Sigortacı'ya yazılı uzatma talebinde bulunması kaydıyla, yeniden belirlenecek ek prim karşılığında teminat süreleri uzatılabilecektir..." düzenlemesine yer verilmiştir.

Davacı ile davalı sigorta şirketi arasında 07.08.2017 tarihinde sigorta poliçesi düzenlendiği, 04.05.2017 tarihli 30056 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan IV. Sınıf C grubu yapılar için inşaat birim maliyetlerinin 1.135,00TL olduğu görülmekte olup hasar tarihi olan 08.12.2020 de 10.03.2020 tarihli 31064 sayılı Resmi Gazete'de IV Sınıf C grubu yapılar için inşaat birim maliyetleri 2.000,00 TL olarak yayımlandığı, 07.08.2017 - 14.03.2022 poliçe vade aralığında inşaat sektöründeki yükselen birim maliyetleri dikkate alınmadığı,

200200021540596 nolu sigorta poliçesi üzerinde farklı tarihlerde toplamda 8 ek belge düzenlenmiş olup bunlardan 1. Ek belgede şantiye tesis ve ekipmanları teminatına bedel ilavesi yapılarak 38.822,00 TL'ye yükseltildiği, diğer 7 ek belgenin vade uzatma ek belgesi olarak düzenlenmesine rağmen poliçe vade aralığındaki değişen inşaat birim maliyetleri dikkate alınmayarak bedel artış ek belgesi düzenlenmediği, 111.633.766,95 TL sabit bırakılarak poliçe Genel ve Özel şartlarına uyulmadığının görüldüğü şeklinde bilirkişi raporunda yer verilen tespitlerin yerinde olduğu,

davacı vekilinin eksik sigorta hususunun davalı tarafından ileri sürülmediği ve davalı lehine uygulanmayacağı belirtilmiş ise de davalının cevap dilekçesinde eksik sigorta iddiasında bulunduğu, sigorta poliçesinde eksik sigortaya ilişkin düzenlemeye yer verildiği bu nedenle eksik sigorta yönünden de inceleme yapılması gerektiği, bilirkişi ek raporunda eksik sigorta oranının %68,49 olarak tespit edildiği,

108.311,46 TL hasar bedelinden %68,49 eksik sigorta oranı yani 74.182,52 TL düşüldüğünde sigorta kapsamına giren hasarın 34.128,94 TL olduğu tespit edilmiş, sigorta kapsamında tenzili muafiyet şartı uygulandığında hasar tutarından 2.500 USD (1 USD=6,94 TL) düşüldüğünde 34.128,94 TL - 17.350,00 TL = 16.778,94 TL davalı sigorta şirketinin davacıya ödemesinin gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacının dava dışı ...A.Ş.'ne 17.02.2021 tarihinde ödeme yaptığı dikkate alındığında 17.02.2021 tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru esas alınarak hasar tutarından 2.500 x 6,94 = 17.350,00 TL muafiyet indirimi yapılmıştır.

TTK'nın 1427. maddesinde ''...(2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez... (4) Borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

TTK'nın 1427 ve 1446. Maddesindeki düzenleme gereği davacı tarafından davalı sigorta şirketine ihbarın yapıldığı tarihten 45 gün sonra alacağın muaccel olacağı, TTK'nın 1427/4. Maddesinde yer alan "borç muaccel olunca sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer hükmü" gereğince, davalı sigorta şirketine 08.12.2020 tarihinde yapılan başvuru tarihinden itibaren 45 gün sonra 22.01.2021 tarihinde temerrüt oluştuğu anlaşılmış, açılan davanın kısmen kabulü ile 16.778,94-TL tazminatın 22/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır