Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/451 K.2022/1315

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; davacıya ait bulunan ... seri nolu 11 adet çekin zayi edildiğini, şirketi kapandığında çeklerin kaybolduğunu, çekler nedeniyle hesabına bloke konulduğunu öğrendiğini, çeklerin 4 tanesinin yazılı diğerlerinin boş olduğunu, çeklerin herhangi bir hukuki işleme konu olmadığını, çeklerin elden ödendiğini, çeklerin iptalini hesaplarındaki blokenin kaldırılmasını talep etmiştir.

Yapı Kredi Bankası Şehitkamil Şubesine dava konusu çeklerin keşideciye verilip verilmediği, çeklerin ibraz edilip edilmediği, keşideci bilgileri, çek hesap bilgileri, ödeme yapılıp yapılmadığı, çekler ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi için müzekkere yazılmış, cevabı dosya arasına alınmıştır.

Davacıya dava konusu... seri numaralı çekleri bankaya ibraz eden ...'e karşı ve...seri numaralı çeki bankaya ibraz eden ...a karşı çek istirdatı davası açması ve açıldığına dair bilgileri mahkememize sunmanız için 2 haftalık kesin süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde istirdat davası açılmaz ise bu çekler yönünden davanın usulden reddedileceği ihtarına ilişkin muhtıra çıkartıldığı anlaşılmıştır.

Davacının dava dilekçesinde ayrıntılı olarak belirttiği çekler ile ilgili olarak, TTK'nın 762. madde hükmü gereğince, ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkemeye ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çeklerin iptaline karar verileceği konusunda Ticaret Sicil Gazetesi'nde birer hafta ara ile üç kez ilan yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Mahmut Yalçın 27/07/2022 tarihli celseye katılmış bu celsede alınan imzalı beyanında; davaya konu olan çeklerin kendisine ait olduğunu, çekleri düzenleyen ve keşide edenin kendisi olduğunu, şirket yetkilisi olarak çekleri keşide edenin kendisi olduğunu beyan etmiştir.

Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;

'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."

"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;

'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;

''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.

Hükümleri yer almaktadır.

Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)

Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davacının keşideci konumunda olduğu, bu haliyle TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri uyarınca maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu, eldeki davada dosyaya sunulan çek bilgilerine, dava dilekçesinin içeriğine ve davacı Mahmut Yalçın'ın 27/07/2022 tarihli celsede alınan beyanına göre davacının çeklerin keşidecisi olduğu, dolayısıyla çeklerin iptalini isteyemeyeceği anlaşılarak davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip... · e-imzalıdır Hakim... · e-imzalıdır