Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/927 K.2023/352

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde; tarafına ciro yolu ile intikal eden hamili olduğu .... Bankası .... Adapazarı (Bulvar) şubesi ..../ Sakarya şubesine ait, keşidecisi .... ...., Keşide yeri Sakarya olan, lehtarı .... ...., 31/10/2020 keşide tarihli, .... çek seri numaralı, 10.000 TL bedelli çeki kaybettiğini, tüm araştırmalarına rağmen bulamadığını, bu nedenle dava konusu çekin üzerine ödeme yasağı konulmasını ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilanlar yapılmıştır.

Mahkememizin 04/05/2023 tarihli duruşma ara kararı gereği davacı tarafça takip edilmeyen dava dosyasının HMK.'nın 150. Maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verildiği ancak davacının 09/06/2023 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiği anlaşıldı.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Çekişmeli yargıda kural olarak “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 307-312.maddelerinde düzenlenmiştir.

Buna göre davanın açıldığı tarihten itibaren hüküm kesinleşinceye kadar kullanılabilen bir hak niteliğindeki feragat, davacının istem sonucundan vazgeçmesi olup, kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğurmaktadır. Geçerliliği için davalının rızasına veya mahkemenin kabulüne gerek olmayıp, bu konudaki tek taraflı irade beyanının mahkemeye ulaşması yeterlidir.

Mahkemece, yalnızca, feragatin gerçekten anılan anlamı içerip içermediğinin ve yasal yönteme uygun yapılıp yapılmadığının araştırılması ve koşullar gerçekleşmişse feragat nedeniyle davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerekmektedir. Diğer taraftan, davacı tarafından feragat bildirimi yapıldıktan sonra mahkemece henüz buna dayalı olarak karar verilmemiş olsa da, feragatten dönülemez.

Davacının bu tür durumlarda, hata, hile veya ikrah nedeniyle feragatin geçersiz olduğunu aynı davada ileri sürebilme veya feragatin feshi için ayrı bir dava açabilme hak ve olanağı bulunmaktadır. Feragatin kesin hüküm oluşturma etkisi maddi anlamdadır ve feragat nedeniyle reddedilen dava, aynı konuda, aynı taraflar arasında ve aynı dava sebebine dayanılarak yeniden açılamaz.

Ayrıca, feragat ile dava konusu uyuşmazlık esastan sona erdiğinden ve koşula bağlı hüküm verilemeyeceğinden, koşullu feragat geçersiz olduğu gibi, davacının istem sonucunun bir kısmından vazgeçmesi (kısmî feragat) durumunda, davanın feragat edilmeyen bölümü yönünden yargılamaya devam edilmesi zorunludur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davadan feragat beyanı doğrultusunda davanın feragat nedeni ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imzalı Hakim .... · e-imzalı