Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/189 K.2024/10

Av. ...

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 03/04/2023

KARAR TARİHİ : 09/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 05/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin 27.07.2021 günü saat 18.00 sıralarında Sakarya İli Adapazarı ilçesinde müvekkile ait ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı aracın yabancı plakalı olması hasebiyle husumetin Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'na yöneltildiğini, meydana gelen kazada maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlendiğini ve tramer kayıtlarında da görüldüğü üzere ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında tam ve tek kusurlu bulunduğunu, müvekkilin aracında değer kaybı meydana geldiğini, meydana gelen kaza neticesinde müvekkile ait aracın ikinci el satış değerinin düştüğünü belirterek ... plakalı araçta oluşan değer kaybını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin süresi içerisinde cevap dilekçesi verdiği, dava konusu aracın uğramış olduğu maddi hasara ilişkin olarak ... A.Ş.' ye rücuen 25.261,32-TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, değer kaybının tespiti için hasarlı aracın eski hasarlarının araştırılması gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için dosyanın ATK trafik ihtisas dairesine gönderilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Bilirkişi ... 29/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Yukarıda yapılan tespitler ve hesaplamalara göre: Olayın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'nın “%100” yüzde yüz kusurlu olduğu, Olayın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'ın herhangi bir kusur (%0) ve kabahatinin olmadığı, ... plakalı araçta kaza tarihinde meydana gelen değer kaybının 18.200,00 TL (On Sekiz Bin İki Yüz Lira) olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır. '' şeklinde rapor sunduğu görüldü.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;

Dava davacının maliki olduğu ... plakalı aracın 27.07.2021 tarihli trafik kazasında uğramış olduğu değer kaybına ilişkindir.

27.07.2021 tarihinde, dava dışı ... sevk ve idaresinde bulunan yabancı plakalı ... plakalı araç ile davacının maliki olduğu dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kaza yaptıkları, kazaya ilişkin taraflar arasında 27.07.2021 tarihli maddi hasarlı kaza tespit tutanağının düzenlendiği anlaşılmıştır.

Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun 08.04.2023 tarihli cevabi yazısından ... plakalı aracın 27.07.2021 kaza tarihinde İsviçre'deki bir sigorta şirketinde sigortalı olduğu ve sigorta şirketine ihbar yapıldığı, yeşil kart sigorta şirketinin ... plakalı araç için kaza tarihini kapsayan geçerli bir yeşil kartın varlığına ilişkin onayının olduğu bildirilmiştir.

Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliği 5 maddesinde “Büro motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında geçerli sigorta belgelerinin basım, denetim ve düzenlenmesi ile bu sigorta belgeleri kapsamında motorlu araçların sebep olduğu hasarların ödenmesini ve motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında düzenlenen ve ilgili mevzuat uyarınca ülkemizde geçerli bulunan sigorta sözleşmeleri kapsamında bu araçların sebep olduğu hasarların tedvir ve tasfiyesini temin eder.” hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu yönetmeliğin "Büronun amacı" başlığını taşıyan 5/3 maddesi uyarınca, yurt dışında sigortalanmış bulunan ve geçerli olan sigorta sertifikası taşıyan motorlu kara taşıt araçları sahipleri veya sürücüleri tarafından Türkiye'de sebebiyet verilmiş hasarların, doğrudan doğruya idare ve ödenmesi hususundaki işlemleri yapmak, büronun amaçları arasında sayılmıştır.

Bu nedenle yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştıkları kazalarda, şayet geçerli bir yeşil kart sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar karşılanacaktır. Bir başka deyişle, yeşil kart poliçesi o ülkede düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi gibi kabul edilecektir.

Buna göre yeşil kart sigortası, anlaşmaya dahil yabancı ülkelerin zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bir araya getiren üniform ve beynelminel bir sigorta poliçesi olarak tanımlanmaktadır.

Memleketimizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde imzaladıkları "Beynelminel Mecburi Mesuliyet Sigortasına dair Avrupa Sözleşmesi" gereğince ülkemizde de tüzel kişiliği haiz Türkiye Sigorta ve Reasünans Şirketleri Birliği Motorlu Taşıt Bürosu kurulmuş olup, yeşil kart sistemi uygulanmaktadır.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ile Ülkemizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde Strazburg şehrinde imzaladıkları “Beynelminel Mecburi Mesuliyet Sigortası İhdası” ile ilgili anlaşma hükümleri uyarınca, yabancı plakalı motorlu araçların, şayet milletlerarası geçerli olup Türkiye’de de kabul edilen sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar, zorunlu trafik sigorta güvencesinde olacaktır.

Şayet böyle bir sigortası yoksa, bu araçlar için Türkiye sınırlarına girişlerinde, zorunlu trafik sigorta sözleşmesi yapılacaktır. Yine bu hükümler uyarınca Ülkemizde de geçerli bulunan “Yeşil Kart Sistemi”ne göre faaliyette bulunmak üzere “Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Motorlu Taşıt Bürosu” kurulmuştur ( Yargıtay 17 HD 2016/7060 E- 2017/7063 K sayılı ilam)

2918 sayılı KTK 99/1 maddesi ve Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları B.2 maddesi gereği, sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali mesuliyet sigortasının poliçe limiti dahilindedir. Başka bir ifade ile sigortacının temerrüdü, bu süre içinde ödeme yapılmaması halinde başlayacaktır.

Somut olayda ...plakalı araç için kaza tarihini kapsayan geçerli bir yeşil kartın varlığı bulunduğundan davalı Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu zorunlu mali mesuliyet sigortacısı gibi sorumlu olacaktır.

Taraflarca bildirilen deliller, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu tarafından oluşturulan hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları, Türkiye Noterler Birliği tescil kayıtları ve tarafların sundukları diğer deliller dosyaya celp edilmiş ve dosya kusur oranlarının tespiti için bilirkişiye gönderilmiştir.

Anılan belgelere, 27.07.2021 tarihli trafik kazası tespit tutanağına, 29.07.2023 tarihli bilirkişi kusur raporuna göre; dava dışı sürücü Yusuf Balta’nın sevk ve idaresinde bulunduğu ... plakalı araç ile seyir halindeyken, dikkatsiz tedbirsiz ve kontrolsüz şekilde kavşağa içinden geçmekte olan ... plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında;

... plakalı araç sürücüsü ...'nın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84/h maddesinde düzenlenen “Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/b-6 maddesinde düzenlenen "Dönel kavşağa gelen sürücüler dönel kavşak içindeki araçlara geçiş hakkını vermek zorundadırlar." hükümlerine ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/b-6 maddesinde düzenlenen "Dönel kavşağa gelen sürücüler, dönel kavşak içindeki araçlara geçiş hakkını vermek zorundadırlar." hükümlerine uymadığı için kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu,

sürücü ...'ın ... plakalı aracıyla trafik kural ve kaidelerine uygun şekilde dönel kavşak içinde seyrettiği sırada kazanın meydana geldiği bu nedenle ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusur ve kabahatinin olmadığı bildirilmiş, olayın oluşumu ve bilirkişi raporundaki tespitler nazara alındığında kusur değerlendirmesinin olayın oluşumuna ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmış ve ilgili rapor hükme esas alınmıştır.

Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a)Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır.

Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir.

Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

(Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları)

Yukarıdaki paragrafta detaylandırıldığı üzere.

Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararından sonra değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiğinden değer kaybı hesaplanması için dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 29.07.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre;

ekspertiz raporunda dava konusu ... plakalı aracın Ford marka Tourneo Courier 1.6 TDI 95 Titanium tipli 2016 model 227.895 km de olduğunun belirtildiği, aracın dava konusu kaza öncesinde 3 tane hasarlı kazasının olduğunun tespit edildiğini, aracın hasara uğradığı tarihteki kasko değerinin 136.275,00 TL olduğu, değer kaybı tespit raporunda ortalama piyasa rayiç değerinin 150.000,00 TL olduğu, TSB tarafından tespit edilen kasko bedeli, dava konusu aracın dava konusu kaza öncesindeki karıştığı kazalar sonucu almış olduğu hasarlar dikkate alındığında dava konusu ... plakalı aracın kaza öncesindeki piyasa değerinin 140.000,00 TL olduğu,

araçta değer kaybına etki eden ve değişimi yapılan parçaların motor kaputu, ön panel, ön tampon demiri, sağ ön çamurluk olduğu, 27.07.2021 tarihli kazada aracın yaklaşık 5 yaşında olduğu, aracın trafik kazasında muhtelif kısımlarından ( motor kaputu, ön panel, ön tampon demiri, sağ ön çamurluk vs) hasar aldığı, tarihli kaza nedeniyle davacının aracının; hasarlanan parçalar, aracın markası ve modeli, yaşı ve kilometre bilgisi gibi özellikleri nazara alındığında kaza tarihi itibariyle kazasız halinin piyasa rayiç değerinin 140.000,00 TL olduğu, kaza tarihindeki kaza sonrası değerinin 121.800,00 TL olduğu,

dolaysıyla değer kaybının 18.200.00 TL olduğu belirtilmiştir, dolayısıyla davacının aracında oluşan değer kaybının 18.200,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır. Anılan hesaplamanın yerinde ve gerekçeli olduğu, bu nedenle hükme esas alınabileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının 27.07.2021 tarihinde meydana gelen kazada, davacının maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...'ın kusurlu bir eyleminin bulunmadığı, ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'nın %100 oranında kusurlu olduğu, davalı Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'nun Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. Maddesi ve Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 5 maddesi gereği ortaya çıkan zarardan sorumlu olduğu, davacının 18.200,00 TL değer kaybı zararının olduğu,

hasar dosyasındaki evraklara göre davalı tarafından kaza ile ilgili daha önceden ödeme de yapılmadığı anlaşılmış, davalının değer kaybının tamamından sorumlu olduğu anlaşılarak, davacının 13.10.2023 tarihli talep arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davalı açısından temerrüt tarihinin 2918 sayılı KTK 99 maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü olduğu, davacının Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'na 05.01.2023 tarihinde başvurduğu, 8 iş gününün sonunda 17.01.2023 tarihi itibariyle temerrütün oluştuğundan 17.01.2023 tarihinden itibaren faiz başlatılmış, araçların hususi oldukları anlaşıldığından yasal faiz uygulanması gerekmiş ve aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

G.D

Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Açılan davanın KABULÜ ile ,

18.200,00-TL değer kaybından kaynaklanan zararın 17.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 1.243,24-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 490,71-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 752,53-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 310,81-TL tamamlama harcı, 2.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 166,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.336,61-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL'nin davalıdan alınarak alınarak hazineye irat kaydına,

6-Gerekçeli kararın HMK 321/2. Maddesi gereği taraf vekillerine tebliğine,

7-Fazladan yatırılan gider avansı var ise karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa iadesine,

09/01/2024 Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı