Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/30 K.2023/57

Sakarya.... Asliye Hukuk Mahkemesinin ..../.... Esas ..../.... Karar sayılı ilamı ile "doğmuş görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla merci tayini işlemleri yapılmak üzere" dava dosyası mahkememize gönderilmiş olmakla incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 23/09/2016 tarihli dava dilekçesi ile Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan ) talepli olarak açtığı davasının Sakarya ... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesinin ..../.... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılaması sırasında 01/09/2021 tarihi itibariyle Sakarya ilinde müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi faaliyete geçtiği ve yargı çevresinin ilin mülki sınırları olarak belirlendiği gerekçesiyle ..../.... Karar sayılı 16/11/2021 tarihli devir ve gönderme kararı ile dosya mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizce 2022/93 Esas, 2022/857 Karar sayılı 16/03/2022 tarihli görevsizlik kararı verilmiş, kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi sonrası talep üzerine dosya Sakarya .... Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmiştir.

Sakarya .... Asliye Hukuk Mahkemesi ..../.... Esas sırasına kaydedilen dosyada verdiği 17/01/2023 Tarihli ..../.... Karar sayılı kararı ile.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2022/2400 esas 2022/2026 karar sayılı 14/11/2022 tarihli emsal kararına dayanarak "Eldeki uyuşmazlıkta "devir ve gönderme" şeklinde bir karar verilmişse de, HMK'da bu şekilde tanımlanmış bir karar türü olmadığından bu kararın görevsizlik sonucunu doğuran kendine özgü bir kararı sayılması gerektiği ve Yargıtay HGK'nın 04/10/2006 tarih, 8/597 E., 628 K., sayılı kararında belirtildiği üzere kesin nitelikte bir karar olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevsizlik kararı kesinleştiği anda, iki ayrı kesinleşmiş karar bulunmakta olduğundan yargı yeri belirlenmesi (m.21/1-c) yolunun re'sen işletilmesi gerekmektedir.

Uygulamada, farklı kararlar bulunmakla birlikte Antalya BAM 4. HD'nin 05/07/2022 tarih, 2022/1107 E., 2022/1081 E., İzmir BAM 6. HD'nin 28/07/2022 tarih, 2022/3135 E., 2022/3073 K., Sakarya BAM 4. HD'nin 03/06/2022 tarih, 2022/1994 E., 2022/1083 K. Ve 16/05/2022 tarih, 2022/1726 E., 2022/982 K. Sayılı kararlarında benzer durumda olan dosyalar yönünden yargı yeri belirlenmesi usulü uygulanmıştır.

Eldeki davada, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesince yargı yeri belirlenmesi için dosyanın ilgili BAM dairesine gönderilmesi gerekirken dosyanın mahkememize gönderilmesi karşısında bu kararın; anılan içtihatlar, 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesi ve Anaysa'nın Hak Arama Hürriyetini düzenleyen 36. maddesi ve mahkemeye "erişim hakkı" da dikkate alınarak Sakarya Ticaret Mahkemesince 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesi uyarınca merci tayini işlemlerinin yapılması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. " gerekçesiyle merci tayini işlemleri yapılmak üzere dosyayı mahkememize göndermiştir.

Mahkememizin kurulması sonrasında yargı çevremizdeki asliye hukuk mahkemeleri ile mahkememiz arasında çıkan görev uyuşmazlıklarına ilişkin olarak Yargıtay 5. Hukuk Dairelerine gönderilmiş dosyalarda verilmiş emsal kararlar bulunmaktadır.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 10.10.2022 tarih, 2022/9392 esas 2022/13597 karar sayılı ilamında,

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 14.11.2022 tarihli 2022/13720 esas 2022/15927 karar sayılı ilamında,

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 12.09.2022 tarihli 2022/7747 esas 2022/11671 karar sayılı ilamında,

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 12.09.2022 tarihli 2022/7743 esas 2022/11670 karar sayılı ilamında,

(Asliye Hukuk Mahkemesi kararlarının devir ve gönderme şeklinde olmamasına ve açıkça görevsizlik kararı olarak verilmesine rağmen)

"Somut olayda, iki mahkeme arasında gerçek anlamda karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik veya yetkisizlik kararı bulunmamakta olup, ... Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) verilen kararın devir karar niteliğinde olduğu anlaşıldığından yargı yeri belirlenme koşulları bulunmayan dosyanın mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir." denilmek suretiyle Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik şeklinde verdiği karar dahi devir kararı olarak kabul edilmiş ve görev uyuşmazlığının doğmadığı ifade edilmiştir.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 07.11.2022 tarihli 2022/13108 esas 2022/15376 karar sayılı ilamında da Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesinin verdiği "devir" şeklindeki kararı üzerine Tekirdağ Ticaret Mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine yaptığı incelemede aynı gerekçe ile yargı yeri belirlenme koşulları bulunmayan dosyanın mahalline iadesine karar vermiştir.

Görüldüğü üzere Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin güncel kararlarına göre; Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi kurulduğundan bahisle Asliye Hukuk Mahkemesince verilmiş olan devir/gönderme ve hatta görevsizlik kararı üzerine mahkememizce verilen görevsizlik kararları ile iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığı doğmuş olmamaktadır.

Yakın tarihli benzer bir dosyada Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 04/01/2023 tarihli 2022/4070 Esas 2023/6 Karar sayılı kararında da "Buna göre eldeki dava dosyasında iki mahkeme arasında gerçek anlamda karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik veya yetkisizlik kararı bulunmamakta olup, Sakarya....asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) verilen kararın devir kararı niteliğinde olduğu ve yargı yeri belirlenme koşullarının bulunmadığı,

kaldı ki gönderme kararının görevsizlik kararı niteliğinde olmayan bir devir kararı olduğu yerleşik Yargıtay kararlarıyla sabit olduğu gözetilerek Sakarya ....Asliye Hukuk Mahkemesince karşı görevsizlik verilmeyerek davanın esasına dair karar verildiği, buna rağmen Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2022/2188 E - 2022/939 K sayılı ilamında da merci tayini koşullarının oluştuğuna vurgu yapılarak bu yönüyle değerlendirme yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderildiği, gelişen bu sürecin dava tarihi 26.09.2018 olan dosyada işin görülmesini sürüncemede bıraktığı (Emsal.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2014/25083 E - 2015/133 K. sayılı ilamı, 2014/24005 E - 2014/19895 K sayılı ilamı, 2014/22509 E - 2014/19872 K sayılı ilamı, 2014/24249 E - 2014/19619 K sayılı ilamı) anlaşılmakla yargı yeri belirleme koşulları oluşmadığından mahalline iadesi gerektiği halde uyuşmazlığın, 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince davanın ilk açıldığı Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesince (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) görülüp sonuçlandırılması gerektiği" şeklinde karar verilmiştir.

Sakarya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin devir/gönderme kararı üzerine mahkememizin görevsizlik kararının kesinleşmesi sonrası HMK nun 21 maddesinde düzenlenen olumsuz görev uyuşmazlığının doğmadığı kanaatiyle o aşamada merci tayini yoluna gidilmemiş ise de Sakarya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin son kararı karşısında dosyanın merci tayini için Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine gönderilmesi gerekmiş, daha önce görevsizlik kararı verildiğinden ve bu karar halen geçerli olduğundan bu yönde ayrıca yeni bir karar verilmemiştir.

Katip .... · e-imzalı Hakim .... · e-imzalı