Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/361 K.2024/309

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Zurich Sigorta tarafından sigortalanmış ... Plaka sayılı araç ile maliki olduğu ... plakalı aracın 09.03.2023 tarihinde maddi hasarlı kaza yaptıklarını, bu kaza sebebi ile aracında 12.160,11 TL lik hasar meydana geldiğini, kazada ... plakalı aracın %100 kusurlu bulunduğunu, sigorta şirketi tarafından değer kaybı olmadığı belirtilerek taraflarına herhangi bir ücret ödenmediğini belirterek, ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybını dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın her ne kadar davaya konu değer kaybının tamamının müvekkilinden tahsilini talep etmiş ise de davaya karışan araçların kusur durumları bilirkişi incelemesi vasıtasıyla tespit edilmesi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusur ile sınırlandırılması gerektiğini, kusur tespiti için dosyanın atkya tevdi edilmesi gerektiğini, davacının aracında yalnızca bagaj kapağının hasar gördüğünü, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını bu nedenlerle ve resen gözetilecek nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık; 09.03.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait ... plakalı araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise değer kaybı miktarının ne kadar olduğu hususlarındadır.

Mahkememizce alınan makine bilirkişi raporunda sonuç olarak. "Davaya konu trafik kazasında; ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...’ın %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacı ...’ın olayda kusurunun olmadığı ... plakalı araçta kaza nedeni ile meydana gelen zarar miktarının 10.305,18 TL (12.160,11 TL KDV dahil) olduğu, ... plakalı araçta kaza tarihi (09.03.2023) itibari ile değer kaybının.

7.200,00 TL olduğu (Yerleşik Yargıtay içtihatları dikkate alınarak kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri ile aracın kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri arasındaki fark alındığında), 5.953,00 TL olduğu (04.12.2021 tarihinde yürürlüğü giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar’a göre)" kanaat ve sonucuna varıldığını bildirmiştir.

Olaya İlişkin Yasal Düzenlemeler ve Yargı İçtihatları Değerlendirilecek Olursa;

Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür. (TBK madde 49, 50, 51)

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır.

Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir.

Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

(Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları)

Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; 09.03.2023 tarihinde, dosya içinde bulunan 12.10.2022 tanzim tarihli 26162272 numaralı sigorta poliçesine göre davalı şirket nezdinde sigortalı olan, dava dışı ...'nin maliki olduğu, dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacının sevk ve idaresindeki ve maliki olduğu ... plakalı aracın kaza yaptıkları, kazaya ilişkin taraflar arasında 09.03.2023 tarihli kaza tespit tutanağının düzenlendiği anlaşılmıştır. Taraflarca bildirilen deliller, hasar dosyası, sigorta bilgi ve gözetim kayıtları dosyaya celp edilmiş ve dosya bilirkişiye gönderilmiştir.

01.04.2024 tarihli bilirkişi rapor içeriğine göre; ... plakalı araç sürücüsü ...

Çark Caddesi üzerinde Serdivan Belediyesi istikametine seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde önündeki trafiğin yavaşlaması nedeniyle aynı yönde seyreden ... idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması neticesinde ... plakalı aracın arka kısımlarında, ... plakalı aracın ön kısımlarında hasar meydana gelmesi sonucu davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın yol ve trafik şartlarını ve aracının teknik özelliklerini dikkate almadan, önündeki aracı yakın takip etmesi ile trafiği tehlikeye düşürdüğü ve trafik kazasına sebep olduğu,

kazada ... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 84/1-d maddesinde düzenlenen "Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti ve Asli Kusur Sayılan Haller: “d) Arkadan çarpma” hallerinde asli kusurlu sayılırlar.", 52/1-b maddesinde düzenlenen "Sürücüler: b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar" ve 56/1-c maddesinde düzenlenen "c) Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler,

önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar" kurallarını ihlal etmesi sonucu kazanın oluşumunda %100 oranında asli kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ve maliki davacı ...'ın olayda kusurunun bulunmadığı, ilgili raporun dosya içerisinde bulunan trafik kazası tespit tutanağı ile uyumlu olduğu ve hükme esas alınabileceği anlaşılmıştır.

Davalı sigorta şirketinin, sürücünün eyleminden 2918 sayılı yasanın 91. vd maddelerine göre ZMMS sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, dosyaya sunulan poliçeye göre, kaza tarihinde davalı sigorta şirketinin sigortacı olduğu, maddi hasarlı kazadan dolayı sorumluluğunun 100.000,00-TL olduğu ve kazaya ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından, dava dışı Allianz Anonim Sigorta Şirketine 12.109,95-TL+354-TL=12.463,95-TL ödeme yapıldığı, davalı sigorta şirketinin 100.000,00-TL-12.463,95-TL=87.536,05-TL bakiye poliçe limiti dahilinde olayda sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda detaylandırıldığı üzere.

Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararından sonra değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiğinden değer kaybı, hasar bedeli ve kazanç kaybı hesaplaması için dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 01.04.2024 tarihli bilirkişi raporuna göre ... plakalı aracın bagaj kapağında ve arka tamponunda hasar meydana geldiği,

... tarafından ...'a kesilen 30.03.2023 tarihli e-faturadan aracın bagaj kapağı ve arka tamponunun onarıldığı, bu amaçla kaporta ve boya işçiliğinin yapıldığı, parça ve işçilik değerinin piyasa şartlarına uygun olduğu, hasar onarım bedelinin KDV dahil 12.160,11-TL olduğu, ... plakalı aracın 2012 model, Seat marka, Leon 1.6 TDI CR (105) Style DSG tipinde olup kaza anında 227.882 km de olduğu, aracın 25.02.2013 tarihinde ilk tescilinin olduğu, trafik kazasının olduğu 09.03.2023 tarihinde tarihinde aracın 10 yıl 14 günlük olduğu,

... plakalı aracın davaya konu kazadan önce 5/07/2014, 21/03/2016, 11/07/2016, 28/07/2017, 11/05/2018 ve 21/05/2018 tarihlerinde olmak üzere toplamda 6 adet kazaya karıştığı, ... plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla piyasa rayiç değerinin 467.200,00 TL olduğu, aracın arka bagaj kapağında onarım yapıldığı (kaporta ve boya işçiliği) ve ayrıca arka tamponda onarım işlemi yapıldığı, ... plakalı aracın 2023 yılındaki davaya konu kazadan önce de karıştığı 6 adet kazasının bulunduğu,

söz konusu araçta değişen parçalar ve yapılan işçilikler ile daha önceki kaza durumu ve ikinci el oto galericileri ile yapılan görüşmelerden (... (...) ve ... (...) ile yapılan yüz yüze görüşmeler) hareketle ... plakalı aracın kaza sonrası tamir edildikten sonraki 2.el piyasa değerinin 460.000 TL olduğunun tespit edildiği, ...plakalı araçta kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybının 7.200,00 TL olduğu bildirilmiş, bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülmüş rapora karşı yapılan itirazların reddine karar verilmiştir.

... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazada %100 kusurlu olması nedeniyle davacının aracında oluşan hasar bedelinden ve değer kaybından davalı sigorta Şirketi'nin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu bakiye poliçe limitinin 87.536,05-TLolduğu, davacının poliçe limitleri dahilinde olan7.200,00-TL değer kaybından sorumlu olduğu anlaşılmış, davacının değer kaybı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davalı Sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK 99 maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan tutarları hak sahibine ödemek zorunda olduğu, 26.04.2023 tarihinde davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinin 09.05.2023 tarihi olduğu anlaşılmış, faize 09/05/2023 tarihinden itibaren hükmedilmiş, araçların hususi oldukları anlaşıldığından yasal faiz uygulanması gerekmiş ve aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Davalı sigorta şirketi zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de TBK 72. Maddesi gereği kaza tarihi 09.03.2023'den dava tarihi olan 23.06.2023'e kadar 2 yıllık süre dolmadığından zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır