Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/512 K.2023/552

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından davacıya karşı Sakarya 3.İcra Dairesi’nin 2021/... Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, hasar rücu bedeli olarak takibe konulan borcun dayanağının belli olmadığını, 4 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 211.maddesi ile Karayolları Genel Müdürlüğü’nün yetki ve sorumluluk alanının belirlendiğini,

... ... ... plakalı aracın 03/04/2021 tarihinde karıştığı trafik kazasına ilişkin trafik kazası tespit tutanağında karayolu yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa kusur atfedildiğini ancak ‘Kuzey Marmara (3.Boğaz Köprüsü dahil) Otoyolu Projesi Kurtköy-Akyazı (Bağlantı Yolları Dahil) Kesimi İşi’nin Yap-İşlet-Devret Modeli ile yapılıp işletilerek devri işine ilişkin sözleşmeye göre sorumluluğun Anadolu Otoyol İşletmesi Anonim Şirketi’ne ait olduğunu, otoyolun 20/12/2020 tarihi itibariyle trafiğe açıldığını belirterek davalının müvekkil davacının davalıya borcu olmadığının tespitine, Sakarya 3.İcra Dairesi’nin 2021/...

Esas sayılı icra takibinin durdurulmasına, % 20 oranında tazminat ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16/02/2022 tarih 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı dosyası verilen görevsizlik kararı ile mahkememize tevdii edilmekle, mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4.maddesine göre, bir davanın ticarî dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması (mutlak ticari dava olması) gerekir.

TTK’nın 4.maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile ticari sayılması için en azından bir ticari işletmeyi ilgilendirmesi gereken davalar ve her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar nispi ticari davalardır.

Mutlak ticari dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.

Örneğin; acentelikle ilgili davalar, deniz ticaretine ilişkin davalar, sigorta hukuku ile ilgili davalar, taşınır rehni karşılığında ödünç verme işlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, rekabet yasağından kaynaklanan davalar, yayım sözleşmesine ilişkin davalar, kredi mektubu ve kredi emrinden doğan davalar, alım satım komisyonuyla ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalar, fikri mülkiyet hukukundan kaynaklanan davalar, borsa, sergi, pazarlar ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalar ve nihayet bankalara ilişkin uyuşmazlıklardan kaynaklanan davalar mutlak ticari davalardır.

Bundan başka; özel kanun hükümleri gereği ticari sayılan davalar da bulunmaktadır. Örneğin. Kooperatifler Kanunu’nun 99.maddesi gereğince bu kanundan kaynaklanan davalar İcra İflas Kanunu’ndan kaynaklanan iflasa ilişkin tüm davalar da mutlak ticari dava sayılmaktadır. Nispi ticari dava ise; tarafları tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nispi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticarî dava sayılan davalar haricinde, ticarî davayı ticarî iş esasına göre değil, ticarî işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticarî nitelikte olması veya sayılması davayı ticarî dava haline getirmez.

6335 sayılı Kanun'un 2.maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.

Somut olayda.

Dava, davacının Sakarya 3. İcra Dairesinin 2021/... sayılı takip dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine yönelik olduğu, her ne kadar davalı şirket tacir ise de kaza yapan aracın hususi kullanıma özgü araç olduğu, halefiyet kuralı gereği davalının sigortalısı yerine geçeceği, nispi ticari dava şartının oluşmadığı, davanın haksız fiilden kaynaklandı, davacı idarenin tacir sıfatına haiz olmadığı anlaşılmakla davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde HMK'nın 21. maddesi gereği görevli mahkemenin belirlenmesi amacıyla dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine resen gönderilmesine dair ayrıca hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır