Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/575 K.2024/234

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili davalı şirket ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında faturalara istinaden davalı tarafça verilen 4 adet çekin karşılıksız çıkması ve borcun ödenmemesi üzerine Karasu İcra Müdürlüğü'nün 2023/431 Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibinin başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını belirterek davalı tarafından icra dosyasında yapılan itirazın iptali ile icra takibinin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davanın reddini istemiştir.

Karasu İcra Müdürlüğü'nün 2023/431 Esas sayılı dosyası Uyap sistemi üzerinden ilgili dosya olarak eklenmiş ve incelenmiştir. İcra takibinin ilamsız icra takibi olduğu ve takibin dayanağı olarak keşide tarihi 2016 olan toplam 60.000,00 TL bedelli zamanaşımına uğramış dört adet çek olduğu, itiraz üzerine takibin durduğu ve süresinde itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır. Takip talebinde ve ödeme emrinde borcun sebebi olarak "çek bedelleri" ibaresi yazılmış başka bir sebep gösterilmemiştir.

Yasal dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 67 nci maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı, borçlunun itirazının iptali ile 2004 sayılı Kanun’un 66 ncı maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlayan, icra takibine sıkı sıkıya bağlı, takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (Hukuk Genel Kurulunun 31.05.2023 tarih, 2022/11-66 Esas, 2023/534 Karar sayılı kararı).

Bu davanın açılabilmesi ve davanın esası hakkında karar verilebilmesi için 6100 sayılı Kanun’daki genel hükümlerin yanı sıra itirazın iptali davalarına özgü bazı dava şartlarının bir arada bulunması gerekir. Bunlar; alacaklının dava ve takipte hukuki yararının bulunması, geçerli bir ilâmsız icra takibi yapılmış olması, süresi içinde yapılmış geçerli bir itirazın bulunması (İİK md. 60), davanın itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içerisinde açılmasıdır (İİK md. 67). (Yargıtay HKG, T.15.11.2023, E.2022/3-1269, K.2023/1106 )

İtirazın iptali davaları, takibe sıkı sıkıya bağlı olup, uyuşmazlığın icra takibine dayanak yapılan belgelerle sınırlı olarak incelenip çözümlenmesi gerekir. (HGK 2017/(19)11-1309 e. 2021/377 k.)

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58/4. maddesinde; senet, senet yoksa borcun sebebinin, takip talebinde gösterilmesi gerektiği, aynı maddenin 3. fıkrasında da, "alacak belgeye dayanmakta ise, belgenin aslının veya alacaklı yahut mümessili tarafından tasdik edilmiş, borçlu sayısından bir fazla örneğinin takip talebi anında icra dairesine tevdiinin mecburi ” olduğu hususları hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanunun 60. maddesinde ise; ödeme emrinin, alacaklı veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58 inci maddeye göre takip talebine yazılması lâzım gelen kayıtları ihtiva edeceği, 61. maddenin ilk fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca da; takip belgeye dayanıyorsa, belgenin tasdikli bir örneğinin ödeme emrine bağlanacağı, hükümlerine yer verilmiştir.

İcra takibinde borcun sebebi olarak kambiyo vasfını yitirmiş çekler gösterilmiş ise de dava dilekçesinde davacı faturalara dayanmıştır. İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğundan, alacaklının takipte dayandığı belgeler dışında başka belgelere göre alacağın tespit edilmesi bu davada mümkün değildir. Davacının icra takibine dayanak belge dışında faturalardan kaynaklanan başka alacakları varsa onlar için ayrıca icra takibi yapması veya alacak davası açması gerekecektir. Zamanaşımına uğramış çekler alacağın varlığını ispat eder belge niteliğinde olmayıp yazılı delil başlangıcı hükmündedir. Bu durumda alacaklı tarafın icra takibinde tek başına zamanaşımına uğramış bu çeklere dayanması kendisi lehine alacağın varlığını ispat açısından sonuç doğurmayacaktır.

Somut olayda itirazın iptali istenen takip dosyasının takip talebinde borcun sebebi olarak sadece "çek bedelleri" yazıldığı, bu şekilde gösterilen borç sebebinin usulüne uygun olmadığı gibi zamanaşımına uğramış çeklerin kambiyo vasfını yitirdiği ve yazılı delil başlangıcı hükmünü taşıdığı ve tek başına alacağın varlığını ispatlamadığı, dava dilekçesinde delil olarak dayanılan faturaların ise icra takibinde alacağın sebebi olarak gösterilmediği, borcun sebebinin takip talebinde geçerli bir şekilde bildirilmediği anlaşılmakla davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2-Alınması gereken 427,60-TL maktu harcın peşin harçtan mahsubu ile fazladan alınan 654,36-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ye göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,

6-Arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

Katip ... · e-imzalı Başkan ... · e-imzalı