Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/671 K.2023/645

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacının ... isimli bir işletmede yemek ve kahve hizmeti verdiğini, 19.08.2023 tarihinde iş yerindeki Fritözün içindeki yağın aşırı derecede ısınarak yanması sebebiyle işletmesinde yangın çıktığını ve çıkan yangının müvekkilinin müdahalesi sonucu söndürülebildiğini, ancak yangından sonra dükkanın tamamen kullanılamaz halde olduğu, ticari defterler ve sigorta bildirim evraklarının yanarak büyük bir zarara uğradığını belirterek işletmeye ait ticari defter ve kayıtlar yönünden "zayi belgesi" verilmesini talep ve dava etmiştir.

TK nun 82/7 maddesinde " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." denilmektedir.

Davacı ...'a (...) ait karar defterinin iş yerinde meydana gelen yangın sebebiyle zayi belgesi verilmesini istemiş ise de; davacının ticari defter ve kayıtlarının zayi olduğunu ... tarihinde öğrenmiş olmasına rağmen 15 günlük hak düşürücü süre içinde zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmadığı, talebin hak düşürücü sürenin dolmasından sonra yapıldığı anlaşılmakla zayi belgesi verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

Talep çekişmesiz yargı işi olup basit yargılama usulüne tabidir. HMK’nın 320’nci maddesinin açık düzenlemesi karşısında mahkeme, basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde, dava şartları yoksa davayı usulden reddedebilir; ilk itirazlar hakkında ya da dilekçelere eklenen deliller yeterli görülürse davanın esası hakkında karar da verebilir.

Çekişmesiz yargı işi söz konusu olduğunda ilgilinin dilekçesine ekledikleri ya da ilgili yerlerden getirtilmesini istedikleri delillerin toplanması ile mahkemece tarafın talep ile delilleri incelenmiş olacaktır. Bu nedenle ön inceleme duruşması yapılmadan dosya üzerinden, mevcut deliller ile dava şartları ve ilk itirazlardan başka, davanın esası hakkında da karar verilmesi mümkündür.

Bu şekilde dosya üzerinden karar verildiğinde, somut çekişmesiz yargı işinde olduğu gibi talep dilekçesinin ve delillerin incelenmesi ile hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden de söz edilemeyecektir. Talebin niteliği ve dosya kapsamı itibariyle duruşma yapılmadan dosya üzerinden değerlendirilme yapılması basit yargılama usulü ile beklenen amaca uygundur. ( emsal Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/11-2924 Esas 2018/1935 Karar)

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Talebin REDDİNE,

2-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra artan gider avansının yatıran davacıya iadesine,

3-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

4-HMK 321/2 maddesi gereğince gerekçeli kararın talep eden vekiline tebliğine,

Başkan ... · e-imzalıdır. · Üye ... · e-imzalıdır. · Üye ... · e-imzalıdır. · Katip ... · e-imzalıdır.