Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/70 K.2023/453

2- ... 3- ... VEKİLİ : ... DAVALI : ... VEKİLİ : ...

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/02/2023

KARAR TARİHİ : 17/08/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 23/08/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Davalı tarafça müvekkili aleyhine Sakarya .... İcra Müdürlüğü .../...

E. Sayılı dosyası ile 250.000 TL bedelli bonoya istinaden icra takibi başlatıldığını, müvekkillerin davalı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, senedin davalıya verilmesini gerektiren esas borç ödenmiş, bu suretle senet bedelsiz kaldığını, borç ödenmiş olduğundan senedin iadesi istenmiş ise de davalı taraf senedi iade etmediği gibi icra takibine konu ettiğini, davalı tarafından borç ödenmiş olmasına rağmen takip işlemlerine devam edilmekte olduğunu, açıklanan nedenlerle;

senet bedelsiz kalmasına rağmen davalı tarafından müvekkilleri aleyhine yapılan icra takibinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiğinden, müvekkillerin Sakarya.... İcra Müdürlüğü .../... E. Sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitini talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu, İİK M.72/5 hükmü gereğince alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkilin araç bedeli karşılığında bonoyu teslim aldığı iddiası tamamen hayal ürünü bir kurgudan ibaret olup davacılar tarafından ispata muhtaç olduğunu, senet bedelinin ödenmediğini, bu sebeplerle davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddini, davacılar aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili tarafından 15/08/2023 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiğini feragat doğrultusunda gereğinin yapılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili 15/08/2023 tarihli dilekçesi ile vekalet ücreti ve yargılama giderleri olmadığına ilişkin beyan dilekçesi sunmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Çekişmeli yargıda kural olarak “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 307-312.maddelerinde düzenlenmiştir.

Buna göre davanın açıldığı tarihten itibaren hüküm kesinleşinceye kadar kullanılabilen bir hak niteliğindeki feragat, davacının istem sonucundan vazgeçmesi olup, kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğurmaktadır. Geçerliliği için davalının rızasına veya mahkemenin kabulüne gerek olmayıp, bu konudaki tek taraflı irade beyanının mahkemeye ulaşması yeterlidir.

Mahkemece, yalnızca, feragatin gerçekten anılan anlamı içerip içermediğinin ve yasal yönteme uygun yapılıp yapılmadığının araştırılması ve koşullar gerçekleşmişse feragat nedeniyle davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerekmektedir. Diğer taraftan, davacı tarafından feragat bildirimi yapıldıktan sonra mahkemece henüz buna dayalı olarak karar verilmemiş olsa da, feragatten dönülemez.

Davacının bu tür durumlarda, hata, hile veya ikrah nedeniyle feragatin geçersiz olduğunu aynı davada ileri sürebilme veya feragatin feshi için ayrı bir dava açabilme hak ve olanağı bulunmaktadır. Feragatin kesin hüküm oluşturma etkisi maddi anlamdadır ve feragat nedeniyle reddedilen dava, aynı konuda, aynı taraflar arasında ve aynı dava sebebine dayanılarak yeniden açılamaz.

Ayrıca, feragat ile dava konusu uyuşmazlık esastan sona erdiğinden ve koşula bağlı hüküm verilemeyeceğinden, koşullu feragat geçersiz olduğu gibi, davacının istem sonucunun bir kısmından vazgeçmesi (kısmî feragat) durumunda, davanın feragat edilmeyen bölümü yönünden yargılamaya devam edilmesi zorunludur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davadan feragat beyanı doğrultusunda davanın feragat nedeni ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.