Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/717 K.2023/676

Sakarya ... Asliye Hukuk mahkemesinin ..../.... Esas 2023/.... Karar sayılı -istinaf olmaksızın kesinleşen- görevsizlik kararı üzerine mahkememize gönderilen 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit (İİK 89/3 md) dava dosyası incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; davalının takip borçlusu .... .... olan alacağı nedeniyle Sakarya ...İcra Müdürlüğünün ..../.... Esas sayılı dosyasında başlattığı icra takibi kapsamında İİK 89 md gereği gönderdiği üçüncü haciz ihbarnamesi sebebiyle borçlu olmadığın tespiti talebiyle İİK 89/3 maddesine istinaden dava açmıştır. Davalı vekili davanın reddini talep etmiştir.

Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin ..../.... Esas ..../.... Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi kararında "Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır.

2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır.

Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı" gerekçesiyle İİK 89/3 maddesine dayanan menfi tespit davalarında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

(Aynı yönde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2023/1312 Esas 2023/1350 Karar sayılı 26/10/2023 tarihli kararı)

Görev kamu düzenine ilişkin olup dava şartlarındandır. HMK nun 138/1 maddesindeki " Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." hükmü ile aynı yasanın 320/1 maddesindeki "Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir." düzenlemesi ve "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" şeklindeki HMK nun 115/1 maddesi ile usul ekonomisi nazara alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme ile yetinilmiştir. Hukuki dinlenilme hakkının ihlali teşkil edecek bir husus bulunmamaktadır.

Açıklanan sebeplerle mahkememizin görevsizliğine, -kararımızın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde- mahkememiz ile Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında doğan olumsuz görev uyuşmazlığının halli için dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

G.D.

Gerekçesi gerekçeli kararda açıklanmak üzere;

1-Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine,

2-Bu görevsizlik kararına karşı istinaf yoluna başvurulması ve istinaf dairesince verilecek red kararı ile görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde, bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, mahkememize bir dilekçe ile başvurularak gönderme talep edilmesi halinde dosyanın görevli Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde gönderme talep edilmemesi halinde dosyanın ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve yargılama giderlerine hükmedileceği hususunun ihtarına,

4-Mahkememiz ile Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıkmış olduğundan, kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde, HMK'nın 21. maddesi gereği görevli mahkemenin belirlenmesi amacıyla dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine resen gönderilmesine,

Katip .... · e-imzalıdır. Başkan .... · e-imzalıdır.