Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/82 K.2023/119

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı bankanın Çek şube:..., çek hesap no:..., çek numarası: ..., çek seri no:E4, şube adı Kocaali olan, Çek şube:... çek hesap no..., çek numarası:..., çek seri no:..., şube adı Kocaali olan, Çek şube:..., çek hesap no:..., çek numarası: ... çek seri no:... şube adı Kocaali olan, Çek şube:... çek hesap no:..., çek numarası: ... çek seri no:..., şube adı Kocaali olan, Çek şube:..., çek hesap no:..., çek numarası: ..., çek seri no..., şube adı Kocaali olan, Çek şube:... çek hesap no:... çek numarası: ...çek seri no:... şube adı ...olan, Çek şube:... çek hesap no..., çek numarası:..., çek seri no:...,

şube adı ... olan, Çek şube:...çek hesap no:..., çek numarası: ..., çek seri no:..., şube adı Kocaali olan, Çek şube:..., çek hesap no:..., çek numarası: ..., çek seri no:..., şube adı Kocaali olan, Çek şube:..., çek hesap no:..., çek numarası: ..., çek seri no:..., şube adı Kocaali olan çek yapraklarının kargoya verildiğini davacının genel müdürlüğünden kocaali şubesine gönderimi sırasında davacının elinden rızası dışında çıktığını, çeklere ödeme yasağı konulmasını, başlatılmış veya başlatılacak icra takiplerinin durdurulması için tedbir kararı verilmesini, çeklerin iptalini talep etmiştir.

Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;

'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."

"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;

'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;

''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.

Hükümleri yer almaktadır.

Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)

Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davacı banka tarafından genel müdürlükten ... şubesine davaya konu edilen boş çek koçanlarının gönderilmesi sırasında kargoda kaybolduğundan bahisle çek koçanlarının iptali talep edilmiş ise de;

6102 sayılı TTK'nın 757/1. maddesine göre çek iptalini, ancak çek (kıymetli evrak) üzerinde hak sahibi olan lehtar veya hamilin isteyebilceği, somut olayda davacı lehtar ya da hamil olmadığından bu davayı açma yetkisinin bulunmadığı ve ayrıca üzerinde çekin zorunlu unsurlarını taşımayan boş çek yapraklarının kambiyo senedi vasfı taşımadığından iptal konusu olamayacağı (Bkz Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2013/16751 Esas, 2014/5757 Karar sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/6909 Esas, 2018/777 Karar sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2010/5295 Esas, 2011/15621 Karar sayılı kararı, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2020/1409 esas 2021/47 Karar sayılı kararı) anlaşılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.

Katip... · e-imzalıdır Hakim... · e-imzalıdır