Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/217 K.2024/230

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2023/13127 Esas sayılı dosyası ile başlatılmış 1.035.342,47-TL tutarlı icra takibi ve bu takibe dayanak 2.666.047,00-TL tutarlı senet sebebiyle davalıya karşı borçlu olmadığının tespiti talebinde bulunmuştur.

Davacı dilekçesindeki anlatımda dava konusu senedin dava dışı şirket ile davalı arasındaki iskele malzemelerinin kiralanması sözleşmesi kapsamında teminat olarak düzenlendiğini belirtmiştir. Bu haliyle uyuşmazlığın temelinde kira ilişkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, bir dava ancak görevli mahkemece incelenebilir. Mahkeme her şeyden önce görevli olmalıdır. Görevsiz mahkemede açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekir (Pekcanıtez, H./ Özekes, M./ Akkan, M./ Korkmaz, H.T.: Medeni Usul Hukuku, Cilt II, İstanbul 2017, s. 930).

Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olup HMK’nın 114/1-c maddesine göre mahkemenin görevli olması dava şartıdır. HMK’nın 115. maddesine göre ise dava şartlarının mevcut olup olmadığı, taraflarca ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görevi” başlıklı 4/1.a maddesinde Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın Sulh hukuk mahkemeleri tarafından görülür.

Bu doğrultuda somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davanın konusu kira ilişkisinden kaynaklanan borcun bulunmadığının tespitine yönelik olduğundan mahkememiz görevli olmayıp sulh hukuk mahkemesi görevlidir. (emsal Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi 2022/1883 Esas 2022/1156 Karar sayılı kararı, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2023/750 Esas 2023/5412 Karar sayılı kararı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2023/1803 Esas 2023/1819 Karar sayılı kararı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 2023/932 Esas 2023/661 Karar sayılı kararı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 12.06.2019 tarih ve 2017/8954 Esas 2019/5334 Karar sayılı kararı)

Görev kamu düzenine ilişkin olup dava şartlarındandır. HMK nun 138/1 maddesindeki " Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." hükmü ile aynı yasanın 320/1 maddesindeki "Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir." düzenlemesi ve "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" şeklindeki HMK nun 115/1 maddesi ile usul ekonomisi nazara alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tensiple mahkememizin görevsizliğine sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan ... · E-imza. · Üye ... · E-imza. · Üye ... · E-imza. · Katip ... · E-imza.