Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/236 K.2024/730

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;15.09.2023 günü saat 18:12'de sürücü ...''ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ile Karasu çevre yolu üzerinde seyrettiği sırada, yolun sağına bulunan ... Yediemin parkına girmek için manevra yaptığı sırada, aracının sağ ön kısımlarıyla aynı istikamette ve sağ şeritte sürücü ...'nın kullandığı ... plakalı aracın sol arka kısımlarına çarpması ve çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın savrularak sağ yan kısımları ile ...

Yediemin otopark giriş kısmına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kaza sonrasında yaptırılan hasar tespitinde ... plakalı araçta 73.700,00 TL hasarın olduğu, aracın değer kaybına uğradığı, bu nedenle aracın piyasa değeri tespit edilerek; şimdilik 500,00 TL maddi zararın, 500,00 TL değer kaynı tazminatın kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte sigorta şirketinden tahsilini ve yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davalılar yanına yükletilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili 13/05/2024 Tarihli Cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirket tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı aracın 15.09.2023 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında hasarlanan ... plakalı araçta meydana geldiği iddia olunan hasar ve değer kaybının karşılanması talebiyle müvekkil şirket aleyhine işbu davanın ikame edildiğini, poliçeden dolayı sorumluluklarının, sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 120.000,00-TL ile sınırlı olduğunu,

kaza dolayısıyla talep sahibi tarafından müvekkil şirkete yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının açılmış ve talep sahibine ait araçta oluşan hasar ve değer kaybı zararın tespiti için dosyanın incelemeye alındığını, talep sahibinin dosyada incelemenin tamamlanmasını beklemeden iş bu davayı ikame ettiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunu yerine getirme gayesiyle hareket etmesine karşın henüz dosyaya ilişkin incelemenin tamamlanmadığı için dosyayı sonuçlandıramamış ve iş bu davayla karşı karşıya gelindiğini, bu nedenle, müvekkil şirketin temerrüde düşmediğinin kabulü gerekeceğini belirterek;

dava dilekçesi eklerinde aracın geçmiş hasar kayıtları / ağır hasar kaydına ilişkin herhangi bir evrakın mevcut olmadığını, aracın tramer sorgusunun yapılıp, geçmiş hasar/ağır hasar sorgusunun dosyaya sunulması gerektiğini, uyuşmazlık öncesi müvekkil şirkete yapılan başvuruda da bu belgelerin ibraz edilmediğini, dava ya da tahkim yoluna gidilmeden önce değer kaybı zararının hesaplanması için gerekli tüm evrakları sunmayan başvuranın, usulüne uygun bir başvuru yaptığından söz edilemeyeceğinin, bu haliyle başvurunun usulüne uygun başvuru yapılmaması nedeniyle usulen reddini talep ettiklerini,

davanın reddine ilişkin hakların saklı tutularak ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dosyaya bilirkişi atanması halinde alanında uzman üç kişilik bilirkişi heyet teşkiliyle rapor alınmasına karar verilmesini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, olası bilirkişi heyeti atamasında aracın kaza tarihindeki rayiç değeri dikkate alınması gerektiğini, kaza tarihindeki aracın rayiç değerine yönelik piyasa araştırması yapılmalı eğer araştırmadan bir sonuç alınamıyor ise enflasyon ve ikinci el piyasasındaki ekiler gözetilerek bir hesaplama yapılmasını,

sadece güncel tarihli veriler temin edilebiliyor ise TÜFE-ÜFE gibi Merkez Bankası verileri dikkate alınarak kaza tarihindeki aracın ikinci el piyasa değerinin tespit edilmesi gerektiğini, Tüm bu nedenlerle.

Müvekkil şirkete usulüne uygun bir başvuru gerçekleştirilmemesi (aracın geçmiş hasar ve ağır hasar sorgularının şirkete başvuruda sunulmamış olması) nedeniyle, işbu hususun tamamlanamaz dava şartı olması nedeniyle başvurunun reddine yönelik hüküm kurulmasını, aksi taktirde, ZMSS Genel Şartlar uyarınca hesaplama yapılmasını, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin dikkate alınmasını, Yargıtay içtihatları doğrultusunda üç kişilik bilirkişi heyetine dosyanın atanmasını, karşı vekalet ve yargılama giderlerinin karşı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı bedelinin tahsili yönündedir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Kazaya karışan araçların kusur oranlarının ne olduğu, ... Plakalı araçta hasar ve hasar değerinin ne olduğu ve değer kaybının olup olmadığı, bu taleplerden davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında olduğu anlaşıldı.

Davaya konu kaza; 15.09.2023 tarihinde Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi üzerinde dava dışı davalının sigortalısı ... olan onun sevk ve idaresindeki . .. plakalı aracın yolda seyir halindeyken yolun sağında bulunan yediemin parkına girmek için manevra yaptığı esnada aynı istikamette ve sağ şeritte ilerlemekte olan maliki davacı olan davacının sevk ve idaresindeki ...plakalı çarpması şeklinde gerçekleştiği tespit edildi.

KTK 97. Maddesi kapsamında davacının davalı sigorta şirketine dava açılmadan önce müracaat ettiği, yine dava açılmadan önce arabulucuk dava şartının sağlandığı görülmüştür.

UYAP entegrasyon üzerinden ... VE ... plaka numaralı araçların kaza tarihi olan 15.09.2023 tarihindeki ve öncesindeki malik bilgilerinin celp edilmiştir.

Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak, davacı tarafından sigorta edildiği iddia edilen ... plaka sayılı aracın 15.09.2023 tarihinde karıştığı trafik kazasına ilişkin; poliçesinin, hasar dosyasının, hasar dosyasına ait Aktüerya raporunun, trafik kazası nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise miktarı ve dayanak belgelerinin, davacı tarafça başvuru olup olmadığı, varsa başvuru tarihi, belgeleri ve verilen yanıtların mahkememize gönderilmesi için yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.

Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinden davacı adına kayıtlı olduğu belirtilen ... plaka sayılı aracın karıştığı tüm kazalara ilişkin tramer kayıtlarının mahkememize gönderilmesi için yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.

Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/120 d. İş numaralı dosyasının bir sureti UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına celp edilmiştir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde araç işletenin sorumluluğu, 90 ve devamı maddelerde ise zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre bir motorlu taşıtın işletilmesinden dolayı ortaya çıkacak zararlardan dolayı işleten aynı zamanda sürücü değil ise sürücü ile birlikte müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır. Sigorta şirketinin sorumluluğu ise kazadan dolayı poliçe ve teminat miktarı bakımından muteberdir.

Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır.

Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir.

Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

(Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları).

Haksız fiil sorumluluğu içerisinde yer alan değer kaybı zararları tarafların kusur oranlarına göre belirlenecek olup makine mühendisi bilirkişi tarafından kusur oranının ve zarar miktarının doğru bir şekilde tespiti gerekir.

Mahkememizin 18/07/2024 Tarihli (1) Nolu ara kararında. "Dosyada Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/120 d.

İş dosyası, eksper raporu, kazaya ilişkin fotoğraflar dikkate alınarak keşif yapılmasına yer olmadığına, dosyanın resen seçilecek Trafik alanında uzman bir makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile; talep ve savunmalar dikkate alınarak rapor sunmalarının istenmesine, ayrıca tarafların kusur oranlarının belirlenmesi, davaya konu ... plakalı aracın 15.09.2023 tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre ikinci el rayiç değerinin ne olduğu, rayiç değer belirlenirken aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasar gören kısımların özelliğinin dikkate alınmasına,

Yargıtay içtihatları da dikkate alınarak aracın kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre 2. El rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasar gören kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değerinin tespit edilerek bu iki değer arasındaki farkın değer kaybı olduğu değerlendirilerek rapor tanzimin istenmesine, davacının talep edebileceği değer farkı miktarın ne olduğu, araçta meydana gelen hasar tutarının ne olduğu, yapılan ödemenin mahsup edilmesi,

hesabın denetlemeye açık şekilde yazılması hususlarının raporda işlenmesine," şeklinde ara karar kurulmuş olup, istenilen hususlarda rapor düzenlenmek üzere dosya aslı 19/07/2024 Tarihinde Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'a tevdi edilmiştir.

Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 02/08/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; "Yukarıda yapılan tespitler ve hesaplamalara göre: Kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücü ...'ın ASLİ (%100) oranda kusurlu olduğu, Kazanın meydana gelmesinde ... araç Sürücü ...'ın herhangi kusur ve kabahatinin olmadığı, ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin 73.700,00 TL (Yetmiş Üç Bin Yedi Yüz Lira) olduğu, ... plakalı araçta kaza tarihindeki meydana gelen değer kaybının Değer Kaybının 2.300,00 TL (İki Bin Üç Yüz Lira) olduğu, Araçtan mahrum kalma tazminatı 6.500,00 TL (Altı Bin Beş Yüz Lira) olduğu, görüş ve kanaatindeyim," şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Bilirkişi raporunun taraf vekillerine tebliğ edildiği, rapora karşı taraf vekillerinin beyan ve itirazda bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin ıslah/bedel artırım dilekçesi sunduğu, bu hususta gerekli harçları yatırdığı, sunulan dilekçenin davalıya tebliğ edildiği anlaşıldı.

Tarafların iddia ve savunmaları ile temin edilen deliller kapsamında yürütülen yargılama neticesinde.

15/09/2023 tarihinde meydana gelen kazada ...plakalı aracın iki şeritli çevre yolunda seyrettiği esnada dikkatsiz, tedbirsiz ve kontrolsüz bir şekilde sağ taraftaki araç trafiğini dikkate almadan ve sağ taraftaki trafiği beklemeden yediemin parkına giriş yapma manevrası sırasında ... plakalı araç ile nedeniyle kazanın meydana geldiği, meydana gelen kazada meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün KTK'nın 46/b maddesinde düzenlenen şerit değiştirme kuralını ve 53/a maddesinde düzenlenen trafiği tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmeme kuralını ihlal ettiği tespit edilmekle %100 oranında kusurlu olduğu,

... plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, kazanın etkisiyle davacının aracında ortaya çıkan zarardan dolayı KTK'nın 85 ve 90. maddelerine göre aracın sigorta şirketinin sorumlu bulunduğu anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde yer alan kaza tespit tutanağında polis memuru tarafından tutulan tutanakta davacının KTK'nın 103/b kuralını ihlal ettiği belirtilse de kazanın meydana geldiği yolun iki şeritli çevre yolu olduğu dikkate alındığında yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle 02/08/2024 tarihli bilirkişi raporundaki kusur değerlendirmeleri yerinde görülmüştür.

Kaza nedeniyle ... plakalı aracın sağ arka kapı, sağ arka çamurluk, arka sol çamurluk, arka sol kapı, diferansiyel, sağ arka aks, sol arka aks, sağ ve sol denge çubuğu, sağ ve sol arka jant ve lastiğinden hasar aldığı, buna göre yedek parça ve işçilik bedeliyle birlikte aracın hasar bedelinin 73.700,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Davacıya hasar bedeli ödemesi yapılmadığı, yapılan hesaplamaların usul ve yasaya uygun olarak yapıldığı, rapora itibar edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Yine bilirkişi hesaplamalarına göre davacının aracının hasarsız piyasa rayiç bedelinin 170.000,00 TL, kaza sonrası onarılmış piyasa rayiç bedelinin 163.200,00 TL olduğu, değer kaybı tutarının 6.800,00 TL olduğu, davacıya değer kaybı ödemesi yapılmadığı, yapılan hesaplamaların usul ve yasaya uygun olarak yapıldığı, rapora itibar edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bilirkişi raporunda değer kaybı miktarının yazımında maddi hata yapıldığı görülmekle bu husus mahkemece resen dikkate alınmıştır.

Davalı vekili rapora itirazda önceki kazaların dikkat alınmadığı yönünde itiraz etmiş olsa da sigorta gözetim merkezinin cevabi yazında davacının aracının 2008 de kazaya karıştığı, kaza görseline bakıldığında ...plakalı aracın ... plakalı araçla kaza geçirdiği, ... plakalı aracın arka kısmının hasar aldığı, davacının aracındaki hasarın da aracın ön kısımlarında olacağı, davaya konu kazada ise sağ arka kapı, sağ arka çamurluk, arka sol çamurluk, arka sol kapı, diferansiyel, sağ arka aks, sol arka aks, sağ ve sol denge çubuğu, sağ ve sol arka jant ve lastiğinden hasar aldığı yerlerinin hasar aldığı, hasar alan yerlerin önceki kaza ile benzer yerlerden olmadığı tespit edilmiş olup davalı vekilinin ... plakalı aracın önceki kazalarına bakılmadığı yönündeki itirazı yerinde görülmemiştir.

Ödenmemiş 73.700,00 TL hasar bedeli ve 6.800,00 TL değer kaybı tutarına ilişkin maddi zararın tamamen karşılandığına ilişkin dosyada belge ve beyan bulunmadığı anlaşılmış olup ,sigortalı aracın sürücüsünün tam kusuru nedeniyle ortaya çıkan hasar ve değer kaybı zararı bedellerinden ibaret maddi tazminat talebinden davalının sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Sigorta şirketi açısından temerrüt tarihinin 2918 sayılı KTK 99 maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan tutarları hak sahibine ödemek zorundadır. Davacının davalı sigorta şirketine 18.12.2023 tarihinde başvurduğu, 8 iş gününün sonunda 28.12.2023 tarihi itibariyle temerrütün oluştuğu anlaşılmakla talep edilen tazminat kalemlerine 28.12.2023 tarihinden itibaren faiz işletilmiştir.

Dava dilekçesinde hasar bedeli talebi kısmi dava olarak ileri sürülmüş olup davacı tarafın ıslah dilekçesine karşı davalı taraf zamanaşımı defi itirazında bulunmuştur. Davaya konu kaza tarihin 15.09.2023 tarihi olduğu, ıslah tarihinin ise 28.10.2024 tarihi olduğu tespit edilmekle KTK 109. maddesi gereği ıslah tarihinde kaza tarihinden itibaren 2 yıllık sürenin geçmemesi nedeniyle davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Açılan davanın KABULÜ İLE,

-73.700-TL hasar tazminatının 500-TL'sinin temerrüt tarihi olan 28.12.2023 tarihinden itibaren, bakiyesinin ıslah tarihi olan 28.10.2024 itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ve poliçede yazılı limitle sınırlı olmak üzere davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

-6.800-TL değer kaybı tazminatının temrrüt tarihi olan 28.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ve poliçede yazılı limitle sınırlı olmak üzere davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

2-Yürürlükte Bulunan Harçları kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 5.498,96-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.785,26-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.713,70-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 107,59-TL Tamamlama Harcı, 1.250,07-TL Islah Harcı, 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 136,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 6.348,86-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Artan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde yatıran tarafa iadesine,

6-Arabuluculuk nedeniyle Hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı