Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/445 K.2024/429

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari ilişki mevcut olduğunu, iş bu ticari ilişkide davalı şirket tarafından müvekkiline gönderilen araç parçalarına müvekkili tarafından servis hizmeti verildiğini ve davalı şirketin de bu kapsamda müvekkiline ödemeler yaptığını, işbu ticari ilişki kapsamda Müvekkili tarafından kesilen son 3 fatura için davalı tarafın ödeme yapmadığını, bu sebepten ötürü de müvekkili tarafından davalı aleyhine İstanbul Anadolu 14. İcra Müdürlüğü'nün 2023/6208 Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapılmış ise de davalı taraf iş bu takibe haksız bir şekilde itiraz ettiğini beyan ederek,

davalı itirazının iptaline ve takibin devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 17/05/2023 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, her ne kadar davacı tarafın, müvekkili şirketten ...

TL alacaklı olduğunu iddia etse de müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, bu hususun müvekkili şirketin, ticari defterlerinin incelenmesi sonucu alınacak bilirkişi raporu ile de ortaya çıkacağını, davacı tarafın, faturaya konu malın teslim edildiğini ispat yükümlülüğü altında olduğunu, davacı tarafın, müvekkili şirkete malzeme satışı yaptığını ve sattığı malzemenin de müvekkili şirkete teslim edildiğini ispat yükümlülüğü bulunduğunu, satış ve teslimin, yazılı belgelerle ispatının olduğunu, müvekkili şirketin temel savunmasının,

dava dilekçesine konu faturalardaki malların kendisine teslim edilmediği yönünde olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesi ile faturaları sunmuş olmasının, tek başına malların teslim edildiğini göstermediğini, cari hesap ilişkisine dayalı ticari ilişki de alacağın likit olmadığını, bu nedenle davacı tarafın icra inkar talebi yerinde olmadığını, ayrıyeten dava dilekçesinde talep edilen %40 icra inkar tazminatının fahiş olmakla beraber yasal olmadığını, müvekkili şirket temerrüde düşürülmeden faiz talep edilemeyeceğini, cari hesap ilişkisinde faizin işlemeye başlaması için borçlunun temerrüde düşürülmesi gerektiğini,

bu sebeple faize de itiraz ettiklerini beyan ederek, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, itirazın iptali talebidir.

Açılan davaya İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/271 Esas ve 2024/561 Karar numaralı ilamı ile yetkisizlik kararı verildiği, davanın Mahkememizin yukarıdaki esasına tevzi edildiği görüldü.

İstanbul Anadolu 14. İcra Müdürlüğünün 2023/6208 Esas sayılı dosyası ile davacının davalı aleyhinde ... TL asıl alacak, 2.640,07 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 55.960,19 TL üzerinden takip başlattığı, davalının 03.04.2024 tarihinde borca, yetkiye ve ferilerine itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşıldı.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında ticari işin olup olmadığı, davacının davaya ve takibe konu 28.09.2022, 07.11.2022 ve 07.11.2022 tarihli faturalardan dolayı davalıdan alacaklı olup olmadığı, hizmetin yerine getirilip getirilmediği, davalının takip dosyasına yaptığı itirazın haklı olup olmadığı, itirazın iptali karar verilmesi ile icra inkar tazminatı talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay’ın istikrar kazanmış uygulamasına göre, itirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir. Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın mahkeme öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır.

Kaldı ki, itirazın iptali davasını görme yetkisi, icra takibinin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 27/11/2013 tarihli ve 2013/13-372 E., 2013/1606 K. sayılı kararı).

İİK’nın 50/1. maddesine göre, para ve teminat borçlarına ilişkin icra takiplerinde yetkili icra dairesi, HMK’nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir. HMK’nın 6. maddesine göre, genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Aynı Kanun’un “Sözleşmelerden doğan davalarda yetki” başlıklı 10. maddesinde ise, sözleşmeden doğan davaların, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmıştır.

İcra takibinin yapıldığı ve eldeki davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan TBK’nın 89. maddesinde ise borcun ifa edileceği yer düzenlenmiştir. Buna göre;

“Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.

Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir”.

Kısaca özetlemek gerekirse, HMK’daki yetki kuralları ilamsız icra takiplerinde kıyasen uygulanır. İtirazın iptali davalarında icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazlar da öncelikle incelenmelidir. HMK’nın 6. maddesine göre ilamsız icrada genel yetkili icra dairesi borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesi iken, sözleşmeden doğan para borçlarının takibi için başlatılan takipte sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda sözleşmede aksine bir şart konulmamış ise para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödeneceğinden, ifa yeri de alacaklının yerleşim yeri olacaktır. Böyle bir durumda alacaklı kendi yerleşim yerinde bulunan icra dairesinde de takip yapabilecektir.

Somut olayda, davacı taraf davacıya servis hizmetinin sağlanmasına rağmen faturalara konu bedellerin ödenmediğini belirterek iddia ettiği alacağı için takip başlattığı, merkezi Pendik/İstanbul'da bulunan davacının İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açtığı, kesin yetki hususunun bulunmadığı, HMK’nın 10. maddesi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu, davacının tercih hakkını bu yönde kullandığı anlaşılmakla davanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemsinde açıldığından karşı yetkisizlik kararı vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Emsal karar; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2022/13484 Esas, 2022/16021 Karar, 03.03.2022 tarihli ilamı)

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1- Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,

2-Yetkisizlik kararına karşı istinaf yoluna başvurulması ve istinaf dairesince verilecek red karar ile kesinleşmesi halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize bir dilekçe ile başvurularak gönderme talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,

3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde gönderme talep edilmemesi halinde dosyanın ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve yargılama giderlerine hükmedileceği hususunun İHTARINA,

4-Mahkememiz ile İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında olumsuz yetki uyuşmazlığı doğduğundan mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde merci tayini için dosyanın Yargıtay 5. Hukuk Dairesine gönderilmesine,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı