Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/5 K.2024/58

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; yerleşim yeri Geyve/SAKARYA'da bulunan davalı ile Antakya/HATAY'da ikamet eden müvekkili arasında akdedilen sözlü anlaşmaya nazaran, davalı "penye ve scuba kumaş eşofman altı ve şort" teslimi hususunda müvekkiline taahhütte bulunduğunu, ancak söz konusu emtialar ücreti peşinen ödenmesine rağmen müvekkiline gönderilmediğini, müvekkili tarafından siparişlere karşılık davalı tarafından bildirilen davalının ... Hesabına.

08.03.2022 tarihinde 220,00 TL + 11.03.2022 tarihinde 15.000,00 TL + 16.03.2022 tarihinde 15.000,00 TL ve 16.900,00 TL +19.03.2022 tarihinde 4.000,00 TL + 26.03.2022 tarihinde 2.000,00 TL ve 30.03.2022 tarihinde 3.000,00 TL olmak üzere toplam: 56.120,00 TL ödeme yapıldığını, bunun üzerine müvekkili ile davalı arasında geçen ve dosyaya sunulan WhatsApp mesajlarına rağmen ödemesi peşin yapılan mallar müvekkiline gönderilmediğini, yaptığı ödemenin de iade edilmemesi üzerine müvekkili tarafından davalıya Hatay 2. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini,

davalı tarafından gönderilen Geyve Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesinde ise; müvekkili ile arasındaki mal alımından kaynaklanan ticari ilişkiyi kabul etmesine rağmen, malları gönderdiğini ve dava konusu ürünlere ilişkin tarafına ödeme yapılmadığını, hayatın olağan akışına aykırı ve hukuki dayanaktan yoksun olarak iddia ettiğini, hatta kötü niyetli olarak kendisinin müvekkilinden 35.000 TL alacaklı olduğunu iddia ettiğini, bunun üzerine davalı hakkında Geyve İcra Müdürlüğü'nün 2023/448 E. Sayılı dosyası ile genel haciz yoluyla takip yapıldığını,

davalının 02.10.2023 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu, dava şartı olarak başvurulan Geyve Arabuluculuk Bürosu'nun 25.10.2023 tarih ve 2023/19 Büro No, 2023/114668 Arabuculuk No sayılı anlaşmama son tutanağı'na göre de anlaşma sağlanamadığını belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulüne ve davalı borçlunun Geyve İcra Müdürlüğü'nün 2023/448 E. numaralı dosyası ile başlatılan icra takibine yaptığı itirazının iptaline ve takibin devamına, borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen faiziyle ödemesine,

söz konusu itirazın kötü niyetli olması hasebi ile takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Geyve Asliye Hukuk Mahkemesinin 27/11/2023 tarih 2023/838 Esas, 2023/1103 Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilmiş olup, mahkememizin iş bu esas (YENİ ESAS) sırasına belirtilen kaydı yapılmıştır. Davalı vekili 22/01/2024 Tarihli cevap dilekçesi ile; Müvekkili aleyhine açılmış davanın reddini, müvekkili aleyhine kötü niyetli hareket ederek icra takibi başlatan takip alacaklısı davacı aleyhine takibe konu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce Geyve Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/01/2024 Tarihli 2024/5 Esas sayılı yazısında istenilen hususlara ilişkin sadece mükellefin 04/01/2022 tarihinden itibaren Gerçek Usul mükellef olarak faaliyete başladığı ve işletme esasına göre defter tuttuğu ve 2022 takvim yılı Gelir Vergisi beyannamesinde vergiye tabi matrahının 936,44-TL olduğunun tespit edildiği şeklinde cevap verildiği, müzekkere ekinde vergi beyannamelerinin detaylı dökümlerinin gönderilmediği ve yürütülen faaliyetleirinin VUK'nun 177/l.

Maddesinin 1 ve 3. Bendindeki limitlerinin yarısını veya 2. Bentteki limitin tamamını aşıp aşmadığı hususunda bilgi verilmediği anlaşılmakla davalının vergi beyannamelerinin mahkememize gönderilmesi ve yürütülen faaliyetleirinin VUK'nun 177/l.

Maddesinin 1 ve 3. Bendindeki limitlerinin yarısını veya 2. Bentteki limitin tamamını aşıp aşmadığının aşağıda açık kimlik bilgileri yazılı davalının tacir olarak nitelendirilip nitelendirilmediği hususlarında cevap verilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı ile.

Söz konusu mükellefin 04/01/2022 tarihinden itibaren Gerçek Usul mükellef olarak faaliyete başladığı, işletme esasına göre defter tuttuğu ve 2022 takvim yılı ile ilgili olarak yürüttüğü faaliyetinin VUK'nun 177/1. Maddesi'nin 1. Ve 3. Bendindeki limitlerinin yarasını veya 2. Bentteki limitin tamamını aşmadığının tespit edildiği, 2022 takvim yılı Gelir Vergisi beyannamesinin bir örneğinin yazı ekinde sunulduğu şeklinde cevap verildiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Açılan dava Geyve İcra Müdürlüğünün 2023/448 esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir.

Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra 24.11.2023 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Somut olayda;

Hatay Vergi Dairesi Başkanlığı Şükrü Kanatlı Vergi Dairesi Müdürlüğünün 15/01/2023 tarihli cevabi yazısından davacının bilanço usulünde defter tuttuğu ve tacir olduğu anlaşılmıştır.

Sakarya Vergi Dairesi Başkanlığı Geyve Vergi Dairesi Müdürlüğünün 25.01.2024 tarihli cevabi yazısından, davalı ...'un 04/01/2022 tarihinden itibaren gerçek usul mükellef olarak faaliyete başladığı, işletme esasına göre defter tuttuğu ve 2022 takvim yılı gelir vergisi beyannamesinde vergiye tabi matrahının 936,44-TL olduğu, 2022 takvim yılı ile ilgili olarak yürüttüğü faaliyetinin VUK'nun 177/1. Maddesi'nin 1. Ve 3. Bendindeki limitlerinin yarasını veya 2. Bentteki limitin tamamını aşmadığının tespit edildiği bildirilmiş, davalı ...'un tacir olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda eldeki davada, davalının tacir sıfatına haiz olmadığı, davanın konusu dikkate alındığında mutlak ticari dava olmadığı gibi davalının tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak, 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine, kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde mahkememiz ile Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi arasında doğan görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosyanın ilgili istinaf dairesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

G.D.

Gerekçesi gerekçeli kararda açıklanmak üzere;

1-Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine,

2-Bu görevsizlik kararına karşı istinaf yoluna başvurulması ve istinaf dairesince verilecek red kararı ile görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde, bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, mahkememize bir dilekçe ile başvurularak gönderme talep edilmesi halinde dosyanın görevli Geyve Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde gönderme talep edilmemesi halinde dosyanın ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve yargılama giderlerine hükmedileceği hususunun ihtarına,

4-Mahkememiz ile Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıkmış olduğundan, kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde, HMK'nın 21. maddesi gereği görevli mahkemenin belirlenmesi amacıyla dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine resen gönderilmesine,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı