Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/570 K.2024/714

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacılar vekili Av. ...tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 10/09/2024 tarihli dava dilekçesi ile özetle; ... ile davalı ... arasında 26/01/2024 tarihinde Van 2. Noterliğinde ... Yevmiye numarası ile düzenlenen araç satım sözleşmesine göre davalı ..., kendisine ait olan ...plaka sayılı ve ... marka Kamyon cinsi ...

Şase numaralı aracı, davacıya 620.000 TL'ye sattığını, Ancak davalı ticari satış sebebiyle, fatura bedelini düşük göstermesi gerektiğini, söyleyerek satışı 240.000 TL üzerinden göstermiştir. Satış bedelinin müvekkil tarafından davalı ...'e ödendiğine dair ... ait 240.000 TL ve ...hesabına ait 380.000 TL olmak üzere toplamda 620.000 TL tutarındaki ödeme dekontları dilekçemizin ekinde yer almaktadır.

Dava konusu araç satışından önce davalı taraf araçta herhangi bir problem ve arıza olmadığını, bütün arızalarını giderdiğini, bakımlarını yaptığını, eksiksiz olduğunu söylemiş ve bunun üzerine taraflar anlaşarak aracın satış işlemini gerçekleştirdiğini, araç satış işleminin tamamlanmasının ardından müvekkil satın almış olduğu ... plaka sayılı araçla Van ilinden ayrılmak üzere yola çıktığında aracın arızalanmış olması sebebiyle henüz Van ilinden çıkamadan aracını sanayi sitesinde yer alan ... isimli tamircide yaptırdığını,

buradan alınan 27/01/2024 tarihli ve ... numaralı faturadan da anlaşılacağı üzere davacının burada satın aldığı kamyona 6.840 TL'lik masraf yapmış; ayrıca aracın tamiri bir gün sonraya kaldığı için de Van ilinde bir gece fazladan konaklamış ve bu konaklama için 27/01/2024 tarihli ve ...numaralı faturadan da anlaşılacağı üzere ...'e 500 TL ödemiştir. Bu ödemelere ilişkin faturaları dilekçemizin ekinde yer almaktadır.

Müvekkil aracın tamir olduğunu düşünerek Sakarya'ya gelmek üzere tekrar yola çıkmış bu sefer de Ankara'ya geldiği esnada araçta yeniden başkaca arızalar baş göstermiş, bu sebeple davacı müvekkil aracı Ankara'da bulunduğu yere en yakın sanayiye götürmüş ve aracı tekrar hareket ettirmek ve yola devam edebilmek aracı tamir ettirmek zorunda kalmıştır. Bu tamire ilişkin. 29.01.2024 tarihli ve ... Nolu 900 TL bedelli fatura, 29.01.2024 tarihli ve ...

Nolu 17.000 TL bedelli fatura, 29.01.2024 tarihli ve ... Nolu 7.800 TL bedelli fatura, olmak üzere toplamda 25.700 TL onarım masrafı yapmış, ayrıca araç tamir süresi uzun olduğundan yine otelde konaklamak zorunda kalmıştır. Her ne kadar faturasını alamasa da 1.000 TL' de otelde konaklama masrafı yaptığını, bu nedenlerle söz konusu satışı gerçekleştirilen ‘’...’’ plakalı Mıtsubıshı marka Kamyon cinsi ...

Şase numaralı araçta olan gizli ayıplardan ve arıza onarımlarından dolayı ortaya çıkan değer kaybı tazminatı olan 100 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, söz konusu satışı gerçekleştirilen ‘...’’ plakalı MITSUBISHI marka Kamyon cinsi ...

Şase numaralı araçta ayıp oranında araç satış bedelinde indirim yapılmasına ve indirim tutarı olan 100 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmesini Bütün yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep edilmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebliğ yapılmasına rağmen davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava; araç satış sözleşmesi uyarınca düzenlenen faturadan kaynaklan alacak ve maddi tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık araç satış sözleşmesi uyarınca düzenlenen faturadan kaynaklanmakta alacak nedeni ile mahkememizin görevli olup olmadığı hususlarındadır.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Van Vergi Dairesinden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.

Sakarya Ticaret Sicili Müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.

Başakşehir Vergi Dairesinden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.

Van Esnaf ve Sanatkarlar Odasından istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.

Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

Konu ile ilgili olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 177. maddesinde öngörülen hadlere dava tarihi itibariyle bakıldığında (2024 yılı için defter tutma ve sınır değiştirme hadlerine dair vergi usul kanunu genel tebliği sıra no: 556'den yapılan incelemeye göre);

177/1 bendine göre satın aldıkları malları olduğu gibi veya işleyerek satanlar yönünden (ticari kazanç hesabına göre vergiye tabi olanlar) yıllık alımlarının tutarı 1.400.000,00 TL'yi veya satışlarının tutarı 2.000.000,00 TL'yi aşılması halinde esnaf sınırının geçildiğini ve ticari işletmenin bulunduğunun göstergesidir.

177/2. bendine göre 1. bent dışında işlerle uğraşıp da (hizmet sektöründe) gayrisafi hasıla miktarlarının 690.000,00 TL'yi aşılması halinde esnaf sınırının geçildiğini ve ticari işletmenin bulunduğunun göstergesidir.

177/3. bendine göre de 1. ve 2. bentte yazılı işleri yapanlar için (Karma sektörde) iş hasılat tutarının 5 katı ile yıllık satış tutarının toplamının 1.680.000,00 TL'yi aşılması halinde esnaf sınırının geçildiğini ve ticari işletmenin bulunduğunun göstergesidir.

Vergi Usul Kanunun 177. maddesi ile TTK'nın 11 ve 15. maddesindeki atıflar gereğince yukarıda özetlenen Bakanlar Kurulu kararının 1/a maddesindeki düzenleme birlikte değerlendirildiğinde, 2024 yılı için ticaret sektöründe vergilendirilenler yönünden hadlerin yarısı esas alınacağından, alışlarının veya satışlarının yarısını aşanlar ile 2. bentteki hizmet sektöründe faaliyet gösterenlerin gayrisafi hasıla miktarını aşanlarının ve karma sektörde faaliyet gösterenlerin ise, gayrisafi hasıla miktarlarının 5 katı ile yıllık satış tutarının toplamını aşanların TTK anlamında 2024 yılı itibariyle ticari işletme sahibi olarak nitelendirilecekleri anlaşılmaktadır.

TTK'nın 24 ve devamı maddelerde düzenlenen ticaret siciline ilişkin hükümler tacir sıfatını taşımanın tescile bağlı olmadığı, üstelik bu sıfatı taşımanın sonucu ve gereği olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle esnaf boyutunu aşan ticari işletme işleten kimsenin ticaret siciline kaydını yaptırmamış olması, tacir olmadığını göstermediğinden, esnaf sayılmasını gerektirmez. Ayrıca GİB kişi sorgulama kayıtlarında, her iki tarafın da meslek bilgisi olarak KARAYOLU İLE ŞEHİRLARARASI YÜK TAŞIMACILIĞI olarak yer aldığı, araç satışı alanında bir ticari faaliyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlık araç satış sözleşmesi uyarınca düzenlenen faturadan kaynaklanmakta olup, satış sözleşmesi TTK’da düzenlenmediği sabittir. Taraflardan her ikisinin de tacir olması halinde Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu kabul edileceği, iş bu davada, tarafların (davalı tarafın esnaf sınırını geçmemesi ve arıca her iki tarafın da araç alım satımına ilişkin bir ticari faaliyetinin bulunmaması) tacir sıfatını haiz olmadığı gibi satımın da ticari satım olmadığı anlaşıldığından davaya bakmakla görevli mahkemenin Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmıştır.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Açıklanan nedenlerle; davaya bakma görevinin Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu ve dava şartlarından olan görev hususunun yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği, düşünce ve yargısına varılmış ve dava dilekçesinin görev yönünden reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki gibi karar verilmiştir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,

2-Davaya bakmaya Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna,

3-Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin talep etmesi halinde dosyanın davaya bakmakla görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Taraflarca bu süre içinde istemde bulunulmaması halinde HMK 20/1-son ve 331/2 maddesi gereğince yapılacak işlemin mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,

5-Dosyanın süresinde görevli mahkemeye aktarılması durumunda harç ve yargılama giderinin HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca görevli mahkemece nazara alınmasına,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı