Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/659 K.2024/576

2- ... 3- ...

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/10/2024

KARAR TARİHİ : 15/10/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 06/11/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki, davacının yolcu olarak bulunduğu ve davalılardan ... adına kayıtlı bulunan ...

Plakalı halk otobüsü niteliğindeki aracın, Tokatdere sokak üzerinden seyir halinde iken 90. Sokak kesişimine geldiği esnada aracın ön kısımları ile sürücüsü ...'nın sevk ve idaresindeki ...plakalı aracının sol yan kısımları ile çarpışması sonucu çift taraflı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ...'na ait halk otobüsü olup davacının da otobüs içerisinde yolcu olduğunu, araçların çarpışması sonucu otobüs içinde olan davacının, arka koltuktan öne doğru savrulduğunun ve yere düştüğünün,

ilk müdahalenin yapılması amacıyla Sakarya Devlet Hastanesi'ne sevk edilmiş sağ alt kaburgalarında hassasiyet olduğunun tespit edildiğini, devam eden süreçte davacının sağ dizinde, bacağında ve kalçasında ağrı olması, hareket kısıtlılığı ve hassasiyet şikayetleri nedeniyle yeniden doktora gittiğini, yapılan tetkik ve incelemelerde her iki kalça ekleminde sıvı artışı, leğen kemiğinin bir bölümünde belirgin kortikal düzensizlikler ve kemik iliği ödemi tespit edildiğini, davacının, sürücülerin kusurlu olduğu kazada ağır neticede yaralandığını, ayağının üzerine basamadığını, hareket kabiliyetinin kısıtlandığını, çokça ağrı ve acı çektiğini,

halihazırda sağ bacağını kullanmakta zorlandığını, dizini tam olarak bükemediğini, en basit çökme, koşma, merdiven çıkma gibi hareketleri yapmakta aşırı zorlanma yaşadığını, kontrol muayenelerinin de halen devam ettiğini, davacı müvekkil işbu davayı ikame etmeden evvel T.C.

Sağlık Bakanlığı Düzce Atatürk Devlet Hastanesi nezdinde 16.07.2024 tarihli Erişkinler İçin Terör, Kaza Ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu almış olup davacının geçirdiği trafik kazası nedeniyle engel oranı %8 olarak tespit edildiğini, davacının ...'na ait otobüste yolcu olarak seyahat ettiğini, davacının kazanın oluşumunda hiçbir kusurunun bulunmadığını, gerçekleşen kazada kusurlu tarafın, kazaya karışan ...ve ... plaka sayılı araç sürücüleri olduğunu,

Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/7876 Sor numaralı dosyası ile yapılan soruşturma akabinde sürücü ...ve ... aleyhine taksirle bir kişinin yaralanmasına sebebiyet vermek suçundan ceza davası açıldığını, ... plakalı araç sürücü ... ve ... plakalı araç sürücüsü ... kanunun sürücülere yüklediği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı araç kullanmaları nedeniyle işbu kazaya sebebiyet vermiş olup davalı sigorta şirketleri de bu sebeple davacının uğradığı maddi zarardan sorumlu olduklarını,

diğer davalı ...'nın da hem araç maliki olması hem de kazanın toplu taşıma hizmeti esnasında gerçekleşmesi (toplu taşımacılık hizmetinin ilgili belediye adına yapılması, belediyelerin otobüslerin işletilmesi, denetlenmesi konusunda yetkili olması gibi hususlar göz önüne alındığında) bu araçların verdiği zararlar nedeniyle ilgili belediyenin de KTK'nın 85/1. maddesi gereğince sorumluluğunun bulunmakta olduğunu, bu açıklamalar neticesinde müvekkilin çalışma gücünün yitirilmesinden (sürekli ve geçici iş göremezliğinden), ekonomik geleceğinin sarsılmasından,

tedavi ve bakıcı giderlerinden kaynaklı olarak uğramış olduğu zarara karşılık fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak hükümleri uyarınca şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, hükmedilecek tazminata kaza tarihi olan 19.01.2024 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini, Hukuk Muhakemeleri 334. Maddesinde.

"Kendisi ve ailesinin geçimini mühim ölçüde zor hale düşürmeksizin, lüzumen yargılama ya da takip giderlerini kısmen ya da tamamiyle ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler." hükmü yer aldığını, davacının şu anda çalışmamakta olup işten çıkartıldığını, gelir getiren herhangi bir malvarlığının da bulunmadığını, bu nedenle mahkeme masraflarından muaf tutulmasını ve adli yardımdan yararlandırılmasını, tüm bu nedenlerle;

öncelikle adli yardım taleplerinin kabulünü, davanın kabulü ile, davacı müvekkil ...'in uğramış olduğu zarara karşılık fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK m 107 belirsiz alacak hükümleri uyarınca ve şimdilik;

sürekli iş göremezlik için 800,00 TL, geçici iş göremezlik için 100,00 TL, tedavi ve bakıcı giderleri için 100,00 TL olmak üzere toplamda 1.000,00 TL Maddi Tazminatın davalılardan (sigorta şirketleri açısında poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve mütesesilen tahsiline, hükmedilecek tazminata kaza tarihi olan 19.01.2024 tarihinden itibaren ticari avans faizi aksi takdirde yasal faiz işletilmesine,

davacının manevi zararına karşılık 75.000,00 TL MANEVİ TAZMİNATIN davalı ...'ndan tahsilini, hükmedilecek tazminata kaza tarihi olan 19.01.2024 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, haksız eylemden kaynaklanan (trafik kazası) maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davaya konu olayda, davacının, davalı Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait halk otobüsünde yolcu olarak bulunduğu esnada çift taraflı trafik kazası nedeni bedensel zarara uğradığı, eldeki davanın, davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu otobüsün maliki ve işleteni olan ..., ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ileri sürülen ... ve yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ileri sürülen ...Şirketine karşı birlikte açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemelerin görevlerini belirleyen usul hukuku kuralları kamu düzenine ilişkindir; görev itirazı yargılamanın her aşamasında, usul hukukuna ilişkin hiçbir sınırlamaya tabi olmaksızın taraflarca ileri sürülebileceği gibi, davayı gören mahkeme de, bu yönde bir itiraz olmasa bile, görevli olup olmadığını kendiliğinden değerlendirmekle yükümlüdür. Her dava, usul hukukunun kamu düzenine ilişkin kurallarının gösterdiği görevli mahkeme hangisi ise orada görülür. Bu konuda kazanılmış hak da olmaz.

Taşıma sözleşmesinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunda düzenlenmiş olduğu uyuşmazlık dışıdır.

Her ne kadar taşıma sözleşmesi TTK'da düzenlenmişse de, 28.05.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Yasa'nın 3/k bendinde "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" tüketici, 3/ı bendinde ise "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" tüketici işlemi olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yasa'nın 73/1. maddesinde tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı Yasa'nın görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir.

Somut olayda davanın açıldığı 08.10.2024 tarihi itibariyle , 6502 sayılı Kanunun yürürlükte olduğu, davacının davalılardan ...bilet kesen teşebbüs sahibi, malik ve işleteni olduğu, davacının ... araçta yolcu olarak bulunmakla, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici sıfatına haiz olduğu, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı kabul edildiğinden; davalılardan ... yönünden yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca davaya bakma görevi Tüketici Mahkemesine ait bulunmaktadır.

Davanın müstakilen diğer davalılar, yolcu otobüsünün zorunlu trafik sigortacısı ile kazaya karışan diğer araç olan ...plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısına açılması halinde esasen sigorta sözleşmesinden kaynaklanan davalardaki özel yetki kuralı gereğince 6102 sayılı TTK 4.maddesi gereğince, sürücü ve işleten ile birlikte sigortacıya karşı birlikte açılan davada sigorta şirketleri yönünden Ticaret Mahkemesi özel görevli mahkeme olması nedeni ile Asliye Ticaret Mahkemesinde davanın görülmesi gerektiği düşünülebilecek idi.

Ancak, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesinde usul ekonomisi ilkesi düzenlenmiş, hâkimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un 57. maddesinde "ihtiyari dava arkadaşlığına" yer verilmiş, 166/4. maddesinde "davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantının varsayılacağı" hükme bağlanmıştır. Yukarıda açıklanan kanun hükümlerinde hangi davaların birlikte görüleceği ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. maddesinde ise "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde aralarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı ile yolcu otobüsünün sigortacısı ve karşı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı arasında yolcu taşıma sözleşmesi ve bir taşıma ilişkisi bulunmadığından; bahsi geçen davalılar yönünden uyuşmazlığı inceleme görevi tüketici mahkemesine ait değil ise de, iş bu dava, araç işleteni, teşebbüs sahibi ve malik olan ve hizmet veren konumda olan ... karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir.

Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca, davaya konu temel uyuşmazlığın, tüketici işlemi sayılan taşıma ilişkisinden kaynaklanması ve anılan davalılar hakkındaki davanın da Asliye Hukuk Mahkemesi ve Ticaret Mahkemesine göre daha özel nitelikteki tüketici mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir. Nitekim, Yargıtay HGK'nın 14.02.2019 tarih, 2017/409 Esas, 2019/159 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir. ( aynı yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2018/5725 Esas, 2019/601 Karar- Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2015/19421 Esas, 2018/9990 Karar- Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 2016/6054 Esas, 2016/8577 karar sayılı vb. ilamları)

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu ve yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği, davada Tüketici Mahkemesi'nin görevli olduğu gözetilerek; HMK'nun 114/1-c maddesine göre, görevsizlik nedeniyle HMK'nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı