Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/749 K.2025/430

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafın iddiaları; ...

Gürcistan'a gönderdiği 7 kap 5852 kg trafo yağının karayoluyla taşıma işinin ilk olarak (akdi kaşıyıcı) ... onun tarafından da alt taşıyıcı ... ve onun tarafından da alt taşıyıcı davalı ... ve onun tarafından da davacıya devredildiğini, davacının fiili taşıyıcı olduğunu, bu iş için 19/01/2024 tarihli hamule senedi düzenlendiğini, ihracatçının ... olduğu bu belgede GTİP kodunun ... olarak girildiğini, taşıma işinin davacıya ait ... ve ... plakalı çekici ve dorse ile yapıldığını, malların Gürcistan'da teslim edilememesi üzerine ülkeye dönüşünün gerektiğini,

taşıma konusu malların dolaşım belgesinde Gümrük Beyannamesinde ve Uluslararası Hamule senedinde GTİP kodunun sehven 27101993 yazıldığını ve Türkiye gümrük kapısında bu kod ile çıkışının yapıldığını, malın Gürcistan'da teslim alınmaması sebebiyle iade sürecinde Gürcistan Gümrük makamlarınca Uluslararası nakliye evrakı düzenlenirken fatura bilgilerinin esas alınarak GTİP kodunun 850490990000 olarak yazıldığını, Türkiye'den çıkış ve Türkiye'ye giriş evrakının farklı olması üzerine Gümrük Müdürlüğünce aracın durdurularak işlem yapıldığını ve aracın üç gün bekletildiğini,

GTİP kodunun hatalı yazıldığının anlaşılması üzerine kapıdan girişine izin verildiğini fakat tutanak düzenlenerek davacı hakkında cezai işlem uygulandığını, ülkeye girişte gümrük kontrolleri sırasında GTİP kodunun araçtaki mallar ile örtüşmemesi sebebiyle davacı hakkında Erenköy Gümrük Müdürlüğü tarafından 959.234,58 TL idari para cezasının uygulandığını, cezanın uzlaşma neticesinde 360.000,00 TL olarak belirlenip 27/06/2024 tarihinde davacı tarafından ödendiğini, GTİP kodunda yapılan hatalı işlemde davacının kusurunun bulunmadığını, işlemin davalının sorumluluğunda olduğunu,

arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek idari ceza olarak ödenen 360.000,00-TL nin ödeme tarihi 27/06/2024 tarihinden itibaren işlemiş ticari faizi ile birilikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacının talebi doğrultusunda dava ... ve ... ihbar edilmiştir.

Davalı tarafın savunmaları; Dava konusu taşımacılıkla ilgili GTİP kodunun yanlış girilmesinde davalının sorumluluğunun ve kusurunun bulunmadığını, teamül gereği GTİP kodunun faturayı kesen yani malı satan ve gönderen şirket tarafından işlendiğini, ihracat beyannamesinin ... tarafından düzenlendiğini, bu ihracat beyannamesinde yazan GTİP kodunun ... olduğunu, malların Gürcistan da alıcısı tarafından kabul edilmemesi üzerine Türkiye'ye geri getirilmesinde ihracat faturasında ... Gtip kodunu hatalı şekilde yazan davacının kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Talep doğrultusunda dava ... ve ... ihbar edilmiştir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: ... tarafından Gürcistan'a kara yoluyla gönderilen ve davacının fiili taşıyıcı olduğu yükün ülke dışına çıktıktan sonra alıcının teslim almaması üzerine iade sürecinin yürütüldüğü, taşınan yükün ülkeye girişinde Gtip kodunun hatalı olmasından kaynaklı olarak davacı hakkında idari para cezası taahkuk ettirildiği anlaşılmakla; davacı tarafından anlaşma neticesinde 360.000,00-TL olarak ödenen bu idari para cezasının davalıdan rücuen tazminin talep edilip edilemeyeceği, cezanın kaynağı olan Gtip kodunda yapılan hatanın davalının sorumluluğunda olup olmadığı, davalıya yüklenecek bir kusur bulunup bulunmadığı, rücu koşulları gerçekleşmiş ise talep edilebilecek faiz miktarı ve faiz başlangıcı hususlarındadır.

Erenköy Gümrük Müdürlüğü'nden dava konusu gümrük cezasına ilişkin kayıtlar getirtilmiştir. Taraflarca sunulan tüm belge ve bilgiler ile deliller incelenmiştir.

... tarafından Gürcistan'a kara yoluyla gönderilen ve davacının fiili taşıyıcı olduğu yükün ülke dışına çıktıktan sonra alıcının teslim almaması üzerine iade edilen yükün ülkeye girişinde GTİP kodunun hatalı olmasından kaynaklı olarak davacı hakkında idari yaptırım uygulanmasında cezanın kaynağı olan Gtip kodunda yapılan hatanın davalının sorumluluğunda olup olmadığı, davalıya yüklenecek bir kusur bulunup bulunmadığı, bu hatalı işlemin kim tarafından gerçekleştirildiği ve sorumluluğun kimde olduğu" hususlarında bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişi 22/05/2025 tarihli bilirkişi raporunu dosyaya sunmuştur.

Alınan rapor hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmakla hukuki değerlendirmeye yönelik itirazlar kabul görmemiştir.

Yapılan yargılama ve toplanan delillere göre;

... firması tarafından 7 kap 5.852 kg trafo yağının ... Firmasına satışına ilişkin olarak 17/01/2024 tarih ve ... No'lu Fatura ile 7/01/2024 tarihli ... Sayılı Gümrük Beyannamesinin düzenlendiği ve her iki belgede satışa konu eşyanın GTİP sayısının

... olarak yer aldığı,

İhracatçı ... Firmasının ihraca konu söz konusu ürünlerin Gürcistan ülkesine nakliyesi hususunda ... ile anlaştığı ve ürünlerin nakliyesine ilişkin akdi taşıyıcının ... firması olduğu, ürünlerin taşınması işinin ... tarafından alt taşıyıcı ... tarafından alt taşıyıcı davalı ... ve ... tarafından da davacıya devredildiği ve söz konusu eşyanın fiili taşıma işinin davacı tarafından gerçekleştirildiği,

Ürünlerin Gürcistan ülkesine nakliyesine dair düzenlenen belgelerin tamamında eşyanın GTİP kodunun ... olarak yer aldığı ve gerek düzenlenen fatura, gümrük beyannamesi, Transit Refakat belgesi ve Hamule senedi gibi belgeler arasında, gerekse belgelerle taşınan eşya arasında herhangi bir uyumsuzluk ya da tutarsızlığın söz konusu olmadığı,

Ancak ürünlerin Gürcistan ülkesindeki alıcısı tarafından kabul edilmemesi nedeniyle ülkeye geri getirilmesi aşamasında düzenlenen belgelerde eşyanın GTİP kodunun ... olarak düzenlenmesi gerekirken ... biçiminde yer aldığı ve bunun üzerine davacı firma hakkında eldeki rücu davasına konu teşkil eden idari yaptırım kararının uygulandığı,

Ürünlerin ... satışına ilişkin olarak düzenleyicisi ... olan 17/01/2024 tarih ve ... No'lu iki ayrı Fatura nüshasının yer aldığı, her iki fatura içeriğindeki GTİP bilgileri hariç diğer bilgilerin tamamının birbirleri ile uyumlu ve aynı olduğu ancak, birinci fatura nüshasındaki GTİP numarası ... olmasına karşılık ikinci fatura nüshasındaki GTİP kodunun ... olduğu,

Ürünlerin iadesine ilişkin olarak ... tarafından düzenlenmiş herhangi bir iade faturasının yer almadığı ve ürünlerin Gürcistan ülkesinden yurda geri getirilmesi sürecinde, düzenleyicici ... olan ve eşyanın GTİP kodunun ... olarak kayıtlı olduğu 17/01/2024 tarih ve ... No'lu fatura nüshasındaki bilgiler esas alınarak hazırlanan Hamule Senedi ve Transit Refakat Belgesinde de yurda getirilen iade konusu eşyanın GTİP kodunun ... olarak kaydedildiği,

İdari yaptırım kararına konu teşkil eden ürünlerin ihracatçısı ve ihracata konu teşkil eden 17/01/2024 tarih ve ... No'lu Fatura ile 17/01/2024 tarih ve 24341200EX00017031 Sayılı Gümrük Beyannamesinin düzenleyicisinin ... firması olduğu,

İdari yaptırım kararına konu teşkil eden ürünlerin Gürcistan ülkesindeki alıcısı tarafından kabul edilmemesi üzerine Türkiye'ye geri getirilmesi için tanzim edilen Fatura, Transit Refakat Belgesi ve Hamule Senedindeki GTİP kodunun, aynı eşyanın ihracında olduğu gibi "271019930000" olarak düzenlenmesi gerekirken ilgili belgelerde "850490990000" olarak yer aldığı,

Dolayısıyla, ihracatçı ... tarafından düzenlenen 17/01/2024 tarih ve ... No'lu fatura nüshasındaki iade konusu eşyaya ait GTİP kodunun ... yerine ... olarak kaydedilmesi nedeniyle eldeki rücu davasına konu teşkil eden 360.000,00 TL tutarındaki İdari Para Cezasının davacı hakkında uygulandığı,

... tarafından Gürcistan'a kara yoluyla gönderilen ve davacının fiili taşıyıcı olduğu yükün ülke dışına çıktıktan sonra alıcının teslim almaması üzerine iade edilen yükün ülkeye girişinde GTİP kodunun hatalı olmasından kaynaklı olarak davacı hakkında idari yaptırım uygulanmasında cezanın kaynağı olan GTİP kodunda yapılan hataya ilişkin iş ve işlemlerde davalıya atfedilebilecek bir kusurlu davranış bulunmadığı,

Bu haliyle davalı açısından tazminat sorumluluğundan bahsedilemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Başkan ... · e-imzalı