Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/121 K.2025/233

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkil ...'ın, davalı şirket ...'nde ...

Spor Salonuna yapmış olduğu işin karşılığı olarak alacağı bulunmakta olduğunu, ancak borçlu ödemesi gereken bedeli ödemediğinden sebeple alacağı sürüncemede bırakmış olup halihazırda ödeme yapılmadığını, bu sebeple alacağa ilişkin Sakarya 1. İcra Dairesinde icra takibinin açıldığını, iş bu takip açıldıktan sonra borçlu takibe konu 146.804,60 TL tutarındaki toplam borcunu ödememiş ve ödeme emrine itirazda bulunarak takibi durdurmuş olduğunu, bu itirazın son derece kötü niyetli ve takibi uzatmaya yönelik olduğunu belirterek itirazın iptalini talep ettiklerini belirterek.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesine göre, alacak ve tazminat taleplerine ilişkin davalardan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olduğunu, bu çerçevede, ödemesi gereken bedeli ödemeyen davalı şirkete karşı 09/08/2024 tarihinde Sakarya Arabuluculuk Bürosu’na 2024/663 başvuru numarası ve 2024/ 148266 arabuluculuk dosya numarası başvuruda bulunulmuş, ancak yapılan görüşmeler sonucunda anlaşma sağlanamadığını, Sakarya Arabuluculuk Bürosu’na 2024/663 başvuru numarası ve 2024 / 148266 arabuluculuk dosya numarası ile başvurulan ancak sonucunda yapılan görüşmelerde anlaşma sağlanamamasından sebeple,

Sakarya 1. İcra Dairesinde 2024/9056 Esas numarası ile icra takibi başlatıldığını, davacı müvekkilin, borçları işlemiş ve işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsili için Sakarya 1. İcra Dairesi 2024/9056 Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatmış ancak davalı şirket başlatılan icra takibine itiraz etmiş ve takip durduğunu, davalının itirazları haksız ve hukuki temelden yoksun olduğunu, sadece alacağın tahsilini geciktirmek amacını taşımakta olduğunu, alacağın likit bir alacak olup, davalının kötü niyetli itirazı sonucu takibin durmuş, müvekkil şirket mağdur olduğunu,

bu nedenle alacağın %20’sinden az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, Tüm bu nedenlerle; ileri sürülen haklı taleplerin kabul edilmesi durumunda, davalı şirket ...'nin Sakarya 1. İcra Dairesi 2024/9056 Esas numaralı dosyasında gerçekleştirdiği haksız ve kötü niyetli itirazın iptaliyle birlikte takibin devam etmesini, takibin durduğu ve alacağın likit olduğu göz önüne alındığında, kötüniyetli davalının lehine olmamak üzere %20 oranında icra inkar tazminatının ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 28/02/2025 Tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Müvekkili ... aleyhine Sakarya 1.İcra dairesi müdürlüğünün 2024/9056 esas sayılı dosyası ile takibe girişildiğini, ödeme emrinin, müvekkiline 06.08.2024 tarihinde elektronik ortamda tebliğ edilmiş olup yasal 12 günlük süresi içerisinde

itirazlarının bildirildiğini, müvekkilinin alacaklı tarafa hiçbir borcu bulunmadığının, bu sebeple borca, asıl alaca, işlemiş faize, takibe itiraz edildiğini, müvekkili aleyhine itirazın iptali davasının ikame edildiğini, iş bu davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin alacaklı tarafa hiçbir borcu bulunmadığının, bu sebeple borca, asıl alacağa, işlemiş faize, takibe itiraz edildiğini, takipte talep edilen işlemiş faiz miktarının fahiş olduğunu, işlemiş faize itiraz ettiklerini, davacı taraf takibe dayanak fatura cari hesap içeriği hizmeti müvekkilim şirkete vermediğini, faturanın müvekkiline tebliğ edilmediğini, bu sebeple borca,

faize, takibe itiraz edildiğini, Tüm bu nedenlerle; delillerin toplanmasını, davanın reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraf yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Sakarya 1. İcra Dairesi 2024/9056 Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden ilgili dosya olarak eklenmiş, bir sureti dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce Ümraniye Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne Aşağıda bilgileri verilen davacının dava tarihi olan 17/02/2025 itibariyle; Gelir vergisinden muaf olup olmadığı, Basit Usulde Götürü Usulde vergilendirilip vergilendirilmediği, Son bildirdiği vergi matrahının ne olduğu, İşletmesinin bulunup bulunmadığı, işletmesi var ise faaliyet konusunun ne olduğu, İşletme usulünde defter tutup tutmadığı, tutuyorsa yürütülen faaliyetinin VUK'nun 177/l. Maddesinin 1 ve 3. Bendindeki limitlerinin yarısını veya 2. Bentteki limitin tamamını aşıp aşmadığının davacının tacir olarak nitelendirilip nitelendirilmediği hususlarında mahkememize bilgi verilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, İstanbul Ticaret Odası Başkanlığı'na, İstanbul Sanayi Odası Başkanlığı'na, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı'na davalı tarafın dava tarihi olan 17/02/2025 itibariyle tacir/esnaf kaydı bulunup bulunmadığı hususunda mahkememize bilgi verilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce Gümrükönü Vergi Dairesi Müdürlüğüne, Ümraniye Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne Davaya konu; ... numaralı, ... tarihli ve ...TL (kdv dahil) bedelli, ...numaralı, ...tarihli ve ... TL (kdv dahil) bedelli, Faturaların davacının BS, davalının BA formlarında yer alıp almadığı hususunda mahkememize bilgi verilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Açılan dava, itirazın iptali talebinden ibarettir.

Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 17/02/2025 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Somut olayda;

Ümraniye Vergi Dairesi cevabı yazısına göre davacının gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olduğu, işletme usulüne göre defter tuttuğu ve bildirilen matrahın tacir sayılma limitini geçmediği görülmüştür. İstanbul Sanayi Odasının cevabı yazısında davalının her hangi bir kaydının olmadığı ve İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odası cevabı yazısında davacının kaydının olduğu bildirilmiştir. Gelen cevabi yazılara göre davacının tacir sıfatına haiz olmadığı tespiti yapılmıştır.

Davacı taraf davalı aleyhine Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2024/9056 sayılı dosyasıyla faturadan kaynak takip başlattığı, yapılan itiraz üzerine işbu davanın açıldığı tespit edilmiştir.

Takibe ve davaya konu fatura üzerinde "kiralama bedeli" ibaresinin yazılı olması nedeniyle davacı tarafın tensip zaptının 13 numaralı ara kararı ile beyanı alınmıştır. Davacı vekilinin 04.03.2025 tarihli beyanında kiralama işinde davacının kendisinin de çalıştığı belirtilmiştir. Tanzim edilen fatura içeriğinin davacının çalışma bedelini de kapsayacağı açıktır. Dava konusu talep sadece kiralama bedeli olarak esas alınamaz. Bu nedenle davanın sulh hukuk mahkemesinin görev alanına girmediği sonucuna varılmıştır.

Davacının tacir olmaması, davanın konusu dikkate alındığında mutlak ticari dava olmadığı gibi davacının tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmaması nedenleriyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA,

4-HMK nun 321/2 maddesi gereğince kararın talep aranmaksızın taraflara tebliğine,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı