Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/134 K.2026/68

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) Davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen dava dilekçesi ile özetle.

Davacı sigorta şirketi ile dava dışı ....Şirketi arasında 25761258 numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi akdedildiğini, Sigortalı şirket ile davalı S.S ....Kooperatifi arasında ise sigortalı şirketin bayisine gönderilmek üzere "Parke" malzemesinin taşınması amacıyla Taşıma Sözleşmesi kurulduğunu, Davacı şirket nezdinde sigortalı olan malların bayiye teslim edilmediği hususu, bayinin sigortalı ...Şirketini bilgilendirmesi neticesinde ortaya çıktığını, taşıma işini gerçekleştiren tır sürücüsü ...ile yapılan görüşüldüğünü, ...yükü kendisini telefonla arayan bir kişinin talebi üzerine Kırıkkale'ye götürdüğünü ifade ettiğini,

Sigortalı şirket yetkilisi ...tarafından tüm bu hususlar ....Komutanlığı'na 25.08.2020 tarihli ifade tutanağı ile bildirildiğini, taşıma sözleşmesi kapsamında teslimi öngörülen emtea teslim edilememiş olup emteanın akıbeti ise bilinmediğini, E-İrsaliyede taşınan emteanın niteliği ve miktarı belirlenmiş olup, irsaliyede emteanın ...plakalı araç ile şöför ...tarafından taşınacağı yer aldığını, taşıma işi S.S ....Kooperatifi gerçekleştirildiğini, TTK uyarınca kooperatif akdi taşıyıcı olup, ....plakalı araç maliki ...ise fiili taşıyıcı, ....plakalı aracı sevk ve idare eden sürücü ise ...' olduğunu,

davalıların dava konusu zararın tamamından herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın sorumlu olduklarını, düzenlenen ekspertiz raporunda ve tutulan tutanaklar da “malın kaybolması/çalınması.' neticesinde söz konusu zarar meydana geldiğinin, hasar neticesinde, davacı şirket nezdinde nakliyat/emtea sigortası kapsamında sigortalı olan muhtelif emtea için 13.10.2021 tarihinde toplam 90.026,21 TL hasar tazminatı ödendiğini, Sigorta poliçesi kapsamında yapılan bu ödeme ile müvekkil şirket T.T.K’nın 1472.

Maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalıdan rücuen tahsili amacıyla, ....Müdürlüğü’nün 20...

E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ve fakat borçlunun borca itirazı üzerine takip durduğunu, bu sebepler ....müdürlüğü 20...E. sayılı icra dosyasına davalılar tarafından yapılmış haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini taleple dava etmiştir.

Davalılara usulüne uygun tebligata rağmen süresinde cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.

Mahkememizin 18/05/2023 Tarih ve 20....Esas - 20....Karar sayılı kararı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 12/02/2025 tarih ve 20....Esas, 20....Karar sayılı kararı ve "... 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 58. maddesinde öngörülen takip talebi şartlarının eksikliği ve buna dayalı ödeme emrine karşı çıkılması, aynı Kanunun 16. maddesi doğrultusunda İcra Mahkemesine yapılacak şikayetle olanaklıdır.

Söz konusu takip talebi ve ödeme emrine şikayet yoluyla karşı çıkılmaması halinde, bu şikayet itirazın iptali aşamasında değerlendirilemez. (Benzer yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/12-724 esas 2019/529 karar sayılı ilamı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2010/12-641 esas 2011/218 karar sayılı ilamı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2015/18122 esas 2016/1805 karar sayılı ilamı) Eş söyleyişle ödeme emrine takip dayanağı belgenin eklenmemiş olması takip hukukunu ilgilendirir.

(Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2015/18122 esas 2016/1805 karar sayılı ilamı).Öyle ise mahkemece işin esasına girilerek davacının ve davalının karşı delilleri toplanarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, yasa hükümlerinin yanılgılı değerlendirilmesi sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş olup, (Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2015/18122 esas 2016/1805 karar sayılı ilamı) bu husus anılan kararın kaldırılmasını gerektirmiştir. ..." gerekçesi ile kaldırılmıştır.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava; davacı ile dava dışı sigortalı şirkete ait Nakliyat Abonman Sigorta Sözleşmesi ile sigortalanan emtianın taşıma sırasında teslim edilmesi gereken yere teslim edilmemesi sonucunda dava dışı sigortalıya ödenen emtia bedelinin rücuen tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık konusu taşıma, davalı taşıyıcı ile davacı sigortanın sigortalısı arasında akdedilen taşıma sözleşmesi kapsamında gerçekleştirildiği ve emtianın irsaliyede gösterilen teslimat adresinden başka bir adrese teslim edildiği hususu ihtilaf konusu değildir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taşıma sırasında emtianın teslim edilmesi gereken yere teslim edilip edilmediği, teslim edilmeme durumunda davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı veya davalıların sorumluluğunu ortadan kaldıran bir durumun bulunup bulunmadığı, meydana gelen hasar tutarı ve zarardan davalıların sorumlu olup olmadığı hususlarındadır.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller ...Dairesinin 20....Esas sayılı dosyası sistem üzerinden celp edilmiş dosyanın incelenmesinden davacı tarafından davalılar hakkında 90.026,21.-TL asıl alacak ve takip öncesi işleyen faizi için takip yapıldığı görülmüştür. Davacı tarafın dava dilekçesinde sunmuş olduğu hasar dosyası incelenmiştir. Davalı Kooperatiften dava konusu taşınmaya ilişkin taşıma sözleşme, sevk irsaliyeleri, faturalar, taşımaya ilişkin kayıtlar celp edilerek incelenmiştir.

Sigorta Bilirkişisi ...'ın 10/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda; ".....Plakalı araç sürücüsü ...., Emteayı aldığı yere veya teslim edeceği şirkete hiçbir bilgi vermeden, iddia ettiği kişiden kendisine gelen bir telefon üzerine Adıyaman'a teslim edilmesi gereken emteayı, Kırıkkale'de bayinin bilgisi dışında üçüncü bir kişiye teslim ettiğinden, söz konusu davranış neticesinde kaybolan mallardan ağır kusurlu olduğu, E-irsaliyede taşınan Emtea'nın niteliği ve miktarı belirlenmiş olup, İrsaliyede Emtea'nın ...Plakalıo araç ile Şoför ...tarafından taşınacağı yer almaktadır.

Söz konusu taşıma işi S.S....Kooperatifi gerçekleştirilmiş olup, Türk Ticaret Kanunun' da kooperatif akdi taşıyıcıdır. ....Plakalı araç sahibi Yasin Daş ise fiili taşıyıcıdır. ...Plakalı aracı sevk ve idare eden sürücü ise ....'dır. Tüm bu bahsi geçen davalılar dava konıusu zararın tamamından sorumludur.

Davacı ....A.Ş tarafından 13.10.2021 tarihinde 20040832-1 nolu hasar dosyasına istinaden ....A.Ş hesabına 90.026,21 TL hasar ödemesi yapılmış olup, hasar miktarı 90.026,21 TL'dir. Hasar tutarı teminat kapsamında olduğundan, rücu imkanı bulunmaktadır.,

..." belirtilmiştir.

Parke Malzemeleri Satışı alanında uzman Bilirkişi Mehmet Koçoğlu'ın 08/11/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...Bu tür iç faturalar, genellikle malın Fabrika Çıkış Maliyeti veya şirketin kendi bünyesindeki fiyat politikası üzerinden düzenlenir. Bu fiyatlar; perakende satış fiyatları (nihai tüketici rayiçleri), KDV, bayi kâr marjı, pazarlama ve lojistik giderlerini içermediği için, malın kayıp anındaki gerçek piyasa rayiç değerini net olarak yansıtmamaktadır. Malın nihai alıcısı olan ....'a kesilmiş bir satış faturası, sevkiyat gerçekleşmediği için dosyada mevcut değildir. Bu nedenle, davacı sigortacının rücu edebileceği miktarın tespiti için, faturadaki bedel değil, malın kayıp anındaki "adil pazar rayici" esas alınmalıdır.

¸Davacı ....A.Ş. tarafından sigortalısına ödenen tazminat miktarı 90.026,21 TL'dir. Kayıp Emtianın Rayiç Değeri: Dosya kapsamında tespit edilen kayıp Parke Malzemelerinin olay veya ödeme

tarihi itibarıyla piyasa rayiç değeri: 252.302,50 TL olarak belirlenmiştir

..." belirtilmiştir.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

6102 sayılı TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. TTK'nın 876 ve 878. maddelerinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma hallerinden birisinin bulunduğunu kanıtlayan taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. TTK'nın 876. maddesine göre de; zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2018/4677 Esas, 2019/5996 Karar sayılı ilamında "...6102 sayılı TTK’nın 1472. maddesi hükmü gereğince halefiyet ilkesine dayalı olarak davalardan ödeme yapan sigorta şirketinin, ödeme tarihinden itibaren temerrüt faizi isteyebilmesi mümkündür. Bu durumda mahkemece, davacının, belirlenen asıl alacak üzerinden ödeme tarihinden itibaren faiz talebinin yerinde olduğu hususu gözetilmeksizin icra takibinde belirtilen işlemiş faiz yönündeki talebinin, davalıların icra takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüklerini gösterir belge sunulmadığı gerekçesiyle reddi doğru olmamış..." denilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2015/14601 Esas, 2016/4423 Karar sayılı ilamında "... davacı Sigorta Şirketinin sigortalısı ile davalı arasında taşıma sözleşmesi yapıldığı sözleşme gereğince davalının saç emtianın taşınması görevini üstlendiği ancak taşınacak malın yüklenmesi esnasında zarar gördüğü, hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporuna göre zararda davacının sigortalısının %75, davalının %25 oranında kusurlu olduklarının belirlendiği, zarar miktarının ise 7.208,46TL olduğu,

bu miktardan kusur oranına tekabül eden kısmın 1.802,11TL olduğu dolayısıyla bu miktar yönünden davacının rücu etmekte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davalının Lüleburgaz 1.İcra Müdürlüğü'nün 2013/10049 sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının 1.802,11TL asıl alacak bakımından iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına,alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine ..." denilmiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: davacı sigorta şirketi ile dava dışı ....A. Ş. arasında Nakliyat Abonman Sigorta Sözleşmesi akdedildiği dosya kapsamı ile sabittir. İş bu sigorta poliçesi ile sigortalanan emtia ise, dava dışı nakliye şirketi (akdi taşıyıcı) ... A. Ş. Tarafından taşınması hususunda sigortalı şirket ile anlaşmaya varıldığı ve ....şirketi tarafından emtianın taşınması için alt taşıyıcı davalı kooperatife işin havale edildiği, kooperatif tarafında da işin fiili taşıyıcı ....'a verildiği ve davalı fiili taşıyıcıya ait araç ile ...'ın taşıdığı dosya kapsamı ile sabittir.

Yukarıda atıf yapılan TTK'nin ilgili hükümleri gereği, taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumlu olduğu ve yine aldırılan kusur raporu ile de sabit olduğu üzere, akdi taşıyıcı, alt taşıyıcı ve fiili taşıyıcının ilgili yasa hükmü gereği şoförün ise kusurundan dolayı emtianın teslim edilmemesinden sorumlu oldukları anlaşılmış ve aldırılan bilirki rapor ile de, yapılan ödemenin yerinde olduğu tespit edilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yukarıda anılı ilamında da belirtildiği üzere, 6102 sayılı TTK’nın 1472. maddesi kapsamında halefiyet ilkesine dayalı olarak ödeme yapan sigorta şirketinin, ödeme tarihinden itibaren temerrüt faizi isteyebilmesinin mümkün olduğu, ancak alacak limit olmadığından davacının icra inkar talebinde bulunulamayacağından davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip · E-imzalıdır. Hakim · E-imzalıdır.