Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/136 K.2025/356

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Temlik eden davalı şirkete her ikisi içinde ticari işletmeleriyle ilgili anlaşma gereği, makina ve donanım tedariki ve imalat uygulama hizmeti sağladığını, davalıya bu işler karşılığında faturalar kesilerek teslin edildiğini, fatura teslimi ile de aynı zamanda mal teslimi ve hizmet uygulaması da davalıya teslim edilerek temlik eden kendine düşen edimi yerine getirdiğini, davalının böylece temlik edene fatura bedellerinin ödenmesi borcu oluşmuş ve bu borçtan dolayı davalının temlik edene 54.191,00 TL bakiye fatura borcu kaldığını, Temlik eden tarafından;

davalıdan olan fatura alacak bakiyesi fatura tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek faizinin ve bütün hakları ile birlikte müvekkilim kayıtsız şartsız ve gayrikâbili rücu olmak üzere Borçlar Kanununun 183. ve devamı maddeleri gereği devir ve temlik edilmiş ve davalıya temlikname iadeli taahhütlü olarak gönderildiğini, davalıya karşı Sakarya 3.İcra Müdürlüğü'nün 2017/307 Esas dosyası ile icra takibi başlatıldığını,davalı tarafından yapılan itiraz nedeniyle takibin durduğunu, ancak süresinde itirazın iptali davası açılmadığından bu dosyaların işlemden kaldırıldığını,

Fatura alacağının temlik eden tarafından müvekkil davacıya temlik edildikten sonra davalıya temlikname iadeli taahhütlü olarak yollandığı, ancak ödeme yine yapılmayınca da bu kez arabuluculuğa başvurulduğu, davalı kötü niyetli olarak anlaşmaya yanaşmadığını, bu sebeple fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere, 54.191,00 TL. bakiye ana para alacağımızın ve bu alacağa fatura tarihinden işlemiş olan 119.220,00 TL. ve dava tarihinden işleyecek olan TTK nun 1530.

Maddesinin 7.fıkrası uyarınca mal ve hizmet tedarikinde geç ödemelerde uygulanacak temerrüt faiz oranının aynı kanuna göre %8 artırılmış ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini taleple dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davada talep edilen alacak miktarı için zaman aşımının mevcut olduğunu, davalı şirketin faaliyet merkezinin Ankara olduğunu bu sebeple öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, dava dilekçesinde faturalardan bahsedildiğini ve alacağı faturalara dayandırıldığını, davacı ile davalı şirket arasında ticari ilişkin tekil olaylar/ilişkiler üzerinden değil, belli dönemlerde kesilen toplam rakamlar üzerinden yürütüleceğini, belli dönem içerisinde kısım kısım mal/hizmet alımı ve aynı şekilde kısım kısım ödemeler yapılacak, dönem sonunda alacak/borç kalemler hesaplanır,

bu doğrultuda bakiye kısım üzerinden ticari ilişkinin yürütülmesi gerektiğini, bu sebeple davacının yaptığı gibi belirli faturaların alacak kalemleri içerisinden çekilerek takibe konu edilmesi ticari ilişki akışına aykırı olduğunu bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

SMMM bilirkişi 10/06/2022 tarihli raporunda;"...

Davacı tarafın sunmuş olduğu temlik edene ait ticari defterlere ait bilgiler yukarıda detaylandırılmış olsa da; -2011 yılında tutulan defterlerin onaysız sayfalarda çift taraflı kayıt olarak tutulduğu bu nedenle usulsuzluk olduğu,-2012 yılına ait defterin ek tastiği 28.12.2012 yılında yapıldığı halde 01.01.2012 tarihinden itibaren kayıtların yazdırıldığı görülerek usule uyulmadığı, 2013 dönemine ait Ticari defterin sunulmadığı, 2014 yılına ait yine Yevmiye Defteri sunulmadığı, sunulmuş olan Defteri Kebir in eksik sunulduğu,

2013 dönemi ticari defterleri sunulmamış dahi olsa da B Formları ve cari ekstrelerden görülerek tüm faturaların kayıtlarda yer aldığı, Davada bahsi geçen ve temlik sözleşmesinde yer alan 2011 dönemine ait faturanın tahsilatının yapıldığının Kapanış Kaydı ve 2012 defterlerinden anlaşıldığı, 2012-2013-2014 dönemlerinde herhangi bir tahsilat kaydının yer almadığı, 2014 dönem sonu bakiyesine göre davalının 54.191,86 TL tutarında borçlu bulunduğu,...." şeklinde raporunu Mahkememize ibraz etmiştir.

SMMM bilirkişi 08/11/2022 tarihli raporunda;"... 2011, 2012, 2013 ve 2014 yıllı kayıtlarında yapılan incelemeler sonucu, davalı 2011 yılında yapmış olduğu ödeme sonrası, ödenmemiş toplam 54.191,86 TL borcunun olduğu, Tarafların yıllar itibariyle veya belirli zaman aralıkları ile karşılıklı mutabakatlarının bulunmadığı, Dava dosyasına konu Defterlerinin raporumuzun önceki bölümlerinde detaylandırıldığı üzere.

Yevmiye defterlerinden 2011 yılı Kapanış Tasdiki hariç olmak üzere davaya konu yılların açılış kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, 2013 yılı Yevmiye defterinin suya maruz kalması sebebiyle tasdike ilişkin mühürün okunaksız hale geldiği, Tasdik bilgilerinin okunaksız hale gelerek tahrip olduğu, buna rağmen defterdeki kayıtların okunaklı olduğu, Kebir Defteri ve Envanter Defterlerinin usulüne uygun tasdiklerinin yaptırıldığı, fakat 2013 yılı Kebir ve Envanter defterinin suya maruz kalması sebebiyle tasdike ilişkin mühürün okunaksız hale geldiği, Tasdik bilgilerinin okunaksız hale gelerek tahrip olduğu,

2011, 2012, 2013 ve 2014 yılı defterlerinin fiziken görüldüğü, Davaya konu faturaların raporun önceki bölümlerinde detaylandırıldığı resmi defterlerine kaydedildiği ,Temlik eden tarafından Davacı devredilen alacak tutarına konu faizin; faturaların Davalı defterlerine kayıt tarihine 30 gün eklenerek bu tarihten dava tarihine kadar 6102 Sayılı yasanın 1530.

Maddesi uyarınca işlemiş temerrüt faizi tutarı 103.406,79 TL olarak hesaplandığı..." yönünde raporunu Mahkememize ibraz etmiştir.

SMMM Bilirkişisi 03/04/2025 Tarihli Bilirkişi ek raporunda "Tarafıma Tevdi edilen görev çerçevesinde, dava dosyası ve ekleri üzerinde yapmış olduğum inceleme neticesinde. 2011, 2012, 2013 ve 2014 yıllarındaki ticari ilişkisinden kaynaklı den olan alacağını Temlik yolu ile Davacı devretmiştir. Bu alacağın 2022/34 Esas no’lu dosya ya konu tutarı 54.191,00 TL dir.

Tarafların yıllar itibariyle veya belirli zaman aralıkları ile karşılıklı mutabakatlarının bulunmadığı, Temlik eden tarafından Davacı devredilen alacak tutarına konu faizin; faturaların Davalı defterlerine kayıt tarihine 30 gün eklenerek bu tarihten dava tarihine kadar 6102 Sayılı yasanın 1530. Maddesi uyarınca işlemiş temerrüt faizi tutarı 66.987,88 TL olarak hesaplanmıştır.

İş bu Bilirkişi raporunun önceki bölümlerinde detaylı şekilde açıklandığı üzere tarafından kesilen 2011, 2012, 2013 VE 2014 Yılı faturalarından kaynaklı, resmi defter kayıtlarına yansıyan ödenmemiş toplam 54.191,00 TL borcu olduğunun defterlerine kaydedildiği ve bu tutara toplam 66.987,88 TL Temerrüt faizi işletilmesi gerektiği görüş ve kanaatindeyim" şeklinde raporunu Mahkememize ibraz etmiştir. .

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, alacak talebinden ibarettir.

Mahkememizin 20/12/2022 tarihli, 2022/34 Esas ve 2022/1563 Karar sayılı ilamı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi’nin 20/01/2025 tarihli ve 2024/2058 Esas, 2025/124 Karar sayılı ilamı ile kaldırıldığından, dava iş bu yeni esas numarasıyla kaydedilmiştir.

Davacının, dava dışı temlik eden davalıya sağladığı hizmet sonucunda faturalar düzenlediğini ve bu faturalardan kaynaklı davalının temlik edene 54.191,00 TL bakiye fatura borcu kaldığını, temlik eden tarafından davalıdan olan alacağını davacıya kayıtsız şartsız ve gayrikâbili rücu olmak üzere Borçlar Kanunu'nun 183. ve devamı maddeleri gereği devir ve temlik ettiğini, davalıya temliknamenin iadeli taahhütlü olarak gönderildiğini, davalı tarafından ödeme yapılmadığını belirterek eldeki davayı açtığı, davalının ise davanın reddini istediği tespit edilmiştir.

Açılan davanın para alacağı olması, davacının yerleşim yeri adresinin Sakarya ili olması anlaşılmakla 6100 sayılı Yasanın 89. Maddesi dikkate alınarak yetki itirazı yerinde görülmemiştir.

Taraflara arasında yazılı cari hesap sözleşmesinin olmadığı, davanın ödenmemiş fatura alacağına dayandığı anlaşılmakla taraflara arasında açık hesap ilişkisinin olduğu anlaşılmıştır.

Kaldırma ilamı doğrultusunda dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

SMMM Bilirkişisi 03/04/2025 Tarihli Bilirkişi ek raporunda özetle; " ... devredilen alacak tutarına konu faizin; faturaların Davalı defterlerine kayıt tarihine 30 gün eklenerek bu tarihten dava tarihine kadar 6102 Sayılı yasanın 1530. Maddesi uyarınca işlemiş temerrüt faizi tutarı 66.987,88 TL olarak hesaplanmıştır. İş bu Bilirkişi raporunun önceki bölümlerinde detaylı şekilde açıklandığı üzere tarafından kesilen 2011, 2012, 2013 VE 2014 Yılı faturalarından kaynaklı, resmi defter kayıtlarına yansıyan ödenmemiş toplam 54.191,00 TL borcu olduğunun defterlerine kaydedildiği ve bu tutara toplam 66.987,88 TL Temerrüt faizi işletilmesi gerektiği görüş ve kanaatindeyim", şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Somut olayda;

Davacı, dava dışı temlik aldığı 15 adet faturaya dayalı olarak davalı aleyhine alacak davası açmıştır. Davadan önce zorunlu arabuluculuk süreci tamamlanmıştır. Temlik sözleşmesinin yazılı olduğu ve 6098 sayılı TBK m.184 ve m.189’a uygun şekilde düzenlendiği tespit edilmiştir.

Faturalar, tek başına akdi ilişkiyi ispatlamaya yeterli olmadığından, tarafların ticari defterleri incelenmiştir. 10.06.2022 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak temlik edenin defterleri usule uygun tutulmadığı ve eksik sunulduğu için 6100 sayılı HMK 222/3. maddesi gereği lehine delil olarak kabul edilmemiştir.

Buna karşılık, davalının ticari defterlerinde 15 fatura kayıtlıdır(08.11.2022 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak) ve faturaların bağlı bulunduğu vergi dairesine BA formuyla bildirildiği, 6102 sayılı TTK 21. maddesi uyarınca sekiz gün içinde itiraz edilmediği görülmüştür. Bu durumda davalının faturaları kabul ettiği ve taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bilirkişi raporları ve defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 54.191,86 TL alacaklı olduğu, ancak bu hesaplamaya davaya dahil olmayan 8.909,00 TL bedelli bir faturanın da yanlışlıkla dahil edildiği belirlenmiş; bu tutar mahsup edilerek davacının davalıdan 45.282,86 TL alacaklı olduğu kabul edilmiştir.

Kaldırma ilamında, dava tarihine kadar uygulanacak temerrüt faizi miktarının hesabında TCMB tarafından fatura tarihlerine göre o yıl için ilan edilen "Türk Ticaret Kanununun 1530 Uncu Maddesinin 7 Nci Fıkrası Uyarınca Mal Ve Hizmet Tedarikinde Geç Ödemelerde Uygulanacak Temerrüt Faiz Oranı" dikkate alınarak bir hesaplama yapılması vurgulanmıştır. Bilirkişi tarafından sunulan 03.04.205 kaldırma ilamında belirtildiği şekilde yapılan hesaplamaya göre işlemiş temerrüt faizi tutarı 66.987,88 TL'dir. Davaya dahil olmayan 8.909,00 TL bedelli bir faturanın 11.219,48 TL'lik temerrüt faizi miktarı mahsup edilerek talep edilebilir temerrüt faizi miktarının 55.768,40 TL olduğu tespit edilmiştir.

Davalı taraf zamanaşımı itirazında bulunmuş olsa da taraflar arasındaki ilişki satış sözleşmesi olup 6098 sayılı Yasanın 146. Maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.

Davalının kısmi ödeme savunması ticari defterlerle ispatlandığından, kalan borca ilişkin bir ödeme iddiası bulunmadığı ve davacının temlik alan sıfatı olduğu dikkate alınarak yemin deliline başvurulmamıştır.

Açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 45.282,86-TL asıl alacak ve dava tarihine kadar işlemiş 55.768,40-TL faiz olmak üzere toplam 101.051,26-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, asıl alacak olan 45.282,86-TL'ye dava tarihinden itibaren 6102 sayılı yasanın 1530. Maddesi gereği faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Yürürlükte Bulunan Yargı Harçları Tarifesi Gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 6.902,81-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.961,43-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.941,38-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 2.961,43-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 3.042,13TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

6-Davacı tarafından yapılan; 3.850,00-TL Bilirkişi ücreti, 507,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.357,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak; (%58,27 Kabul, % 41,73 Red) 2.538,94-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Artan gider avansın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,

8-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL'nin kabul ret oranına göre (%58,27 Kabul, % 41,73 Red) 769,16-TL'sinin davalıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına, 550,84-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,

Katip Hakim