Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/167 K.2026/216

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçlu hakkında ... ’nün 2024/990 E. sayılı dosyası ile müvekkil bankaya olan borcu nedeniyle icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, davalıya kuyumculuk faaliyeti için tahsis edilen POS cihazı üzerinden yapılan işlemlere kart hamilleri tarafından itiraz edilmesi ve üye iş yeri tarafından belge sunulmaması nedeniyle bankaca müşterilere ödeme yapıldığını, ödenen tutarların davalıya rücu edildiğini, davalıya ihtarname gönderilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, üye iş yeri sözleşmesi hükümlerine aykırı işlemler nedeniyle davalının sorumlu olduğunu,

imza ve işlem farklılıkları ile kart bilgilerinin yetkisiz kullanımı şüphesinin bulunduğunu, bu nedenle bilirkişi incelemesi ve imza karşılaştırması yapılmasını talep ettiklerini, davalının itirazının kötüniyetli olduğunu ve alacağın tahsilini geciktirme amacını taşıdığını belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafın cevap dilekçesinde sunmadığı dolayısıyla münkir sayıldığı anlaşıldı.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;

Dava, üye iş yeri sözleşmesinden doğan alacağın tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Davacı banka ile davalı şirket arasında akdedilen üye iş yeri sözleşmesi kapsamında, banka tarafından davalı şirkete tahsis edilen sanal POS cihazı ile yapılan işlemlere yönelik kart hamillerince yapılan harcama itirazları nedeniyle, chargeback yoluyla banka tarafından kart hamillerinin bankalarına yapılan ödemeler sonucunda, davalı asıl borçlu hesabına borç olarak kaydedilen banka zararının tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın haklı olup olmadığı, davacının alacaklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı talebinin yerinde olup olmadığı yönündedir.

... 2024/990 Esas sayılı dosyası incelendiğinde; ödeme emrinde alacaklının davacı, borçlunun davalı olduğu, takibin toplamda 143.469,92 TL üzerinden yürütüldüğü, takip sebebinin pos işlemlerine dayandırıldığı, takibe yapılan itiraz ile takibin durduğu, arabuluculuk görüşmesinin yapıldığı ve davanın süresinde açıldığı tespit edilmiştir.

Davacı bankadan takibe konu belgeler temin edilmiş ve incelenmiştir.

Dosya kül halinde bilirkişi ... 'na tevdi edilmiştir. Bilirkişi raporu 05.01.2026 tarihinde sunulmuş olup mahkemece taraflara rapor tebliğ edilmiştir.

Bankacı Bilirkişisi ... 05.01.2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle: dava konusu üye iş yeri işlemlerinin fiziki kredi kartı kullanılmadan, 3 D Secury yöntemi kullanılmadan manuel olarak gerçekleştirildiği, harcamaların 3D Secure yönetimi ile yapılmadığından davacı bankaya yapılan itirazların haklı olduğu, davacı bankanın da harcama tutarlarını davalıdan talep etmede haklı olduğu belirtilmiştir.

5464 Sayılı Kanunun 8/3 fıkrası; "Kart çıkaran kuruluşlar, kartların düzenli ve güvenli kullanımı ile bildirim, talep, şikâyet ve itirazlara ilişkin gerekli tedbirleri almaya yönelik sistemi kurmak ve kesintisiz olarak açık tutmakla yükümlüdür." şeklindedir.

5464 Sayılı Kanunun 15/1 maddesi; "Kart kullanımından doğan sorumluluk, sözleşme imzalandığı ve kartın zilyetliğine geçtiği veya fizikî varlığı bulunmayan kart numarasının öğrenildiği andan itibaren, kart hamiline aittir. Kartın imza hanesinin kart hamili tarafından imzalanmış olması zorunludur. Üye işyerinin talep etmesi durumunda kart hamili, kartın kullanımı sırasında kimlik belgesi ibraz etmek zorundadır. Bu Kanunun 20 nci maddesi uyarınca harcama belgesi düzenlenmeksizin çeşitli iletişim araçları yoluyla veya sipariş formu vasıtasıyla yapılan mal ve hizmet alımlarındaki hukuka aykırı kullanımlardan kaynaklanan zararlardan kart hamili sorumlu tutulamaz." şeklindedir.

5464 Sayılı Kanunun 17/2 maddesi; "Üye işyerleri, mal ve hizmet bedeli karşılığını banka kartı veya kredi kartı ile ödemek isteyen kişilerin imza gerektiren işlemlerde imza kontrolünü yapmak, kartın tahrifata uğrayıp uğramadığını kontrol etmek ve üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlarca kendilerine ulaştırılan bilgiler çerçevesinde kartın geçerliliğini tespit etmekle yükümlü olup, gerekli durumlarda kart üzerinde yer alan bilgilerle kimlik belgesi üzerinde yer alan bilgileri karşılaştırmak üzere geçerli bir kimlik belgesi ibrazını talep etmek ve harcama belgesi üzerindeki bilgilerle kredi kartı üzerindeki bilgileri karşılaştırarak kontrol etmekle yükümlüdür. Bu kontrollerin yapılmamasından doğan zararlardan üye işyerleri sorumludur." şeklindedir.

Kredi kartı sahiplerinin kendi kartları ile yapılan işlemlere itiraz etme hakları mevcut olup, bu itiraz kart sahibi banka tarafından üye iş yeri bankasına iletilir. Üye iş yeri bankası ise ilgili iş yerinden itiraz edilen işlem ile ilgili belgeleri talep eder. Belgelerin yetersiz olması durumunda söz konusu işlem tutarı iş yeri bankası tarafından ilgili iş yerinden tahsil edilerek kart kuruluşu bankaya aktarılır ve bu işleme ters ibraz/chargeback denilir.

Yasal düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, davalı üye işyeri bankası olduğu, kart hamili ile harcama yapanın aynı kişi veya kurum olup olmadığını, harcamanın kart hamilinin rızası dahilinde yapılıp yapılmadığını kontrol yükümlülüğünün ise üye işyerinde yani davalıda olduğu anlaşılmaktadır. Üye işyeri tarafından kendi bankasının fiziki pos üzerinden yaptığı tahsilat, üye işyeri bankasınca kart kuruluşu bankaya iletildiğinde, kart kuruluşu banka tarafından kredi kartı hesabından talep edilen tutar çekilir. Üye işyeri davalı bankanın bu aşamada harcamayı yapanın kart hamili olup olmadığını kontrol yükümlülüğü bulunmamaktadır. Davalı bankanın yükümlülüğü yukarıda özetlenen ters ibraz/chargeback sürecini işletmektir.

Somut olayda;

Davacı banka ile davalı arasında 07.11.2017 tarihli üye iş yeri sözleşmesi imzalandığı görülmüştür. Davalıya kuyumculuk faaliyeti için tahsis edilen POS cihazı üzerinden yapılan işlemlere kart hamilleri tarafından itiraz edilmesi ve üye iş yeri tarafından belge sunulmaması nedeniyle bankaca itiraz edenlere ödeme yapıldığı, yapılan ödemeler üzerine davalı aleyhine takip yürütüldüğü anlaşılmıştır.

Dava konusu üye işyeri işlemlerinin 3D secure onay yönteminin kullanılmadan, manüel olarak kart bilgileri girilerek yapıldığı, yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler ve taraflar arasındaki üye iş yeri sözleşmesine göre harcamaların olduğuna dair riskin ve ispat külfetinin davalı üzerinde olduğu, ancak davalı tarafça yargılama esnasında harcamaların yapıldığına dair lehine olacak şekilde bir delil ibraz etmediği, yapılan işlem nedeniyle davacı bankaya kusur yüklenemeyeceği anlaşılmakla bilirkişi raporundaki değerlendirmelere ve hesaplamalara da itibar edilerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Alacak likit olduğundan kabul edilen alacak üzerinden hesaplanacak %20 oranında icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... · E-İmzalıdır Hakim ... · E-İmzalıdır