Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/27 K.2025/17

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ; Sakarya 2. İcra Dairesi'nin 2024/4332 takip sayılı dosyasından alacaklı ... tarafından dava dışı takip borçlusu ... aleyhine başlatılan icra takibinde davacıya üçüncü kişi olarak İİK madde 89 ihbarnamelerinin gönderildiğini ancak dava dışı takip borçlusu ...'ye borcu olmadığı gibi, alacaklı ...'ye de bir borcunun bulunmadığını, bu nedenle davacıya gönderilen haciz ihbarnameleri doğrultusunda yapılan haciz işleminin durdurulmasını, haczin kaldırılmasını, borcun olmadığını tespiti ve %20'den aşağı olmamak üzere üzere müştereken ve müteselsilen olmak üzere kötü niyet tazminatı ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Dava; İİK' nın 89/3. Mad. uyarınca 3. kişi tarafından açılan menfi tespite ilişkindir.

Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 2023/5228 Esas 2023/6468 Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi kararında "Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır.

2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır.

Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı" gerekçesiyle İİK 89/3 maddesine dayanan menfi tespit davalarında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

(Aynı yönde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2023/1312 Esas 2023/1350 Karar sayılı 26/10/2023 tarihli kararı)

Görev kamu düzenine ilişkin olup dava şartlarındandır. HMK nun 138/1 maddesindeki " Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." hükmü ile aynı yasanın 320/1 maddesindeki "Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir." düzenlemesi ve "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" şeklindeki HMK nun 115/1 maddesi ile usul ekonomisi nazara alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme ile yetinilmiştir. Hukuki dinlenilme hakkının ihlali teşkil edecek bir husus bulunmamaktadır.

Açılan dava değer itibariyle mahkememizde basit yargılama usulüne tabi iken Asliye Hukuk Mahkemesinin bu davayı yazılı yargılama usulüne göre yürütmesi gerekmektedir. Basit yargılama usulünde cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri verilememektedir. Bu sebeple dilekçeler aşaması tamamlanmadan ve dava dilekçesi tebliğ edilmeden karar vermek usul ekonomisi açısından daha doğru bulunmuştur. Açıklanan sebeplerle mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Başkan ... · e-imzalıdır