Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/313 K.2025/294

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; tasfiye memuru olan davacı şirketin plakalı aracının Sakarya Defterdarlığı Gümrükönü Vergi Dairesi Müdürlüğü'nce haczedilerek davalı şirkete yediemin olarak bırakıldığını, daha sonra haczin kaldırılarak aracın teslim alındığını ancak aracın yedieminde bulunduğu sırada zarar gördüğünü belirterek oluşan zararın davalı yedieminden tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Talep 6183 sayılı yasanın 83 maddesinden kaynaklanan yediemininin zararı tazmin sorumluluğuna ilişkindir. Anılan yasal düzenlemede " Borçlular, zilyedler, güvenilir şahıslar 82 nci madde gereğince kendilerine bırakılan malları, alacaklı amme idarelerince yapılacak ilk talep üzerine derhal ve kendilerine teslim edildiği zamanki durumları ile geri vermek mecburiyetindedirler.

Bu mecburiyeti yerine getirmiyenler, haklarında yapılacak ceza takibinden başka, bu malların kendilerine atfolunamıyacak bir sebepten dolayı telef veya zayi olduğunu ispat edemedikleri takdirde, geri verilmiyen malların değerleri tutarınca borçlu sayılıp bu kanun hükümleri gereğince takip olunurlar." denilmektedir.

Benzer düzenleme İİK 358 maddesinde "Üçüncü şahıs icraca haczolunup kendisine bırakılan malları icra dairesinden istendiği anda evvelki vaziyetinde iade ile mükelleftir. Bu suretle eline bırakılan malların kendisine atfolunamıyacak bir sebepten dolayı telef veya ziyaını ispat edemiyen üçüncü şahıs hakkında ceza takibinden başka evvelce tesbit edilmiş olan kıymetler, hükme hacet kalmaksızın icra dairesince re’sen tazmin ettirilir.

Bu kıymetleri tazmin ile mükellef olanlar, icra dairesinin bu baptaki talep ve kararına karşı icra mahkemesine, 16 ncı maddede tayin edilen müddet içinde şikayette bulunabilirler." şeklinde düzenlenmiştir.

Davacı icra takibi sebebiyle haczolunup muhafaza altına alınan ve yediemine bırakılan aracına bu süreçte gelen zarar sebebiyle yediemine yönelttiği tazminat talebini cebri icra prosedürü içinde işletmek zorunda olup bu yönde bir dava açmasında hukuki yararı bulunmamaktadır. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2016/6109 Esas 2016/7841 Karar) (Yargıtay 3 HD 2023/1737 Esas 2023/3529 Karar) Açıklanan gerekçelerle davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

HMK’nın 320’nci maddesinin açık düzenlemesi karşısında mahkeme, basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde, dava şartları yoksa davayı her aşamada usulden reddedebilir. Hukuki yararın bulunması dava şartlarındandır. Somut olayda davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı yasal düzenleme sebebiyle açıktır.

HMK nun 138/1 maddesindeki " Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." hükmü ile aynı yasanın 320/1 maddesindeki "Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir." düzenlemesi ve "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını,

davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" şeklindeki HMK nun 115/1 maddesi ile usul ekonomisi nazara alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tensiple hukuki yarar dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Verilen kararın mahiyeti gereği hukuki dinlenilme hakkının ihlali oluşmamıştır.

Katip Hakim