Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/822 K.2025/861

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle: Davacının lagos sapanca tesisinde peyzaj işlemleri yapılması hususunda tarafların sözlü ve yazılı mesajlaşmalarla bir eser sözleşmesi kurduğu, davalının işin tümü için 1.071.000 TL çim ve taşlar için bedelli teklif sunduğu, davacının bu teklifi kabul ettiği, akabinde ağaçlandırma işlemleri için de ayrı olarak 179.000 TL ücret belirtildiği, bu konuda da anlaşma sağlandığı, davacının söz konusu sözleşme karşılığında, 25.12.2024 tarihli 600.000 TL bedelli çek ile 25.01.2025 tarihli 650.000 TL değerinde çeki davalıya verdiği, taraflar anlaştığı ve davalının işe başladığı,

iş bitiminde teklifte belirtilen metre karelerin doğru olmadığını tahmin ederek haritacıya hesaplatma kararı alındığı, metre kare cinsinde fazladan hesaplama yapıldığı haritacı tarafından tespit edildiği, çek bedellerinin ödendiği, davacının 1.250.000 TL ödemeyi vadesinde yapmış olmasına rağmen işin değerinden 321.000 TL fazla ödeme yapmış olduğu, bu nedenle fazla ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda tahsilinin talep edildiği, görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu, alacağın zamanaşımına uğramadığı konuları ileri sürülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Açılan dava, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak davasıdır.

Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 04.11.2025 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Somut olayda;

Dava mahiyeti gereği mutlak ticari dava değildir. Nispi ticari dava olma ihtimaline binaen taraflar hakkında tacir araştırması yapılmıştır.

Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliliğinin 17.11.225 tarihli cevabi yazısında tarafların kaydının olmadığı, Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 17.11.2025 tarihli ve Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası'nın 17.11.2025 tarihli cevabi yazılarında davacının ......... ...Şirketinin tek ortağı olduğu, davalının ise .........Şirketinin tek ortağı olduğu, Sakarya Defterdarlığının 18.11.2025 tarihli cevabi yazısında davacının kaydının olmadığı, Sakarya Defterdarlığının 18.11.2025 tarihli cevabi yazısında davalının mükellefiyet kaydının bulunmadığı belirtilmiştir. Alınan tüm cevabi yazılara ve dosya kapsamına göre tarafların tacir sıfatına haiz olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda eldeki davada, tarafların tacir sıfatına haiz olmadığı, davanın konusu dikkate alındığında mutlak ticari dava olmadığı gibi tarafların tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Katip · e-imza Hakim · e-imza