Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/946 K.2025/831

Hendek .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.....Esas 20.....Karar sayılı kararı ile; dava dilekçesinin "Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne" hitaben yazıldığı ve kabul edilebilir bir hata ile sehven mahkemelerinde davanın açıldığı değerlendirmesi ile mahkememize gönderme kararı verildiği, dosyanın mahkememizin yukarıda gösterilen esas kaydına kaydedildiği anlaşılmıştır. Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı taraf; davalı şirketten .....İcra Müdürlüğü 20......E. Numaralı dosyası kapsamında alacaklı olduğunu, davalı .....tarafından yapılan şirket/hisse devir işlemlerinin borçtan kurtulmaya yönelik muvazaalı olduğunu belirterek TBK 19 maddesi kapsamında bu devrin davacıya karşı hükümsüz olduğunun tespitini yani tasarrufun iptali talep etmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 33. maddesi ve 04.06.1958 ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, hâkim Türk Hukukunu re'sen uygulamakla görevli olup, bir davada maddi vakıaları anlatmak taraflara, hukuki tasnif ve tespit ise hakime ait olacaktır. Bu nedenle hakim tarafların ileri sürdüğü hukuki sebepler ve tespitlerden bağımsız olarak somut olaya uygulanacak yasa hükümlerini kendisi belirleyecektir.

Davacı taraf muvazaa iddiasıyla hisse devir işleminin iptalini istemiştir. Dava dilekçesindeki anlatıma göre dava TBK'nın 19. maddesinde tanımını bulan muvazaa hukuksal nedenine dayalı iptal davasıdır.

Tasarrufun iptali davaları, tasarrufun aynına ilişkin olmayıp alacağın tahsiline yönelik, şahsi nitelikte davalardır. Davanın konusu, tasarruflara konu malvarlığı olmayıp, bunlar üzerinde mülkiyet değişikliği gibi bir amaç güdülmemektedir. Bu taşınır ya da taşınmazların cebri icrayla satılması ve alacaklıların alacaklarına kavuşması hedeflenmektedir. Yani bu davaların konusu, para alacaklarıdır. Somut olayda da davacının talebi, tasarrufun iptaline yöneliktir.

HMK'nın 1.maddesine göre göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. HMK'nın 114/1-c bendi ile mahkemenin görevli olması dava şartı olarak kabul edilmiş olup 115/1. maddesine göre de mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Yani bir özel mahkemede bakılacağına dair özel bir kanun hükmü bulunmayan her dava genel mahkemelerde görülür. Özel mahkemeler istisnai niteliktedir.

6098 sayılı TBK.'nun 19. maddesinde düzenlenen muvazaadan kaynaklanan davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine dair yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Muvazaadan kaynaklanan bir davanın (nispi) ticari dava olarak kabul edilebilmesi için iki tarafın da tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gereklidir. Ne tasarrufun iptali davası, ne de TBK m. 19 gereğince İİK’nin 283. Maddesinin kıyasen uygulanması istemli muvazaa davası TTK’nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari dava niteliğine haiz olduğundan 6100 sayılı HMK’nin 2. maddesi gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görev alanında kalmaktadır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2014/17-2389 Esas, 2016/129 Karar sayılı ilamı)

Dava TBK'nın 19. maddesi gereği muvazaaya dayalı olarak açılan tasarrufun iptali davası olduğundan görevli mahkeme Asliye Hukuk mahkemesidir. (Yargıtay 17 HD 2016/10051 Esas 2019/4302 Karar, Yargıtay 17 HD 2016/8983 Esas ve 2018/3951 Karar , Sakarya BAM 3 HD 2023/1917 Esas 2025/7 Karar, Sakarya BAM 3 HD 2025/747 Esas 2025/1086 Karar ) Bu sebeplerle mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Dosya mahkememize Hendek Asliye Hukuk Mahkemesince gönderilmiş ise de verilen kararın görevsizlik olmayıp gönderme kararı olması itibariyle görev uyuşmazlığı doğmadığından merci tayini yolu işletilmemiş, dosyanın talep halinde görevli Sakarya Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Dava dilekçesi Sakarya Mahkemesine hitaben düzenlendiğinden verilen görevsizlik kararından Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi belirlenmiştir.

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza Hakim Yardımcısı